Schade gemeld aan stroomvoorziening kerncentrale Zaporizja

• Oekraïne heeft het zogenoemde vreemdelingenlegioen opgeheven, meldt de Kyiv Post. De buitenlandse militairen die daarin dienden, voornamelijk vrijwilligers, worden voortaan ondergebracht bij andere eenheden.
• Hoewel officiële aantallen ontbreken, wordt geschat dat er momenteel tussen de 1.000 en 2.000 buitenlandse strijders actief zijn in Oekraïne. Volgens de krant waren zij vooral in de beginfase van de oorlog van groot belang, toen er dringend behoefte was aan extra manschappen. Inmiddels zouden zij een meer reguliere rol vervullen binnen de Oekraïense strijdkrachten.
• De Franse krant Le Monde schreef dit weekend dat Kyiv de herindeling stilletjes wilde doorvoeren. De beslissing zou al in december zijn genomen, meldde de Oekraïense tak van de BBC destijds. De maatregel past volgens die berichtgeving binnen bredere plannen om de krijgsmacht structureel te hervormen. Een van de doelen daarvan is om de Russische verliezen op te voeren, zodat Moskou onder druk komt te staan bij het tempo waarmee nieuwe rekruten kunnen worden geworven.

• Een van de twee externe stroomverbindingen van de kerncentrale in Zaporizja is uitgevallen na een aanval. Dat meldt het door Rusland aangestelde bestuur van de centrale. Technici onderzoeken momenteel de schade, maar volgens het management is de situatie onder controle en bestaat er geen risico voor de nucleaire veiligheid.
• Volgens het bestuur zou Oekraïne verantwoordelijk zijn voor de aanval, al is die lezing niet onafhankelijk bevestigd. Zowel Rusland als Oekraïne beschuldigen elkaar al langer van incidenten rond de kerncentrale in Enerhodar.
• De kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Europa, kwam kort na het begin van de Russische invasie in 2022 onder Russische controle. De centrale produceert momenteel geen elektriciteit en is daardoor afhankelijk van externe stroomvoorziening, onder meer om de nucleaire brandstof veilig te kunnen blijven koelen.

• Om het Oekraïense energienetwerk beter te kunnen verdedigen, moet de Europese Unie extra luchtafweersystemen en raketten leveren. Dat zei Eurocommissaris Marta Kos, verantwoordelijk voor EU-uitbreiding, dinsdag in het Europees Parlement. Volgens haar zouden lidstaten desnoods materieel uit eigen voorraden aan Oekraïne moeten afstaan.
• Rusland bestookt al langere tijd de Oekraïense energie-infrastructuur, waardoor miljoenen mensen zonder stroom en verwarming komen te zitten. Kos veroordeelde die aanvallen scherp. Volgens haar gebruikt Rusland de winter als wapen en probeert het bewust ‘een humanitaire ramp te veroorzaken’, omdat het militair gezien geen terrein wint.
• ‘Het gaat om doelbewuste en systematische aanvallen die erop gericht zijn burgers in het donker en in de kou te zetten’, aldus Kos. Ze benadrukte dat Rusland er niet in zal slagen de Oekraïense veerkracht te breken, omdat het land niet alleen staat.

• Rusland heeft een derde verdachte aangehouden in het onderzoek naar de aanslag op generaal Vladimir Aleksejev, die vrijdag in Moskou werd gepleegd. Dat meldt de Russische veiligheidsdienst FSB. Het gaat volgens de dienst om Pavel Vasin, de zoon van Viktor Vasin, die eerder al in de Russische hoofdstad werd gearresteerd.
• Eerder werden al twee andere verdachten opgepakt: één in Moskou en één in Dubai, met hulp van de Verenigde Arabische Emiraten. Die laatste arrestatie betreft volgens Russische autoriteiten de vermoedelijke schutter, Ljoebomir Korba. Alle verdachten die tot nu toe zijn aangehouden hebben de Russische nationaliteit. Een vrouwelijke medeplichtige zou nog op de vlucht zijn en zich in Oekraïne bevinden.
• Minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov wees kort na de aanslag Oekraïne aan als verantwoordelijke. Hij sprak van een ‘terroristische daad’ van Kyiv, maar het Kremlin leverde geen bewijs voor die beschuldiging. De toestand van Aleksejev, plaatsvervangend hoofd van de Russische militaire inlichtingendienst, zou stabiel zijn.

• Frankrijk en Oekraïne hebben een intentieverklaring ondertekend die de weg vrijmaakt voor ‘grootschalige gezamenlijke projecten in de defensie-industrie’. Dat zei de Oekraïense minister van Defensie maandag na overleg met zijn Franse ambtsgenoot in Kyiv.

• Mychajlo Fedorov gaf niet aan om welke wapens het zou gaan of wanneer de gezamenlijke productie van start zou gaan.

• ‘We stappen over van leveringen naar gezamenlijke productie en langetermijnoplossingen die onze defensie structureel versterken,’ schreef Fedorov na de ontmoeting met de Franse minister Catherine Vautrin op Telegram.

• De inkomsten uit Russische olie- en gasexport zijn teruggevallen tot het laagste niveau in jaren. De olie-export was lange tijd een belangrijke inkomstenbron voor Moskou, maar internationale sancties beginnen duidelijk hun tol te eisen, meldt persbureau AP.

• In januari daalden de Russische staatsinkomsten uit belastingen op de olie- en gassector tot 393 miljard roebel (ongeveer 5,1 miljard dollar). Dat is aanzienlijk minder dan de 587 miljard roebel (7,6 miljard dollar) in december en de 1,12 biljoen roebel (14,5 miljard dollar) in januari 2025.

• De scherpe terugval is het gevolg van nieuwe strafmaatregelen van de Verenigde Staten en de Europese Unie, de tariefdruk van president Donald Trump op India en een verscherpte aanpak van tankers die sancties omzeilen om Russische olie te vervoeren.

• Door de dalende inkomsten ziet president Vladimir Poetin zich genoodzaakt geld te lenen bij Russische banken en belastingen te verhogen. Daarmee blijven de staatsfinanciën naar verwachting voorlopig nog in balans.

• De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dat er geen reden is om enthousiast te zijn over de druk die de Amerikaanse president Donald Trump uitoefent op Europa en Oekraïne.
• Volgens Lavrov is er in de gesprekken over vrede in Oekraïne nog een lange weg te gaan, zegt een Russische staatsmedium.

• Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw grootschalige aanvallen uitgevoerd op de Oekraïense energie-infrastructuur. Daardoor viel in veel regio’s de stroom uit, meldt netbeheerder Ukrenergo.
• Volgens president Zelensky werden meer dan 400 drones en 40 raketten ingezet. Schade is gemeld in onder meer Volyn, Rivne en Lviv, dicht bij de Poolse grens.
• Terwijl vredesgesprekken onder leiding van de VS in Abu Dhabi moeizaam verlopen, blijven de aanvallen doorgaan. Een eerder tijdelijk staakt-het-vuren rond energievoorzieningen zou volgens Zelensky door Rusland zijn gebruikt om nieuwe aanvallen voor te bereiden.
• Oekraïne valt op zijn beurt Russische olie- en gasinstallaties aan, die het ziet als legitieme militaire doelen.

• De Europese Commissie presenteert een twintigste sanctiepakket tegen Rusland, gericht op energie, financiële diensten en handel.
• Het pakket omvat onder meer een verbod op de import van Russische olie per schip.
• ‘Aangezien de scheepvaart een wereldwijde sector is, stellen we voor om dit volledige verbod in overleg met gelijkgestemde partners in te voeren na een besluit van de G7’, aldus voorzitter Ursula von der Leyen.
• ‘Ook nu er belangrijke vredesbesprekingen plaatsvinden in Abu Dhabi, moeten we realistisch blijven: Rusland zal alleen met de beste bedoelingen aan de onderhandelingstafel komen als het daartoe onder druk wordt gezet’, zegt Von der Leyen.
• Volgende week gaan de onderhandelingen tussen de VS, Oekraïne en Rusland door. Is een vrede in Oekraïne nabij? Bekijk hier de laatste explainer-video over Oekraïne.

• de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov zegt dat Oekraïne achter de aanslag op een generaal in Moskou zit. Hij noemt het een terroristische daad, die volgens hem bedoeld is om het vredesproces te verstoren.

• Volgens Oekraïne is juist Rusland erop uit om de vredesonderhandelingen te ondermijnen. Zo zou Moskou dat doen door op grote schaal Oekraïense energievoorzieningen aan te vallen.

• In Moskou is een Russische topmilitair neergeschoten. Volgens de Russische onderzoekscommissie, die onderzoek doet naar zware misdrijven, is luitenant-generaal Vladimir Aleksejev naar het ziekenhuis gebracht. Het is nog onduidelijk hoe ernstig hij gewond is geraakt.

• De schietpartij vond plaats in een wooncomplex. Een onbekende persoon zou meerdere keren hebben geschoten. De dader is nog voortvluchtig.

• Aleksejev bekleedt een hoge functie binnen de Russische krijgsmacht. Zo werd hij eerder ingezet om te onderhandelen met Jevgeni Prigozjin, toen die met zijn Wagnergroep in opstand kwam tegen het leger.

• Het is niet de eerste keer dat Russische topmilitairen in Moskou doelwit zijn. Vorig jaar kwamen drie militairen om het leven bij aanslagen met autobommen.

• Nederland is vlak na de Russische inval in Oekraïne volgens demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel te voorzichtig geweest met het geven van militaire steun. ‘Waren we eerder over onze taboes heen gestapt, dan had Oekraïne er militair beter voor gestaan.’ Dat zegt hij in een interview met De Telegraaf.

• ‘Ik denk dat we vanaf het begin af aan sneller hadden moeten doorpakken in reactie op wat we zagen gebeuren. Als we er aan het begin meteen vol in waren gestapt, dan hadden we Oekraïne beter van dienst kunnen zijn,’ aldus Van Weel.

• Volgens de VVD-minister waren Nederland en Europa aanvankelijk vooral ‘zichzelf aan het afschrikken’. ‘Alsof er heel veel rode lijnen zouden liggen. Feit is dat elke stap die we hebben gezet, niet heeft geleid tot een tegenreactie van Rusland.’

• Volgens Van Weel was er sprake van een verkeerde inschatting van de situatie. ‘We waren naïef over hoe de wereld in elkaar zit en hoe dictators als Poetin daarnaar kijken,’ zegt hij. In eerste instantie kwam de steun voor Oekraïne slechts mondjesmaat op gang. Pas later werden steeds zwaardere wapens geleverd.

• De gesprekken tussen Oekraïne, Rusland en de VS waren constructief en worden in de komende weken voortgezet, staat in een gezamenlijke verklaring.
• De statements werden door de Oekraïense onderhandelaar Roestem Oemjerov en de Amerikaanse gezant Steve Witkoff op X gezet.
• ‘De gesprekken waren constructief en gericht op het scheppen van de voorwaarden voor een duurzame vrede’, aldus de verklaring.
• Witkoff schreef donderdagochtend al op X dat de gesprekken ‘gedetailleerd en productief’ waren verlopen, maar dat er nog veel te bespreken is.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei dat de gesprekken ‘zeker niet makkelijk’ waren.

