Zou Menno Snel zich realiseren waar hij ‘ja’ tegen heeft gezegd? Wie staatssecretaris van Financiën wordt, kan zich voorbereiden op een wilde rit in de politieke achtbaan. Het is de minst geliefde klus van het nieuwe kabinet, met een enorm afbreukrisico.
Snels voorganger, Eric Wiebes, kan daarover meepraten. De VVD’er haalde gehavend de eindstreep. De organisatiedeskundige slaagde er niet in orde op zaken te stellen bij de door schandalen geplaagde Belastingdienst. Ook zijn voorganger Frans Weekers (eveneens VVD) lukte dat niet. Hij beet in 2014 zijn tanden stuk op de problemen bij de dienst.
NIEUW!
Meld u hier gratis aan voor de Elsevier Weekblad Belasting Update, de wekelijkse nieuwsbrief met het laatste fiscale nieuws, analyses, achtergronden en commentaren. Elke vrijdag in uw postvak.
Kop van Jut
Dus waarom geeft de 46-jarige Menno Snel zijn goedbetaalde baan – volgens het laatste jaarverslag verdiende hij 272.000 euro – als directievoorzitter van de oerdegelijke en een tikkeltje saaie Waterschapsbank op om Kop van Jut in het nieuwe kabinet te worden? En dat ook nog voor fors lager salaris.
‘Hij is er geknipt voor,’ juicht oud-staatssecretaris Willem Vermeend. ‘Als je het met passie doet, maakt het salaris niet uit.’ Vermeend werd in 1994 voor het eerst staatssecretaris op het departement. Een jaar later stapte Snel na zijn studie economie in Groningen als jong ambtenaar het ministerie binnen.
Favoriet van Zalm
Snel zou veertien jaar blijven, en maakte razendsnel carrière. ‘Hij gold als talent, was inhoudelijk sterk. En een favoriet van Gerrit Zalm,’ zegt Vermeend. Toen Snel de deur in 2009 achter zich dicht deed, was hij plaatsvervangend directeur-generaal fiscale zaken.
Die afdeling binnen het departement staat dicht bij de politiek. Snel kent de weg in de Tweede Kamer. Peter Lamers, oud-woordvoerder op het departement, zat er vele uren met Snel naar debatten te luisteren. ‘Hij weet wat politiek wenselijk is, en is buitengewoon sociaal vaardig.’
Lamers: ‘Alles was snel aan hem. Zijn carrière, zijn denken, zijn handelen. We noemden hem Menno Quickly.’
Bananenschillen
Snel had volgens een andere oud-collega ook een goede antenne voor problemen. Hij voelde aan welke thema’s ‘sexy’ waren, en liep met een grote boog om bananenschillen heen. Hij herinnert zich Snel als een ‘goede procesmanager’, zeker in staat om straks wetgeving door de Kamer te loodsen, maar niet als een man met visie.
Lamers: ‘Ik kan me van hem geen boevenstreek herinneren.’
Of al die bagage genoeg is om de organisatorische problemen bij de fiscus op te lossen en ook nog alle fiscale plannen van de coalitie door te voeren zonder dat er rook uit de computers van de Belastingdienst komt – de tijd zal het moeten leren. Vermeend is optimistisch: ‘Ik zie het hem wel doen.’
Directeur-generaal fiscale zaken bij Financiën werd Snel niet. In 2009 vertrok hij naar pensioenuitvoerder APG, als directeur strategie en beleid. In 2011 werd hij namens Nederland bewindvoerder bij het Internationaal Monetair Fonds in Washington. Een topbaan op het snijvlak van financiën, economie en diplomatie.
In the picture
Daarna volgde dus de Waterschapsbank. Vergeleken met het IMF niet de meest enerverende plek op aarde, al gaat er veel geld in om. Hij had er getekend tot 2020, maar na één jaar en twee maanden, zo leert zijn LinkedIn-profiel, houdt Snel het alweer voor gezien.
De bronnen die Elsevier Weekblad sprak houden het erop dat Snel vond dat hij het verzoek van D66 niet kon weigeren. Plichtsbesef dus, en wellicht ook de wetenschap dat hij zich met een strakke performance in the picture kan werken. Het niet te onderschatten risico dat het verkeerd afloopt, neemt hij op de koop toe.
Vijlbrief
Over wie als eerste zijn naam heeft genoemd bij de D66-top, doen in Den Haag verschillende theorieën de ronde. Op het departement wordt gewezen naar topambtenaar (thesaurier-generaal) en mede-auteur van het D66-verkiezingsprogramma Hans Vijlbrief.
D66-woordvoerder Roy Kramer houdt het erop dat Snels naam op lijstjes van de partijcoryfeeën Wouter Koolmees, Alexander Rinnooy Kan én Kajsa Ollongren voorkwam. Koolmees werkte zelf vroeger ook als ambtenaar op Financiën, en ontmoette Snel in mei 2015 nog tijdens een werkbezoek aan het IMF.
Lid van de club bleek ‘Menno Quickly’ nog niet. Maar ook dat was snel geregeld.