• De Verenigde Staten en Rusland hervatten het overleg tussen topmilitairen, nadat deze contacten stil lagen sinds de aanloop naar de Russische invasie in Oekraïne.
• Volgens het Amerikaanse leger zijn beide landen het er in Abu Dhabi over eens geworden dat ‘Rusland en de VS zijn vandaag in Abu Dhabi overeengekomen de dialoog te hervatten tussen militairen op hoog niveau’.
• Regelmatig militair overleg is volgens SACEUR ‘is een belangrijke factor in mondiale stabiliteit en vrede’ en ‘een middel voor verhoogde transparantie en deëscalatie’.
• De hoogste NAVO-commandant wil met het heropenen van de kanalen ‘misrekeningen’ en ‘onbedoelde escalatie’ voorkomen en ‘kijkt ernaar uit deze contacten op te starten’.

• De onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne zijn volgens president Volodymyr Zelensky ‘zeker niet makkelijk’, al worden de gesprekken ‘in de nabije toekomst’ hervat na overleg in Abu Dhabi.
• Tijdens een persconferentie met de Poolse premier Donald Tusk zei Zelensky: ‘Oekraïne heeft zich zo constructief mogelijk opgesteld en zal dat blijven doen’.
• Daarbij benadrukte hij: ‘We willen snellere resultaten.’
• Zelensky’s topadviseur Kyrylo Boedanov sprak van ‘zeer constructief’ overleg en meldde dat een gevangenenruil is afgesproken, de eerste in vijf maanden.

Lees ook | Onderhandelingen Rusland en Oekraïne: Poetin blijft bombarderen, Musk schiet Zelensky te hulp

• Starlink-terminals die door Russische troepen in Oekraïne werden gebruikt, zijn uitgeschakeld. Dat heeft de Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov bekendgemaakt na overleg met SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk dat het satellietinternetsysteem beheert.
• Volgens Fedorov wordt gewerkt met een zogenoemde witte lijst van terminals die in Oekraïne mogen functioneren. Apparatuur die niet op die lijst staat, wordt door het Starlink-systeem automatisch gedeactiveerd. Oekraïense eenheden maken op het slagveld intensief gebruik van de verbindingen.
• Eerder meldden Oekraïense bronnen dat Rusland via derde landen toegang had gekregen tot Starlink-terminals. Die zouden vervolgens zijn ingezet om aanvalsdrones van verbinding te voorzien, waardoor zij beter in staat waren de Oekraïense luchtverdediging te ontwijken. Na die signalen zocht Oekraïne contact met SpaceX.

• Delegaties uit Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten zijn in Abu Dhabi begonnen aan de tweede dag van gesprekken over het beëindigen van de oorlog. Dat heeft de Oekraïense hoofdonderhandelaar Roestem Oemjerov bekendgemaakt.
• Volgens Oemjerov verloopt het overleg in dezelfde opzet als een dag eerder, met trilaterale gesprekken, werksessies en aansluitende afstemming van standpunten. Woensdag sprak hij van ‘inhoudelijke en productieve’ onderhandelingen. Ook een Amerikaanse functionaris typeerde de gesprekken als productief. De Verenigde Staten treden in Abu Dhabi op als bemiddelaar.
• De Verenigde Arabische Emiraten deelden woensdag beelden van het zeldzame overleg tussen Oekraïne en Rusland. Op de foto’s is te zien hoe de delegaties plaatsnamen aan een U-vormige tafel, met Oekraïense en Russische vertegenwoordigers tegenover elkaar en de Amerikaanse delegatie aan de zijkant.

• De EU-lidstaten hebben woensdag een akkoord bereikt over de bestedingsvoorwaarden van een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne.
• Het geld moet in principe worden besteed aan defensiematerieel uit de EU, Oekraïne zelf of uit IJsland, Liechtenstein en Noorwegen, en alleen bij hoge uitzondering mag elders worden ingekocht, zoals in de VS.
• Lang was er onenigheid over de voorwaarden voor 60 miljard euro dat bedoeld is voor defensie-uitgaven, waarbij vooral Frankrijk aandrong op uitsluitend Europese aankopen.
• Het Europees Parlement moet nog instemmen met de afspraken, terwijl Oekraïne het geld in april nodig heeft.

• De Chinese president Xi Jinping heeft woensdag telefonisch overleg gevoerd met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump, zo meldden Chinese staatsmedia.
• Dat gesprek vond plaats enkele uren nadat Xi ook had gebeld met de Russische president Vladimir Poetin over het aanhalen van de onderlinge banden. Trump en Xi spraken elkaar voor het laatst eind november, terwijl Trump in april een bezoek aan China zal brengen.
• Het Kremlin liet weten dat Xi Poetin heeft uitgenodigd voor een bezoek aan China in de eerste helft van dit jaar, een uitnodiging die Poetin heeft aanvaard.

• De Russische overheid heeft in januari fors minder inkomsten gehaald uit de verkoop van olie en gas. De opbrengsten kwamen uit op 393,3 miljard roebel, omgerekend zo’n 4,3 miljard euro. Dat is ongeveer de helft van wat een jaar eerder werd verdiend en het laagste niveau sinds juli 2020.

• De terugval hangt samen met lage olieprijzen en een relatief sterke roebel. Ook vergeleken met december is sprake van een duidelijke daling: toen leverden olie en gas Rusland nog 447,8 miljard roebel op.

• Olie- en gasinkomsten vormen ongeveer een kwart van de totale staatsinkomsten van Rusland. Die begroting staat onder druk door de hoge uitgaven voor de oorlog in Oekraïne.

• Eerder werd al bekend dat de inkomsten uit olie en gas over 2025 tot halverwege januari met een kwart waren gedaald ten opzichte van een jaar eerder, een trend die zich nu voortzet.

• Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov verklaarde dat Russische troepen de strijd in Oekraïne zullen voortzetten totdat Kyiv ‘beslissingen’ neemt die een einde aan de oorlog kunnen maken.

• De Russische positie blijft ongewijzigd en is bekend bij zowel Oekraïense als Amerikaanse onderhandelaars, aldus Peskov.

• Oekraïne wijst de Russische eis af om de rest van de Donbas-regio af te staan, gebied dat de Russische strijdkrachten in vier jaar oorlog niet hebben weten te veroveren.

• Europese veiligheidsdiensten vermoeden dat Rusland erin is geslaagd de communicatie van meerdere belangrijke satellieten te onderscheppen, meldt The Financial Times. Dat vergroot niet alleen het risico dat gevoelige informatie in Russische handen komt, maar roept ook zorgen op dat Rusland mogelijk de baan van satellieten kan beïnvloeden.

• De aandacht van Europese autoriteiten gaat daarbij vooral uit naar twee Russische ruimtevaartuigen, Luch-1 en Luch-2. Deze zouden de afgelopen jaren herhaaldelijk opvallend dicht bij Europese satellieten zijn gekomen. Zo zou Luch-2 een Europese satelliet zeventien keer hebben benaderd en soms wekenlang in de nabijheid zijn gebleven.

• Volgens de Duitse generaal Michael Traut, hoofd van het Duitse ruimtecommando, worden beide Russische vaartuigen verdacht van ‘sigint’, het onderscheppen van signalen en informatie, zo zegt hij tegen de FT.

• De satellieten die zijn benaderd worden voornamelijk ingezet voor civiele toepassingen, zoals televisie-uitzendingen, maar vervoeren ook communicatie van overheden en strijdkrachten. Inlichtingendiensten vrezen al langer dat Rusland zijn zogenoemde hybride oorlogsvoering uitbreidt naar de ruimte.

• ‘Satellietnetwerken zijn een achilleshiel voor moderne maatschappijen,’ zei de Duitse minister van Defensie Boris Pistorius daarover afgelopen september. ‘Wie die aanvalt, kan hele landen platleggen.’

• Een anonieme veiligheidsfunctionaris waarschuwt in The Financial Times dat een groot deel van de satellietcommunicatie niet is versleuteld. Veel van deze satellieten zijn jaren geleden gelanceerd en beschikken niet over de rekenkracht die nodig is voor moderne beveiliging, waardoor ze kwetsbaar zijn voor onderschepping.

• In Kyiv is dinsdag luchtalarm geslagen vanwege een dreigende Russische luchtaanval. Het alarm klonk terwijl NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte een toespraak hield in het Oekraïense parlement.
• Volgens president Volodymyr Zelensky werd Oekraïne in de nacht ervoor al geconfronteerd met een grootschalige Russische aanval. Zowel Zelensky als Rutte zien daarin een aanwijzing dat Rusland weinig bereidheid toont om de oorlog te beëindigen.

• Polen organiseert komende zomer een internationale conferentie over de wederopbouw van Oekraïne. Premier Donald Tusk heeft aangekondigd deze week naar Kyiv te reizen om de bijeenkomst voor te bereiden.
• De conferentie staat gepland voor juni en zal plaatsvinden in de Noord-Poolse stad Gdansk. De organisatie komt in handen van minister van Financiën Andrzej Domański, die deze week eveneens naar Oekraïne afreist.
• Volgens Domański moet na het einde van de oorlog een ‘Groot Plan voor de Wederopbouw van Oekraïne’ in werking treden. Dat vraagt om grootschalige investeringen, aanzienlijke financiële middelen en de betrokkenheid van grote bedrijven.
• Daarom wil Polen een wereldwijde conferentie organiseren waaraan ondernemers, experts en politieke leiders uit alle delen van de wereld deelnemen.

• NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte twijfelt eraan of Rusland daadwerkelijk bereid is om de oorlog tegen Oekraïne te beëindigen. Tijdens een bezoek aan het Oekraïense parlement zei hij dat ‘Russische aanvallen zoals die van afgelopen nacht niet getuigen van serieuze vredeswil’.
• Volgens Rutte vormen de rechtstreekse gesprekken die woensdag in Abu Dhabi worden hervat ‘een belangrijke stap vooruit’. Tegelijkertijd ondermijnen nieuwe bombardementen het vertrouwen in de Russische intenties.
• Na een korte onderbreking van aanvallen op energievoorzieningen werd Oekraïne in de nacht van maandag op dinsdag volgens Kyiv getroffen door een van de zwaarste luchtaanvallen van dit jaar. Daarbij vielen opnieuw stroom en verwarming uit, midden in de winterkou.
• Rutte benadrukte dat de NAVO de druk op Rusland zal blijven opvoeren en Oekraïne zal blijven steunen. ‘Ik weet dat de winter zwaar is,’ zei hij, ‘maar de lente zal komen.’

• • Secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte is op bezoek bij de Oekraïense president Zelensky. Dinsdagochtend plaatste Zelensky beelden op X van Rutte in de Oekraïense hoofdstad.
  • Rutte heeft in Kyiv het Oekraïense parlement toegesproken. Het bezoek van de NAVO-chef is bedoeld als steun voor het land dat al bijna vier jaar in oorlog is met Rusland.
  • Na de Russische aanvallen op Kyiv in de nacht van maandag op dinsdag, noemt de Oekraïense buitenlandminister Andri Sybiha het bezoek van Rutte ‘een teken van geallieerde solidariteit, eendracht en kracht’.
  • Sybiha verwacht dat Rutte en Zelensky elkaar spreken over de Oekraïense vredesonderhandelingen met Rusland. Russische, Oekraïense en Amerikaanse onderhandelaars overleggen woensdag over het beëindigen van de oorlog.

• De Oekraïense hoofdstad Kyiv is in de nacht van maandag op dinsdag aangevallen met Russische drones en raketten, zo hebben lokale autoriteiten gemeld. Daarbij zouden onder meer appartementencomplexen zijn geraakt. Ook Charkiv, de tweede stad van het land, was doelwit van de aanvallen.

• Kort na middernacht werden in Kyiv de eerste explosies waargenomen. Volgens de Oekraïense luchtmacht ging het om een aanval met een ballistische raket, waarbij ook drones zijn ingezet. In het oosten van de stad zijn meerdere gebouwen getroffen, aldus burgemeester Vitali Klitsjko. Het is nog onduidelijk of er slachtoffers zijn gevallen.

• Ook in Dnipro en Soemy, steden in de buurt van de Russische grens, zijn explosies gehoord, meldde de Oekraïense omroep Suspilne.

• President Volodymyr Zelensky verklaarde eerder dat Rusland in januari duizenden aanvalsdrones en bommen heeft gebruikt om doelen in Oekraïne te bestoken. ‘Vrijwel alles was gericht op de energiesector, de spoorwegen en onze infrastructuur,’ zei de president.

• Het Witte Huis bevestigt nieuw overleg met Oekraïne en Rusland.
• De speciale gezant van de Amerikaanse president Donald Trump, Steve Witkoff, is woensdag en donderdag in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten, voor gesprekken met Oekraïense en Russische delegaties.
• Eerder hadden het Kremlin en Kyiv al gemeld dat de diplomatieke besprekingen deze week worden hervat, nadat onderhandelingen afgelopen weekend niet waren doorgegaan.
• In de VAE was onlangs al een drielandenoverleg. Toen zou bij sommige kwesties vooruitgang zijn geboekt, maar niet bij de complexere zaken.
• Een van de grootste twistpunten is de toekomst van de grotendeels door de Russen veroverde Donbas-regio.
• Witkoff is, voordat hij naar Abu Dhabi gaat, dinsdag in Israël voor overleg met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, onder meer over de opgelopen spanningen met de Amerikaanse en Israëlische vijand Iran en over de Palestijnse Gazastrook

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zijn legerleiding opdracht gegeven te reageren op een nieuwe reeks Russische aanvallen op de logistiek van het land.
• Daarbij wordt vooral de spoorweginfrastructuur zwaar getroffen, schrijft hij op X. In de regio’s Dnipro en Zaporizja waren spoorwegfaciliteiten doelwit.
• Na overleg met de militaire top gaf Zelensky geen details over de tegenmaatregelen. Volgens hem heeft Rusland in januari duizenden drones en bommen ingezet, vooral tegen energievoorzieningen, spoorlijnen en andere vitale infrastructuur.
• De luchtmacht meldt dat Moskou aanvallen steeds vaker concentreert op één regio tegelijk, waardoor de luchtafweer onvoldoende tijd heeft om te herladen. Ook zouden vaker ballistische raketten worden gebruikt, die alleen met het Amerikaanse Patriot-systeem zijn te onderscheppen.

• Rusland heeft laten weten dat het diplomatieke overleg met Oekraïne en de Verenigde Staten op woensdag en donderdag wordt hervat in Abu Dhabi. Het gesprek dat voor het afgelopen weekend gepland stond, ging volgens het Kremlin niet door vanwege organisatorische redenen.
• In Abu Dhabi werd eerder al overleg gevoerd tussen de drie landen. Een woordvoerder van het Kremlin verklaarde dat Rusland en Oekraïne op enkele punten dichter bij elkaar zijn gekomen, al zou er bij ingewikkeldere dossiers nauwelijks vooruitgang zijn geboekt.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had eerder al aangekondigd dat het volgende overleg op 4 en 5 februari plaatsvindt. Daarbij benadrukte hij dat Oekraïne bereid is tot een serieuze en inhoudelijke dialoog.

• In Duitsland zijn vijf mannen aangehouden op verdenking van het omzeilen van het wapenembargo tegen Rusland. Volgens het Duitse Openbaar Ministerie leverden zij voor ten minste 30 miljoen euro aan goederen aan tientallen Russische bedrijven en stonden zij daarbij onder aansturing van Russische diensten.
• Twee verdachten, onder wie de vermoedelijke leider van het netwerk, beschikken over zowel de Duitse als de Russische nationaliteit. Zij werkten samen met twee Duitsers en een Duits-Oekraïense man. Vanuit Lübeck zouden zij zo’n 16.000 zendingen naar Rusland hebben verstuurd. Daarbij deden zij alsof de goederen bestemd waren voor bedrijven binnen de Europese Unie, maar die afnemers bleken fictief.

• Oekraïense regionale bestuurders melden dat een bedrijfsbus in het oosten van het land is geraakt bij een Russische droneaanval. De drone zou vlak naast het voertuig zijn ingeslagen, met twaalf doden en zeven gewonden tot gevolg.
• Het incident vond volgens de autoriteiten plaats in de buurt van Pavlograd, op ongeveer zestig kilometer van de stad Dnipro. Wat de drone behalve de bus heeft getroffen, is nog onduidelijk.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft aangekondigd dat er volgende week nieuw overleg plaatsvindt met Rusland en de Verenigde Staten in Abu Dhabi. Het overleg staat gepland voor 4 en 5 februari, zo maakte hij bekend via X.
• Volgens Zelensky is Oekraïne ‘klaar voor een inhoudelijke uitwisseling’ en vastbesloten om ervoor te zorgen dat ‘de gesprekken leiden tot een echt en waardig einde van de oorlog’.
• Eerder deze maand werd in Abu Dhabi al gesproken. De Amerikaanse gezant Steve Witkoff omschreef dat overleg toen als ‘zeer constructief’.
• Aanvankelijk werd gemeld dat de gesprekken deze zondag zouden worden hervat, maar Zelensky zinspeelde al op uitstel. Vorige week verklaarde hij tegenover Oekraïense media dat zowel de datum als de locatie konden veranderen vanwege ‘de situatie rond de VS en Iran’.

• SpaceX heeft maatregelen genomen om te voorkomen dat Rusland Starlink gebruikt voor satellietinternet. Dat liet topman Elon Musk weten op X. Volgens hem ‘lijken de stappen die zijn gezet om ongeoorloofd gebruik door Rusland te stoppen effect te hebben’ en riep hij op om te laten weten ‘als verdere actie nodig is’.
• Musk gaf geen nadere details over de genomen maatregelen. Vanuit Oekraïne kwam later een positieve reactie. Minister van Digitale Transformatie en Defensie Mychajlo Fedorov liet weten dat ‘de eerste stappen al tastbare resultaten opleveren’ en dat er ‘nauw wordt samengewerkt met het SpaceX-team aan vervolgstappen’. Hij sprak daarbij van een ‘echte vriend van het Oekraïense volk’.

• De Russische president Vladimir Poetin is akkoord gegaan met het verzoek van de Amerikaanse president Donald Trump om aanvallen op de Oekraïnse hoofdstad Kyiv tijdelijk te staken. Dat maakt het Kremlin vrijdag bekend.
• ‘President Trump heeft president Poetin inderdaad persoonlijk gevraagd om Kyiv een week lang niet aan te vallen tot en met 1 februari, om gunstige voorwaarden voor onderhandelingen te creëren,’ aldus een woordvoerder van het Kremlin.
• In de afgelopen week vonden er diverse Russische aanvallen plaats op Oekraïens grondgebied. Zo kwamen er vijf personen om het leven bij een Russische aanval op een passagierstrein.
• Volgens de Oekraïense luchtmacht heeft Rusland in de nacht van donderdag op vrijdag nog een raket en meer dan honderd drones ingezet.

• Volgens de Amerikaanse president Donald Trump heeft de Russische president Vladimir Poetin ermee ingestemd om gedurende een week geen aanvallen uit te voeren op Kyiv en andere Oekraïense steden vanwege de extreme kou. Trump zei dat hij Poetin had gevraagd ‘een week niet te schieten’ en dat die daarmee akkoord ging.
• Volgens Trump deed hij dat verzoek vanwege de uitzonderlijke weersomstandigheden in Oekraïne. Veel mensen hadden hem afgeraden te bellen, maar volgens de president pakte het anders uit. Oekraïne stelt ondertussen dat Rusland zich vooral richt op energiecentrales, waardoor regelmatig de stroom uitvalt en veel inwoners herhaaldelijk zonder verwarming zitten.

• Onder de EU-ministers van Buitenlandse Zaken bestaat brede steun om op korte termijn een nieuw sanctiepakket tegen Rusland in te voeren, zei demissionair minister David van Weel. Dat is volgens hem mede ingegeven door de verslechterende leefomstandigheden in Oekraïne, waar de kou het leven voor veel mensen vrijwel onmogelijk maakt. Bovendien is het voor Kyiv onduidelijk hoe serieus Rusland is over vredesonderhandelingen.
• Het is daarom van belang de druk op Moskou verder op te voeren, aldus Van Weel. Hij verwacht dat volgende maand een besluit kan worden genomen over het twintigste sanctiepakket.
• De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha heeft zijn EU-collega’s donderdag via een videoverbinding bijgepraat over de situatie in Oekraïne, vertelde Van Weel na afloop van de vergadering. Sybiha deed daarbij een dringend beroep op steun voor het herstel van de door Rusland verwoeste energie-infrastructuur. In delen van het land is het momenteel 23 graden onder nul, zei hij.

• Oekraïne heeft bij SpaceX aan de bel getrokken over het gebruik van Starlink bij Russische droneaanvallen. Volgens defensieminister Mychajlo Fedorov maken Russische langeafstandsdrones gebruik van het satellietnetwerk voor communicatie en navigatie. SpaceX en Oekraïne zijn inmiddels in gesprek over mogelijke oplossingen.
• Eerder verklaarde een medewerker van Fedorov dat honderden drones die Rusland inzet tegen Oekraïne zijn uitgerust met Starlink-ontvangers. Daardoor zouden ze op afstand kunnen worden bestuurd en hun koers bepalen, terwijl Oekraïense stoorzenders daar nauwelijks vat op hebben.
• Oekraïne heeft inmiddels ‘concrete’ voorstellen gedaan om het probleem aan te pakken, aldus Fedorov. Hij sprak zijn dank uit aan Elon Musk en de topvrouw van SpaceX ‘voor het direct oppakken van de kwestie’. ‘Westerse technologie moet de democratische wereld blijven steunen en burgers beschermen, en niet worden ingezet voor terreur en de verwoesting van vreedzame steden.’

• Rusland heeft duizend omgekomen Oekraïense militairen overgedragen aan Kyiv, meldt Russia Today.
• In ruil kreeg Moskou 38 omgekomen Russische soldaten terug. De ontvangst is door Oekraïne bevestigd.
• De laatste uitwisseling vond eind 2025 plaats, toen ook duizend lichamen werden teruggegeven aan Oekraïne.
• De uitwisselingen lagen lange tijd stil door wederzijdse vertragingen, maar werden onder internationale druk hervat.
• Nieuwe afspraken over het teruggeven van gesneuvelden waren eerder in 2025 gemaakt tijdens onderhandelingen in Istanbul.

• De Russische president Vladimir Poetin heeft bij de ontvangst van de Syrische president Ahmed al-Sharaa in Moskou diens inzet geprezen om Syrië weer te herenigen, terwijl zijn troepen terrein winnen in het noorden en noordoosten.
• Poetin zei daarbij: ‘Ik wil u feliciteren met het feit dat het proces van het herstellen van de territoriale integriteit van Syrië vordert’.
• Al-Sharaa bedankte Poetin ‘voor de rol van Rusland bij het stabiliseren van Syrië en van de regio’.
• Tijdens het bezoek werd ook gesproken over Russische militaire bases in Syrië en de uitlevering van oud-dictator Bashar al-Assad, terwijl Rusland ondanks de machtswisseling een belangrijke leverancier voor Syrië is gebleven.

• Volgens een onderzoek van de Amerikaanse denktank CSIS is de oorlog die Rusland voert in Oekraïne het dodelijkste conflict voor het land sinds de Tweede Wereldoorlog.

• Sinds het begin van de Russische invasie in februari 2022 zijn er volgens CSIS naar schatting meer dan 1,2 miljoen Russische slachtoffers gevallen. Daarbij gaat het om doden, gewonden en vermisten. Dat slachtofferaantal ligt hoger dan dat van elke andere grootmacht in welk militair conflict dan ook sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog.

• Het CSIS stelt ook dat de oorlog heeft geleid tot ongeveer zeshonderdduizend Oekraïense slachtoffers.

• Als de huidige trends aanhouden, verwacht de denktank dat het totale aantal Russische slachtoffers tegen het komende voorjaar kan oplopen tot 2 miljoen.

• Oekraïne wil enkele afspraken met de Verenigde Staten over de wederopbouw van het land na de oorlog verder uitdiepen. Dat heeft president Volodymyr Zelensky laten weten op X. De gesprekken gaan onder meer over de financiering van de wederopbouw.

• Zelensky voerde overleg met zijn onderhandelaars en verschillende hoge regeringsfunctionarissen. Volgens de president is er sprake van vooruitgang in het overleg met Washington.

• ‘Er zit actief vooruitgang in de werkzaamheden met de Amerikaanse zijde en van Oekraïense kant werken we maximaal efficiënt,’ aldus Zelensky. Hij spreekt zijn waardering uit voor de ‘constructieve aanpak’ van de Verenigde Staten en benadrukt dat er ‘zo snel mogelijk’ resultaten moeten worden geboekt.

• Het wederopbouwplan wordt opgesteld door Oekraïne in samenwerking met de VS en de Europese Unie. In het plan wordt ook aandacht besteed aan het traject richting EU-lidmaatschap voor Oekraïne.

• Oekraïne moet uiterlijk in 2027 toetreden tot de Europese Unie. Dat heeft president Volodymyr Zelensky dinsdag verklaard. Volgens hem ziet Oekraïne het EU-lidmaatschap als een essentieel onderdeel van de veiligheid voor het land, dat zwaar getroffen is door de oorlog.
• ‘Daarom spreken wij over een concrete datum – 2027 – en rekenen wij op de steun van onze partners voor dit standpunt,’ schreef Zelensky op X na een telefoongesprek met de Oostenrijkse bondskanselier Christian Stocker.
• De Oekraïense president benadrukte dat Europese integratie niet alleen een politieke en economische keuze is, maar ook een strategische noodzaak voor de veiligheid en stabiliteit van Oekraïne. Kyiv blijft volgens hem intensief samenwerken met Europese partners om de noodzakelijke hervormingen door te voeren en het toetredingsproces te versnellen.

• De speciale gezant van de Russische president Vladimir Poetin, Kirill Dmitriev, heeft dinsdag gezegd dat de terugtrekking van Oekraïne uit de Donbas-regio de weg naar vrede is.

• ‘Terugtrekking uit de Donbas is de weg naar vrede voor Oekraïne,’ schreef Dmitriev op X.

• Rusland bezet ongeveer 90 procent van de Donbas-regio en Poetin heeft herhaaldelijk gezegd dat Rusland de rest met geweld zal innemen als Oekraïne die gebieden niet opgeeft.

• De regering-Trump heeft Oekraïne laten weten dat Amerikaanse veiligheidsgaranties afhankelijk zijn van instemming met een vredesakkoord dat vermoedelijk inhoudt dat de Donbas-regio aan Rusland wordt afgestaan.

• Dat meldt de Financial Times dinsdag, op basis van acht personen die op de hoogte zijn van de gesprekken.

• Washington zou daarnaast hebben aangegeven dat het Oekraïne meer wapens zou kunnen leveren om het leger in vredestijd te versterken, op voorwaarde dat Kyiv zijn troepen terugtrekt uit de delen van de oostelijke regio die het momenteel onder controle heeft, aldus de krant.

• NAVO-chef Mark Rutte roept Europarlementariërs op om hun regeringen onder druk te zetten om meer luchtverdedigingsraketten aan Oekraïne te leveren.
• Volgens hem beschikken sommige landen over grote voorraden, terwijl die raketten in Oekraïne letterlijk het verschil maken tussen leven en dood.
• Rutte zei in het Europees Parlement dat hij zelf voortdurend bij regeringsleiders aandringt om hun reserves aan te spreken. Zij kunnen zich niet verschuilen achter het argument dat ze de raketten zelf nodig hebben; volgens de NAVO-top heeft steun aan Oekraïne nu prioriteit.
• Door het tekort aan luchtafweerraketten lukt het Oekraïne steeds minder om Russische drones en raketten neer te halen. Dat leidt tot uitval van stroom en verwarming in het land.

• De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft aangekondigd dat zijn regering de Oekraïense ambassadeur zal ontbieden. Volgens Orbán probeert Oekraïne zich te mengen in de Hongaarse parlementsverkiezingen van 12 april.
• Hij deed die uitspraak in een video op Facebook, terwijl hij in de peilingen achterligt op zijn belangrijkste uitdager Peter Magyar.
• De stap past in Orbáns felle campagne tegen Oekraïne, die de afgelopen weken is geïntensiveerd. De premier probeert oppositieleider Magyar in verband te brengen met Oekraïne en met de Europese Unie.
• Orbán profileert zich al jaren als uitgesproken criticus van Brussel en onderhoudt nauwe banden met de Russische president Vladimir Poetin. Hongarije is bovendien sterk afhankelijk van Russische olie en gas.

• Oekraïne moet de 90 miljard euro die het van de EU leent ook kunnen gebruiken om Amerikaanse wapens te kopen, maant NAVO-chef Mark Rutte.
• Vooral Frankrijk wil dat Oekraïne de miljarden alleen in Europa besteedt, maar landen als Nederland wijzen erop dat het land bijvoorbeeld nog niet zonder Amerikaanse Patriot-luchtverdedigingsraketten kan.
• ‘Ik wil er krachtig bij jullie op aandringen om te zorgen voor flexibiliteit in hoe deze gelden kunnen worden besteed’, zei Rutte maandag in het Europees Parlement. Hij vroeg de EU-landen en het parlement om niet te veel ‘Koop Europees’-voorwaarden te stellen.
• De Europese Commissie heeft voorgesteld Oekraïne toe te staan in de VS in te kopen als er geen (tijdige) Europese alternatieven voorhanden zijn.

• De gesprekken tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten die afgelopen weekend plaatsvonden, zijn volgens het Kremlin ‘in een constructieve geest’ verlopen. Dat zei woordvoerder Dmitri Peskov, die eraan toevoegde dat ‘er nog veel werk te doen is’. De delegaties kwamen bijeen in de Verenigde Arabische Emiraten om te spreken over een mogelijk akkoord dat een einde moet maken aan de gevechten in Oekraïne.
• Het was de eerste keer dat vertegenwoordigers uit Moskou en Kyiv rechtstreeks overlegden over het Amerikaanse vredesplan. Van een hartelijke sfeer was daarbij geen sprake, aldus Peskov. ‘Dat is in dit stadium nauwelijks mogelijk. Maar wie via onderhandelingen iets wil bereiken, moet wel constructief communiceren.’
• Voor Rusland blijft de zogenoemde ‘territoriale kwestie’ een kernpunt. Moskou eist controle over de volledige Donbas-regio. Oekraïne heeft herhaald dat het geen grondgebied zal afstaan dat niet door Rusland is veroverd.
• Volgens een Amerikaanse functionaris worden de gesprekken op 1 februari voortgezet.

• Moskou ziet geen enkele mogelijkheid om ooit met EU-buitenlandchef Kaja Kallas te praten over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zijn zij en andere Europese leiders incompetent, zei hij op de Russische staatstelevisie.
• De voormalige Estse premier staat bekend om haar scherpe kritiek op de regering van Vladimir Poetin en op het Russische optreden in Oekraïne. ‘Met haar zullen we nooit iets bespreken, en de Amerikanen zullen dat ook niet doen,’ aldus Peskov. ‘We zullen gewoon moeten wachten tot ze vertrekt.’

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is zondagochtend vroeg aangekomen in Vilnius voor gesprekken met zijn Litouwse en Poolse ambtgenoten, zegt zijn woordvoerder.
• ‘We werken met elke leider samen om Oekraïne te versterken. Iedereen moet duidelijk begrijpen welke dreiging er uitgaat van Rusland, en juist onze landen begrijpen dat het best,’ schreef Zelensky op X bij zijn aankomst in Vilnius.
• De reis volgt na twee dagen van rechtstreekse gesprekken in Abu Dhabi, waaraan militaire functionarissen uit Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten deelnamen. Die gesprekken waren gericht op mogelijke voorwaarden voor het beëindigen van Ruslands grootschalige invasie, die inmiddels bijna vier jaar duurt.
• Zelensky en de Amerikaanse delegatie noemden de gesprekken constructief. De partijen zullen op 1 februari opnieuw bijeenkomen om de onderhandelingen voort te zetten.

• Rusland staat volgens zijn ministerie van Buitenlandse Zaken open voor een voortzetting van de gesprekken met Oekraïne. Die zouden volgens bronnen van het Franse persbureau AFP komende week weer in Abu Dhabi zijn.
• De Russische mededeling volgt op twee dagen van onderhandelingen in Abu Dhabi waarbij de strijdende partijen onder leiding van gezanten uit de VS over een mogelijke vredesregeling spraken.
• De gespreksrondes vrijdag en zaterdag zijn volgens een woordvoerder van de Verenigde Arabische Emiraten ‘in een constructieve en positieve atmosfeer verlopen’.
• President Donald Trump heeft een vredesplan om de in zijn ogen zinloze en bloedige oorlog te stoppen.
• Oekraïne moet daarvoor concessies doen omdat het volgens Trump toch de oorlog niet kan winnen en alleen maar meer terrein verliest.
• Trumps plan is gewijzigd maar niet geaccepteerd door de betrokken landen. De laatste loodjes zouden gebieden betreffen in het oosten van Oekraïne die Kyiv zou moeten opgeven.

• Oekraïne heeft Rusland fel veroordeeld na nieuwe luchtaanvallen, terwijl in Abu Dhabi wordt onderhandeld over een einde aan de oorlog.
• Daar spreken Oekraïense, Russische en Amerikaanse delegaties voor de tweede dag op rij.
  Minister Andri Sybiha noemt het wrang dat Rusland juist tijdens deze gesprekken opnieuw “terreuraanvallen” uitvoert.
• President Zelensky zegt dat Rusland meer dan 370 drones en 21 raketten inzette.
  Volgens hem vielen tientallen gewonden en minstens één dode.
• Door de aanvallen zitten circa 1,2 miljoen mensen zonder stroom, onder wie 800.000 in Kyiv. Ook andere regio’s en burgerdoelen, waaronder energie-infrastructuur, werden getroffen.

• De aangekondigde onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne in Abu Dhabi zijn begonnen. Dat meldt de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Arabische Emiraten, waarvan Abu Dhabi de hoofdstad is.
• Topdiplomaten uit Oekraïne en Rusland bespreken vredesinitiatieven van president Donald Trump onder leiding van Amerikaanse gezanten.
• Namens de VS zijn Steve Witkoff en Jared Kushner in Abu Dhabi gearriveerd vanuit Moskou, waar ze langdurig hebben gesproken met onder anderen president Vladimir Poetin en de Russische topdiplomaat Kirill Dmitriev.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gezegd dat de onderhandelingen in Abu Dhabi vooral gaan over de kwestie van gebieden in het oosten van Oekraïne die Rusland zou behouden volgens de vredesregeling.
• Volgens de planning zouden de onderhandelingen tot en met zaterdag kunnen duren.

• De Amerikaanse gezant Steve Witkoff zegt dat de gesprekken over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne duidelijke vooruitgang laten zien. In de marge van het World Economic Forum in Davos verklaarde hij dat de onderhandelingen zijn teruggebracht tot één beslissend punt, al wilde hij niet toelichten waar dat over gaat.
• Volgens Witkoff kan een oplossing worden bereikt als beide partijen daartoe bereid zijn. Donderdag reist hij naar Moskou voor vervolgoverleg. Samen met Jared Kushner, schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump, spreekt hij daar met de Russische president Vladimir Poetin. Daarna vertrekken zij naar Abu Dhabi, waar militaire werkgroepen de gesprekken zouden voortzetten.
• Tegelijkertijd treffen Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky elkaar donderdag in Davos. Trump liet woensdag al weten te denken dat zowel Oekraïne als Rusland klaar is voor een akkoord. Als dat niet zo is, noemde hij dat dom.

• Ongeveer 3.000 appartementencomplexen in Kyiv hebben na de Russische aanvallen van deze week nog altijd geen elektriciteit, zo laat burgemeester Vitali Klitsjko weten. De Oekraïense hoofdstad kampt al weken met problemen rond stroom en verwarming door de aanhoudende beschietingen. Begin januari riep Klitsjko inwoners op om de stad te verlaten; dinsdag werd bekend dat inmiddels circa een half miljoen mensen dat hebben gedaan.
• In de nacht van woensdag op donderdag zijn volgens de burgemeester 227 gebouwen opnieuw aangesloten op het elektriciteitsnet. Oekraïne heeft ondertussen te maken met strenge winterse omstandigheden, met temperaturen die ruim onder het vriespunt liggen.
• President Volodymyr Zelensky meldde woensdag op X dat reparatieteams dag en nacht bezig zijn om de schade zo snel mogelijk te herstellen. Vanwege de energiecrisis besloot hij af te zien van zijn geplande reis naar Davos voor het World Economic Forum en in Oekraïne te blijven.

• De Duitse politie heeft twee mannen opgepakt wegens vermoedelijke steun aan pro-Russische separatisten in Oost-Oekraïne. Ze worden verdacht van hulp aan een terroristische organisatie door financiering en levering van onder meer drones aan de Volksrepublieken Donbas en Loehansk.
• Een Russische verdachte stuurde 14.000 euro naar de milities en financierde transport van goederen, terwijl de Duitse verdachte meerdere keren naar Donbas reisde voor bevoorradingscontracten. De arrestaties vonden plaats in Brandenburg, nabij Berlijn.
• De separatisten vechten sinds 2014 tegen het Oekraïense leger en werden in 2022 onderdeel van het Russische leger na de annexatie van Donetsk en Loehansk door Rusland.

• De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff reist donderdag naar Rusland voor een ontmoeting met president Poetin. Volgens hem hebben de Russen het initiatief genomen voor het gesprek. ‘En ik zie dat als een belangrijk statement van hun kant’, zei Witkoff tegen CNBC.
• Witkoff reist regelmatig naar Moskou om te praten over het beëindigen van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Het Kremlin meldde afgelopen week al een nieuwe ontmoeting met Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner voor te bereiden, maar noemde toen nog geen datum.
• De Amerikaanse gezant sprak dinsdag ook al met de Russische gezant Kirill Dmitriev in het Zwitserse Davos, waar het World Economic Forum plaatsvindt. Ze spraken na afloop van een ‘zeer positief’ en ‘constructief’ gesprek.

• Het is onzeker of de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deze week afreist naar Davos. Hij zegt dat hij dat alleen zal doen als er documenten kunnen worden ondertekend met de Verenigde Staten over veiligheidsgaranties of economische afspraken.
• Zelensky blijft voorlopig in Kyiv om te helpen bij de afhandeling van de gevolgen van een grote Russische luchtaanval in de nacht van maandag op dinsdag. Door die aanval viel in ongeveer de helft van de wooncomplexen in de stad de verwarming uit.
• ‘Ik heb in dit geval zeker voor Oekraïne gekozen, niet voor het Economic Forum, maar alles kan op elk moment veranderen’, aldus Zelensky. ‘Het is namelijk heel belangrijk voor de Oekraïners dat deze oorlog eindigt.’
• In het Zwitserse Davos vindt deze week het World Economic Forum plaats. Daar worden wereldleiders verwacht, onder wie ook de Amerikaanse president Donald Trump

• In de Oekraïense hoofdstad Kyiv zitten na een Russische aanval duizenden gebouwen zonder verwarming. Dat meldt burgemeester Vitali Klitsjko, die spreekt van 5635 getroffen panden.
• In de meeste gevallen zou het gaan om hoogbouw die eerder deze maand ook al zonder verwarming kwam te zitten door Russische aanvallen.
• De nieuwssite Kyiv Independent meldt dat er ’s nachts aanvallen zijn uitgevoerd met drones en raketten. Daardoor zou in een deel van de stad ook de watervoorziening zijn verstoord.
• Rusland heeft de afgelopen tijd herhaaldelijk aanvallen uitgevoerd op energie-infrastructuur in Oekraïne, wat in het land heeft geleid tot grootschalige en soms langdurige stroomuitval tijdens de koude wintermaanden.

• Oekraïne en de Verenigde Staten gaan hun gesprekken over een oplossing voor de bijna vier jaar durende oorlog met Rusland voortzetten tijdens het World Economic Forum in Davos. Dat heeft de Oekraïense hoofdonderhandelaar Roestem Oemerov zondag bekendgemaakt.
• Na twee dagen overleg in Florida, onder meer met gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, liet Oemerov weten dat de teams in Davos verder zullen onderhandelen.
• De gesprekken richten zich op veiligheidsgaranties en een economisch herstelplan voor Oekraïne na de oorlog. Over concrete afspraken is nog niets gemeld.

• Door aanhoudende Russische raket- en droneaanvallen is de Oekraïense energievoorziening zwaar getroffen. Volgens energieminister Sjmyhal kan het land momenteel nog slechts 60 procent van de benodigde elektriciteit opwekken.
• Met dagtemperaturen rond de -8 en nachten tot -20 graden beleven veel Oekraïners daarmee de zwaarste winter sinds de Russische inval in 2022.
• In een toespraak tot het parlement waarschuwde Sjmyhal dat vooral inwoners van Kyiv, Charkiv, Odesa en kleinere plaatsen nabij het front te lijden hebben onder de kou en het stroomtekort. Het einde is nog niet in zicht, benadrukte hij. De aanvallen nemen toe en vrijwel geen enkele energiecentrale is tot nu toe gespaard gebleven.

• Oekraïense onderhandelaars zijn onderweg naar de Verenigde Staten voor verdere gesprekken over het door Washington opgestelde vredesplan om een einde te maken aan de oorlog met Rusland. President Volodymyr Zelensky zegt te hopen op meer duidelijkheid over het vervolg van het diplomatieke traject.
• Volgens Zelensky gaat het daarbij zowel om documenten die Oekraïne samen met de VS heeft voorbereid als om de houding van Rusland ten aanzien van het lopende overleg. Oekraïne wil helderheid krijgen over hoe Moskou reageert op de diplomatieke inspanningen die momenteel worden geleverd.
• Kiev dringt al langer aan op stevige veiligheidsgaranties van de Verenigde Staten en Europese bondgenoten, om te voorkomen dat Rusland na een akkoord opnieuw zou kunnen aanvallen. Vorige week meldde Oekraïne dat de Amerikaanse garanties in principe gereed zijn om te worden vastgelegd.
• De Amerikaanse president Donald Trump uitte woensdag scherpe kritiek op Zelensky. Volgens Trump is niet Rusland, maar Oekraïne de partij die een vredesakkoord in de weg staat. De president zei dat de Russische leider Vladimir Poetin ‘klaar is’ om een overeenkomst te sluiten.

• Om het herstel van de nutsvoorzieningen in Kyiv te versnellen, heeft de Oekraïense regering tijdelijk de regie overgenomen van de lokale besturen. President Volodymyr Zelensky meldt op X dat dit besluit is genomen na overleg met betrokken instanties en regio’s.
• Vooral in en rond de hoofdstad is de situatie zorgwekkend. Door recente Russische aanvallen op de energie-infrastructuur kwamen honderdduizenden huishoudens zonder elektriciteit te zitten. De burgemeester van Kyiv riep inwoners daarom op om, waar mogelijk, tijdelijk elders onderdak te zoeken.
• Volgens Zelensky is er in Kyiv tekortgeschoten in het crisisbeheer. De aanpak van de problemen gebeurt daarom voorlopig op nationaal niveau. Het ministerie van Binnenlandse Zaken ziet toe op inspecties en ondersteunt bij het opschalen van noodhulp- en verwarmingspunten.
• De kou verergert de situatie: de afgelopen dagen daalde de temperatuur rond Kyiv tot meer dan tien graden onder het vriespunt.

• Het Kremlin waarschuwt dat de tijd dringt voor Oekraïne om akkoord te gaan met Russische voorwaarden voor een vredesregeling. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zegt dat Oekraïens president Volodymyr Zelensky volgens Amerikaanse president Donald Trump een akkoord blokkeert.
• Trump stelde woensdagavond dat Zelensky het grootste obstakel vormt voor het beëindigen van de oorlog, terwijl Vladimir Poetin volgens hem bereid is tot een regeling. Het Kremlin is het daarmee eens en stelt dat Oekraïne en Europese bondgenoten voorwaarden stellen die Rusland niet kan accepteren.
• Moskou verwacht dat Trumps speciale gezant Steve Witkoff en zijn schoonzoon Jared Kushner terugkeren om alsnog een akkoord mogelijk te maken.

• De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat Oekraïne een vredesakkoord met Rusland tegenhoudt. In een interview met Reuters noemde hij president Volodymyr Zelensky het grootste obstakel voor het einde van de oorlog.
• Volgens Trump is de Russische president Vladimir Poetin juist bereid om een akkoord te sluiten.
• Eerder gaf Trump zowel Rusland als Oekraïne de schuld van het uitblijven van vrede.

• Rusland is bereid te onderhandelen over vrede in Oekraïne, maar gesprekken over een staakt-het-vuren zijn volgens Moskou niet serieus zolang er geen vredesakkoord ligt. Dat heeft de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov gezegd tijdens een persconferentie. Volgens Lavrov zou het helpen als de Verenigde Staten het Kremlin op de hoogte houden van de vredesvoorstellen die momenteel worden besproken.
• Gevraagd naar berichten dat Amerikaanse afgevaardigden eerder op woensdag naar Moskou zouden willen reizen voor een ontmoeting met president Vladimir Poetin, herhaalde Lavrov eerdere uitspraken van de Russische president. Het Kremlin is volgens hem bereid om serieuze onderhandelingen te voeren.
• Daarnaast reageerde Lavrov op het gevangen nemen van de Venezolaanse president Nicolás Maduro eerder deze maand. ‘We hebben het over een grove schending van het internationaal recht’, zei de minister over de Amerikaanse operatie in Venezuela. Rusland uitte zich eerder al in vergelijkbare bewoordingen tijdens een spoedberaad van de VN-Veiligheidsraad over Venezuela.

• Het Oekraïense parlement heeft ingestemd met de benoeming van Mychajlo Fedorov als nieuwe minister van Defensie. De 34-jarige politicus was tot nu toe vicepremier en minister van Digitale Transformatie. In die functies speelde hij een belangrijke rol bij technologische innovaties in de oorlog tegen Rusland.
• Fedorov was onder meer betrokken bij het beschikbaar maken van mobiel internet aan het front via Starlink en bij de inzet van drones tegen Russische doelen. Volgens hem heeft de krijgsmacht behoefte aan verdere innovatie en ingrijpende organisatorische hervormingen.
• Aanvankelijk werd verwacht dat het parlement al dinsdag zou instemmen met de benoeming van Fedorov. Ook de benoeming van de vorige minister van Defensie, oud-premier Denys Sjmyhal, als minister van Energie bleef toen uit. Waar het parlement eerdere voorstellen van president Volodymyr Zelensky doorgaans snel goedkeurde, bestond er ditmaal meer twijfel, ook binnen zijn eigen partij.
• De Oekraïense grondwet schrijft voor dat het parlement de benoeming van nieuwe ministers moet goedkeuren.
• Sjmyhal was van 2020 tot juli vorig jaar premier van Oekraïne en daarmee de langstzittende regeringsleider van het land. Als minister van Energie zal hij zich onder meer bezighouden met de ernstige problemen in de energiesector als gevolg van de oorlog. Rusland heeft de afgelopen maanden de aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur opgevoerd, wat in het hele land heeft geleid tot langdurige stroomuitval.

• NAVO-chef Mark Rutte verwacht niet dat Rusland snel zal stoppen met zijn agressieve acties. ‘Rusland blijft onze grootste bedreiging’, zei hij dinsdag tijdens een toespraak bij de liberalen in het Europees Parlement.
• Volgens Rutte zoekt Rusland een langdurige confrontatie, waarbij China, Iran en Noord-Korea ‘Moskou’s oorlog tegen Oekraïne voeden.’
• ‘Poetins oorlogsmachine produceert continu militaire uitrusting. En Moskou test ons door middel van schendingen van het luchtruim, cyberaanvallen, sabotage en meer’, voegde hij toe.
• Rutte benadrukte de noodzaak van extra en snellere investeringen in defensie en herhaalde dat het een ‘absolute prioriteit’ is dat bondgenoten vanaf 2035 jaarlijks 5 procent van hun economie aan defensie besteden.

• Tijdens het World Economic Forum in Davos zal volgende week verder worden gesproken over veiligheidsgaranties voor Oekraïne na een mogelijke vrede met Rusland, laat demissionair premier Dick Schoof weten op X na overleg met president Volodymyr Zelensky.
• De Coalitie van Bereidwilligen is bereid een “substantiële bijdrage” te leveren, aldus Schoof. Hij meldt dat een brede vertegenwoordiging van Europese landen, de VS en Oekraïne hierover zal spreken.
• Volgens de Financial Times zullen de G7-leiders tijdens het WEF bij de Amerikaanse president Donald Trump aandringen op zijn persoonlijke steun voor de veiligheidsgaranties.
• De leiders van Italië, Duitsland, Frankrijk, Canada, het VK en de voorzitter van de Europese Commissie willen Trump en Zelensky daarbij ontmoeten.

• Vier door Griekse bedrijven beheerde olietankers zijn volgens bronnen bij Reuters getroffen door droneaanvallen voor de Russische Zwarte Zeekust. De schepen waren onderweg naar een CPC-terminal bij Novorossisk om Kazachse olie te laden.
• Het gaat om de Delta Harmony, Matilda, Freud en Delta Supreme. Wie verantwoordelijk is voor de aanvallen is nog onbekend; CPC heeft niet gereageerd.
• De Matilda liep lichte schade op en op de Delta Harmony brak kort brand uit. Er vielen geen gewonden.

• De nachtelijke Russische drone- en raketaanvallen op Oekraïne waren volgens president Volodymyr Zelensky vooral gericht op de energiesector. In de regio Kyiv zitten daardoor ‘honderdduizenden huishoudens’ zonder stroom.
• Rusland voert al langere tijd aanvallen uit op de Oekraïense energie-infrastructuur, wat vooral in de wintermaanden leidt tot grootschalige stroomuitval. Eerder deze maand kwamen in Kyiv al duizenden gebouwen zonder elektriciteit te zitten, meldden Oekraïense media.
• Het Russische ministerie van Defensie bevestigde dat het een ‘grootschalige aanval’ heeft uitgevoerd. Die was volgens Moskou gericht tegen energievoorzieningen die ‘van belang zijn voor de Oekraïense strijdkrachten en het militair-industriële complex’.
• Volgens het Kremlin was de aanval een reactie op Oekraïense aanvallen op ‘burgerinfrastructuur’ in Rusland.

• Russische aanvallen hebben in Oekraïne aan zeker vier mensen het leven gekost. Op verschillende plaatsen in het land vielen daarnaast gewonden. Door schade aan vitale infrastructuur werd in delen van de hoofdstad Kyiv de elektriciteit tijdelijk uitgeschakeld.
• De dodelijke slachtoffers vielen volgens Oekraïense autoriteiten in de regio Charkiv, op enkele tientallen kilometers van de Russische grens. Daar werd onder meer een postterminal getroffen en moesten tientallen mensen worden geëvacueerd.
• Een militaire bestuurder meldde dat Kyiv werd getroffen door een korte maar hevige raketaanval. Volgens de Oekraïense luchtmacht zette Rusland in de nacht 293 drones en achttien raketten in. Een deel daarvan zou zijn onderschept.
• Energiebedrijf DTEK meldde dat een energiecentrale zware schade opliep aan apparatuur. Sinds het begin van de oorlog richt Rusland zich regelmatig met raket- en droneaanvallen op de Oekraïense energiesector, wat vooral in de winter grote gevolgen heeft voor de burgerbevolking.
• Oekraïne voert zelf ook aanvallen uit op Russisch grondgebied. Zo maakte het leger dinsdag bekend dat een dronefabriek in de regio Rostov, in het zuidwesten van Rusland, het doelwit was van een aanval.

• Rusland heeft volgens Oekraïne opnieuw twee civiele schepen op de Zwarte Zee aangevallen. Beide vaartuigen vervoerden voedselproducten, aldus de Oekraïense minister Oleksi Koeleba (Regionale Ontwikkeling).
• Die meldt op Telegram dat de aanvallen een brand veroorzaakten aan boord van een van de schepen. Ook zou er een bemanningslid gewond zijn geraakt. ‘Dit is verder bewijs dat Rusland doelbewust civiele schepen, internationale handel en maritieme veiligheid aanvalt’, aldus Koeleba.
• Oekraïne beschuldigt Rusland herhaaldelijk van aanvallen op vrachtschepen die via de Zwarte Zee voedselproducten van en naar Oekraïne vervoeren. Het land verklaarde vrijdag dat Rusland twee vrachtschepen had geraakt en dat daarbij een Syrisch bemanningslid was omgekomen. Vorige maand gaf Oekraïne Rusland de schuld van aanvallen op twee Turkse vrachtschepen.

• In de regio Kyiv is de stroom tijdelijk afgesloten voor reparaties na meerdere Russische aanvallen. De netbeheerder maakte niet bekend hoe lang de werkzaamheden duren.
• Door de stroomuitval liggen het elektrische openbaar vervoer, de watervoorziening en de stadsverwarming stil. Overdag is het ongeveer min 10 graden.
• Eerder meldde de Oekraïense overheid dat de helft van de appartementen in Kyiv geen verwarming had. De burgemeester riep inwoners daarom op de stad tijdelijk te verlaten.

• De hypersonische Oresjnik-raket die door Rusland werd gebruikt bij de nachtelijke aanval op Oekraïne, is neergekomen bij een staatsbedrijf bij de westelijke stad Lviv. Dat meldt persbureau Reuters op basis van een hooggeplaatste Oekraïense functionaris.
• Volgens de bron heeft het moderne projectiel een krater achtergelaten in het bos en is enige schade aangebracht aan enkele betonnen constructies. Vermoedelijk bevatte de Oresjnik een surrogaat springlading, die in meerdere kleinere delen uiteenviel.
• De Oresjnik haalt volgens Rusland snelheden van 2 tot 3 kilometer per seconde, waardoor hij vrijwel niet te onderscheppen is. Het projectiel werd eenmaal eerder ingezet tegen Oekraïne, in Dnipro, afgelopen november. Moskou heeft de inzet van de raket bevestigd.
• Het gebruik van de Oresjnik werd scherp veroordeeld, onder meer door EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Oekraïne sprak van het ‘testen’ van de eenheid binnen de NAVO; Lviv ligt op enkele kilometers van buurland en EU- en NAVO-lidstaat Polen.

• Dat Rusland bij de meest recente aanval in Oekraïne mogelijk de hypersonische Oresjnik-raket heeft ingezet, is ‘bedoeld als waarschuwing aan Europa en de VS’, schrijft EU-buitenlandchef Kaja Kallas op X.
• ‘Poetin wil geen vrede, Ruslands antwoord op diplomatie is meer raketten en vernietiging’, schrijft Kallas. ‘Het dodelijke patroon van steeds maar weer grootschalige Russische aanvallen zal zich herhalen totdat we Oekraïne helpen dit patroon te doorbreken.’
• Bij de aanval van vrijdag zouden honderden drones en zeker 36 raketten zijn ingezet, aldus Oekraïne. De Oresjnik-raket zou zijn gebruikt in het westelijke Lviv, in de buurt van de grens met EU-land en NAVO-lidstaat Polen. In hoofdstad Kyiv vielen vier doden door de aanval.
• EU-landen moeten meer doen om de wapenvoorraden voor luchtafweer op peil te houden, zowel voor de EU als Oekraïne, schrijft ze. Ook wil Kallas strengere sancties, ‘om de kosten van deze oorlog voor Moskou verder te verhogen.’

• Inwoners van de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn opgeroepen ‘tijdelijk’ de stad te verlaten. Door een nachtelijke Russische aanval is een groot deel van de stad zonder verwarming komen te zitten.
• Die oproep doet burgemeester Vitali Klitsjko, die kort ervoor meldde dat circa de helft van de appartementencomplexen in de Oekraïense hoofdstad was afgesloten van het warmtenet.
• Volgens Klitsjko gaat het om zo’n 6000 woongebouwen. Ook kampt de stad volgens hem met problemen in de watervoorziening.
• ‘Ik roep inwoners van de hoofdstad op – als zij daartoe in staat zijn – de stad tijdelijk te verlaten en naar plaatsen te zoeken waar er alternatieve stroom- en warmtebronnen zijn’, aldus Klitsjko in een bericht op Telegram.
• Klitsjko zegt verder dat er hard wordt gewerkt om kritieke infrastructuur als ziekenhuizen draaiende te houden met mobiele boilers. Ook zijn werknemers van de energiebedrijven bezig met het herstellen van de elektriciteit in de stad. Volgens de burgemeester is de recente Russische aanval ‘de pijnlijkste geweest voor de kritieke infrastructuur in de hoofdstad tot nu toe’.
• Bij de grootschalige aanval op de Oekraïense hoofdstad vielen zeker vier doden. Een kleine twintig personen raakten gewond, van wie er veertien naar het ziekenhuis zijn overgebracht.
• Rusland omschreef zijn nachtelijke aanvallen als vergelding voor een vermeende aanval op een buitenverblijf van president Vladimir Poetin, eind december. Kyiv ontkent de datsja in Novgorod te hebben aangevallen. Bewijs voor de claim van het Kremlin ontbreekt vooralsnog.

• Bij een grootschalige aanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv is de ambassade van Qatar geraakt door een Russische drone. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op sociale media.
• Onduidelijk is hoe groot de schade is. Zelensky sprak lof uit voor de rol die Qatar speelt in de onderhandelingen over krijgsgevangenen.
• Rusland zei eerder dat de aanval op meerdere delen van Oekraïne gezien moet worden als vergelding voor een vermeende aanval door Oekraïne op een buitenverblijf van president Vladimir Poetin eind december. Voor die bewering heeft het Kremlin vooralsnog geen sluitend bewijs geleverd.
• Volgens Kyiv werden bij de aanval van vrijdag honderden drones en zeker 36 raketten ingezet, waaronder de hypersonische Oresjnik-raket. Die zou zijn ingezet in het westelijke Lviv, niet ver van de grens met EU-land en NAVO-lidstaat Polen.
• Buitenlandminister Andri Sybiha noemde de aanval een ‘test’ van de eensgezindheid binnen de EU en de NAVO. Kyiv heeft verzocht om een spoedberaad bij de VN-Veiligheidsraad.

• De nachtelijke drone- en raketaanval op Oekraïne is een ‘test’ voor de Europese Oekraïense bondgenoten en de NAVO. Dat schrijft buitenlandminister Andri Sybiha op X. ‘Een aanval zo dicht bij de EU- en NAVO-grens is een bedreiging van de veiligheid op het Europese continent en een test van de trans-Atlantische gemeenschap’, aldus Sybiha.
• Bij de aanval werd onder meer de westelijke regio Lviv geraakt, niet ver van de grens met EU-land Polen. Volgens het Kremlin was de aanval gericht tegen onder meer energie-infrastructuur en dronefabrieken.
• De minister schrijft verder dat het ‘absurd’ is dat Rusland een vermeende aanval op een buitenverblijf van president Poetin in Novgorod aanwendt als legitimatie voor aanvallen op Oekraïne.
• Volgens Kyiv werden daarbij vrijdag honderden drones en zeker 36 raketten ingezet. Een daarvan betrof de moderne, hypersonische Oresjnik-raket. Dat type zou naar verluidt zijn ingezet in Lviv.
• Oekraïne heeft verzocht om een spoedberaad van de VN-Veiligheidsraad.

• De grootschalige nachtelijke aanval op Oekraïne is een represaille voor de vermeende Oekraïense aanval op een buitenverblijf van president Vladimir Poetin eind december. Dat stelt het Kremlin.
• Volgens Moskou werd bij de aanval onder meer de moderne, hypersonische Oresjnik-raket ingezet. Doelwit van de aanval waren onder andere de energie-infrastructuur en plekken waar drones werden geproduceerd.
• Moskou beweerde eind december dat Oekraïne had geprobeerd met 91 drones een buitenverblijf van Poetin in Novgorod aan te vallen. Die claim werd direct door Kyiv ontkend.
• Hoewel Rusland aanvankelijk geen bewijs wilde leveren voor de bewering, kwam het later op de proppen met een video van vermeende droneresten. Die zouden te herleiden zijn tot de aanslag die het Kremlin zei te hebben afgeslagen.
• Wereldwijd klonk veel kritiek op de aantijging. Onder meer Europese leiders veroordeelden de onbewezen claim. Later spraken ook de VS hun twijfel uit over de waarachtigheid daarvan.
• De Oekraïense luchtmacht meldt dat bij de aanval 242 drones en 36 raketten werden ingezet. Een daarvan zou een Oresjnik zijn, die volgens Kyiv werd afgevuurd vanaf de Russische basis Kapoestin Jar.
• Eerder meldde het Kremlin de Oresjniks, een middellangeafstandsraket die een kernlading kan meetorsen, te hebben gestationeerd in Belarus.
• Volgens Rusland is de Oresjnik met zijn geclaimde snelheid van 2 tot 3 kilometer per seconde niet te onderscheppen door moderne luchtafweersystemen. Het land heeft de nieuwe raket al enkele keren ingezet tegen Oekraïne.
• Volgens Oekraïne hebben 18 raketten en 16 drones op 19 locaties doel getroffen.

• Een Oekraïense aanval heeft meer dan een half miljoen mensen in de Russische grensregio Belgorod zonder stroom en verwarming achtergelaten, meldde gouverneur Vjatsjeslav Gladkov.
• ‘Als gevolg van de nachtelijke aanval van de vijand op de infrastructuur van de regio Belgorod zaten om 06.00 uur vanochtend 556.000 mensen in zes gemeenten zonder stroom’, aldus Gladkov.
• Hij voegde eraan toe dat bijna evenveel mensen ook geen verwarming hadden, terwijl de temperaturen rond het vriespunt schommelden.

• Russische aanvallen op de Oekraïense hoofdstad en de buitenwijken hebben vrijdag zeker drie mensen het leven gekost, aldus de burgemeester van Kyiv. De luchtmacht gaf een landelijke raketwaarschuwing af.
• De aanval op Kyiv veroorzaakte branden en beschadigde appartementencomplexen, met ‘zeker vier doden en negentien gewonden’, aldus burgemeester Vitali Klitschko. Bij de aanval werd kritieke infrastructuur getroffen, schreef hij op Telegram. Sommige delen van de stad raakten zonder stroom of water, aldus Klitschko.
• Regionale gouverneur Mykola Kalashnyk heeft de bevolking opgeroepen in schuilkelders te blijven totdat het luchtalarm is opgeheven.
• De Oekraïense luchtmacht waarschuwde dat ‘heel Oekraïne onder dreiging van raketten staat’, nadat was bevestigd dat Russische bommenwerpers in de lucht waren. In de westelijke stad Lviv meldden de strijdkrachten dat een ballistische raket vlak voor middernacht ‘infrastructuurvoorzieningen’ had getroffen.
• De nieuwe reeks aanvallen volgt op een waarschuwing van de Amerikaanse ambassade in Kyiv dat een ‘potentieel aanzienlijke luchtaanval’ op elk moment in de komende dagen zou kunnen plaatsvinden.

• Downing Street zegt dat het Verenigd Koninkrijk ‘troepen zal inzetten in Oekraïne in het geval van een vredesakkoord’. Dat meldt de Britse krant The Guardian. In een verklaring die werd vrijgegeven nadat premier Starmer eerder de ‘intentieverklaring’ had ondertekend, staat het volgende.
• ‘Dit is een intentieverklaring om bij een vredesakkoord troepen naar Oekraïne te sturen. Dit is een essentieel onderdeel van onze keiharde toezegging om Oekraïne op de lange termijn te blijven steunen.
• De ‘Multinationale Strijdmacht voor Oekraïne’ zal fungeren als een geruststellingsmacht, bedoeld om veiligheidsgaranties te versterken en Oekraïne te helpen terugkeren naar vrede en stabiliteit, door de wederopbouw van de eigen krijgsmacht te ondersteunen.
• Met de ondertekening van de verklaring wordt de weg vrijgemaakt voor een juridisch kader waarbinnen Franse en Britse troepen op Oekraïens grondgebied kunnen opereren, met als doel het beveiligen van het Oekraïense luchtruim en de zeeën en het opbouwen van een krijgsmacht die is toegerust op de toekomst.
• In de gesprekken van vandaag is ook dieper ingegaan op de praktische uitvoering van de inzet van de troepen op de grond.
• Daarnaast zullen het VK en Frankrijk na een staakt-het-vuren, naast plannen voor een coördinatiecel, ook ‘militaire hubs’ in heel Oekraïne opzetten om de inzet mogelijk te maken en beschermde faciliteiten op te bouwen.’

• De Verenigde Staten zijn bereid erop toe te zien dat strijdende partijen elkaar niet opnieuw aanvallen. Dat blijkt uit ontwerpafspraken van de zogeheten Coalitie van Bereidwilligen, waar persbureau Reuters inzage in heeft gehad.
• Ook zullen zij de troepenmacht ‘steunen’ die vooral door Europese bondgenoten wordt geleverd om het Oekraïense leger te trainen en het luchtruim en de Zwarte Zee te beschermen.
• Voor veel Europese landen is die Amerikaanse ‘achtervang’ een harde voorwaarde om bij te dragen.
• Die Amerikaanse hulp en Europese toezeggingen werden drie weken geleden al besproken tijdens overleg met de Amerikanen in Berlijn.
• Daar concludeerde premier Schoof dat de VS, Europa en Oekraïne op één lijn zitten, nadat een eerder Amerikaans vredesplan als onacceptabel werd afgewezen.
• De Franse president Emmanuel Macron ontving dinsdag de Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner, die ook afzonderlijk spraken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
• Veel leiders willen pas toezeggingen doen over het sturen van troepen als hun parlement instemt en er daadwerkelijk zicht is op een bestand, terwijl Rusland zich nog afhoudend opstelt.

• De landen die Oekraïne na een mogelijk akkoord met Rusland willen blijven beschermen, willen vastleggen dat zij verplicht zijn concrete hulp te bieden.
• Dat blijkt uit ontwerpafspraken van de zogeheten Coalitie van Bereidwilligen, waar persbureau Reuters inzage in heeft gehad.
• De afspraken moeten dinsdagmiddag worden besproken op een top in Parijs.
• Volgens de conceptverklaring gaan de deelnemende landen, waaronder Nederland, ‘bindende verplichtingen’ aan om de vrede te herstellen als Rusland opnieuw aanvalt.
• Zij kunnen daarbij militaire, logistieke, diplomatieke of inlichtingensteun toezeggen en ook extra strafmaatregelen tegen Rusland opleggen.
• Demissionair premier Dick Schoof overlegt hierover met bijna dertig andere regeringsleiders.

• De Verenigde Staten achten het onwaarschijnlijk dat Oekraïne afgelopen week een buitenverblijf van de Russische president in de regio Novgorod heeft aangevallen. Dat zei president Donald Trump in de nacht van zondag op maandag tegen journalisten aan boord van Air Force One. ‘Na verificatie geloven we niet dat dit is gebeurd,’ aldus Trump.
• Het Kremlin stelde vorige week dat Oekraïne met 91 drones een datsja nabij Novgorod zou hebben aangevallen, maar leverde aanvankelijk geen bewijs voor die claim. Oekraïne ontkende betrokkenheid en ook internationaal werd de Russische lezing met scepsis ontvangen. Toen Moskou later alsnog videobeelden presenteerde ter onderbouwing, werden die door Kyiv afgedaan als een ‘lachwekkende’ poging om het verhaal kracht bij te zetten.
• Afgelopen donderdag kondigde het Kremlin aan met aanvullend bewijsmateriaal te komen, dat aan de Verenigde Staten zou worden overhandigd. Het is onduidelijk of dat inmiddels is gebeurd en of de uitspraken van Trump daarop betrekking hebben.

• Bij Russische luchtaanvallen op Kyiv zijn in de nacht van zondag op maandag twee mensen om het leven gekomen. Voor zover bekend gaat het om de eerste dodelijke slachtoffers in de Oekraïense hoofdstad dit jaar als gevolg van Russische aanvallen.
• In het noordelijke stadsdeel Obolonsky zijn meerdere gebouwen geraakt en beschadigd. De autoriteiten hebben panden in het gebied ontruimd. Burgemeester Vitali Klitsjko riep inwoners op zich schuil te houden in kelders en andere opvangplaatsen.
• Ook buiten Oekraïne waren de gevolgen merkbaar. De Poolse luchtverkeersleiding PANSA meldde dat de luchthavens van Rzeszów en Lublin tijdelijk zijn gesloten om militaire luchtvaart vrije doorgang te geven. Dergelijke maatregelen worden vaker genomen tijdens grootschalige Russische aanvallen op Oekraïne.

• Volodymyr Zelensky draagt vicepremier Mychajlo Fedorov voor als nieuwe minister van Defensie. Hij volgt Denys Sjmyhal op, die volgens Zelensky goed werk heeft geleverd en een andere functie krijgt. Waarom hij vertrekt, is nog onduidelijk.
• Fedorov, bijna 35, was verantwoordelijk voor digitale transformatie en speelde sinds het begin van de oorlog een grote rol in militaire technologie. Eerder benoemde Zelensky ook een nieuwe stafchef, Kyrylo Boedanov, na het vertrek van Andri Jermak vanwege een corruptieschandaal in de energiesector.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Kyrylo Boedanov benoemd tot nieuwe stafchef. Boedanov is momenteel hoofd van de Oekraïense inlichtingendienst. Zijn benoeming volgt op het vertrek van Andri Jermak, die in november opstapte na een omvangrijk corruptieschandaal in de energiesector.
• Volgens Zelensky moet Oekraïne zich sterker richten op veiligheid en defensie, evenals op diplomatieke inspanningen rond mogelijke onderhandelingen. ‘Oekraïne moet zich meer focussen op veiligheidskwesties, de ontwikkeling van de Oekraïense strijdkrachten en veiligheidsdiensten, net als op het diplomatieke traject van de onderhandelingen,’ aldus de president. Zelensky stelt dat Boedanov over de juiste ervaring beschikt om deze taken op zich te nemen.
• Jermak is voor zover bekend niet officieel als verdachte aangemerkt. Wel werd zijn kantoor doorzocht door anticorruptieautoriteiten. Hij gold als een vertrouweling van Zelensky en speelde een centrale rol in de gesprekken met de Verenigde Staten over het beëindigen van de oorlog.

• Rusland zegt nieuw bewijsmateriaal te hebben dat zou aantonen dat Oekraïne een aanval voorbereidde op een verblijf van president Vladimir Poetin. Volgens Moskou is informatie uit een neergehaalde drone gehaald, en die data zouden inmiddels zijn doorgestuurd naar de Verenigde Staten.
• Het Russische ministerie van Defensie stelt dat uit de ontcijferde gegevens blijkt dat ‘het einddoel van de Oekraïense drone-aanval van 29 december 2025 een locatie in de buurt van de presidentiële residentie in de regio Novgorod was’.
• Oekraïne ontkent echter dat het van plan was een presidentiële verblijfplaats aan te vallen. In Kiev wordt de Russische bewering weggezet als desinformatie die bedoeld zou zijn om de relatie tussen Oekraïne en de VS te ondermijnen.
• Ook in Washington wordt met argwaan naar de claim gekeken. Amerikaanse media, waaronder The Wall Street Journal, melden dat de CIA geen aanwijzingen heeft gevonden dat Oekraïne een aanval op Poetin of zijn verblijven zou hebben gepland.

• Russische troepen boeken terreinwinst in de Oekraïense verdedigingslinies, terwijl president Vladimir Poetin opdracht heeft gegeven tot het uitbreiden van een bufferzone in de regio’s Soemy en Charkiv in 2026. Dat heeft de Russische stafchef Valeri Gerasimov verklaard tegenover Russische persbureaus.
• Volgens deze berichten bezocht Gerasimov de troepengroepering ‘Noord’, die actief is in het noordoosten van Oekraïne, en leidde hij een bijeenkomst in een commandopost. Deze groepering werd begin 2024 opgericht en probeert een bufferzone langs de grens te vestigen door Oekraïense eenheden terug te dringen en zich te positioneren voor verdere opmars.
• Eerder deze week gaf Poetin zijn militaire leiders de instructie om de opmars richting de Oekraïense stad Zaporizja voort te zetten.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat hij met de Amerikaanse president Donald Trump spreekt over mogelijke inzet van Amerikaanse troepen in Oekraïne na een staakt-het-vuren.
• Trump sloot dat eerder uit, maar volgens Zelensky ligt de optie nog op tafel. Amerikaanse militairen zouden kunnen bijdragen aan veiligheidsgaranties die moeten voorkomen dat Rusland opnieuw binnenvalt.
• Tot nu toe benadrukte Trump dat vooral Europese landen die garanties moeten dragen en dat hij zelf geen troepen wil sturen.
• Verschillende Europese landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, hebben al aangegeven wél bereid te zijn militairen te leveren.
• Ook de Poolse premier Donald Tusk suggereerde deze week dat Amerikaanse betrokkenheid mogelijk is. Het Witte Huis reageerde niet op die opmerkingen.
• Zelensky zei na zijn bezoek aan Trump dat veiligheidsgaranties voor 95 procent rond zijn en dat de VS bereid zouden zijn die vijftien jaar te bieden, al is nog onduidelijk in welke vorm.

• Oekraïnes bondgenoten zetten stevige vraagtekens bij het Russische bericht dat een zomerverblijf van president Vladimir Poetin zou zijn aangevallen, zegt premier Dick Schoof.
• De leiders van de belangrijkste medestanders van Oekraïne bespraken de kwestie dinsdag tijdens een videovergadering, vertelde Schoof na afloop. Ze hadden “grote zorgen of dit bericht wel waar is”, zei de demissionair premier. “Omdat Rusland een grote historie heeft op het gebied van fakenieuws en beïnvloeding.”
• Oekraïne ontkent elke betrokkenheid, terwijl Rusland stelt geen bewijs te willen leveren en dat voedt de twijfel verder.
• Schoof zegt dat Rusland eerst maar moet aantonen dat de droneaanval überhaupt heeft plaatsgevonden en benadrukt: ‘Ik neem aan dat we een dezer dagen wel een keer een inlichtingenrapport krijgen waaruit zal blijken of dit daadwerkelijk heeft plaatsgevonden.’
• Volgens hem hebben Westerse landen voldoende informatiebronnen, want ze hebben ‘wel zicht op wat er links en rechts gebeurt.’
• Daarom verwacht hij dat ‘dat krijgen we ongetwijfeld nog een keer boven water’ — en dat de feitelijke toedracht snel duidelijk zal worden.

• De landen die Oekraïne ook ná de oorlog veiligheid willen blijven bieden, bereiden een nieuwe bijeenkomst in Parijs voor. De zogenoemde coalitie van bereidwillige landen wil haar voorgenomen veiligheidsgaranties verder uitwerken, mede omdat de gesprekken met de Verenigde Staten daarom vragen.
• Volgens ingewijden is het de bedoeling dat de leiders van de coalitie, een groep van zo’n dertig vooral Europese landen, op 6 januari samenkomen in de Franse hoofdstad. De Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer treden daarbij op als voorzitters.

• Het Kremlin zal geen bewijs openbaar maken van de vermeende Oekraïense aanval op een woning van president Vladimir Poetin. Ook geeft Moskou niet aan of Poetin op dat moment in het huis aanwezig was.
• Volgens Rusland probeerde Oekraïne maandag Poetins verblijf in de regio Novgorod aan te vallen met 91 drones, die allemaal zouden zijn neergehaald. Moskou zegt dat de vermeende aanval aanleiding is om de eigen positie in de vredesonderhandelingen te herzien.
• Het Kremlin kondigt aan zijn houding te verharden en beschuldigt Oekraïne van een ‘terroristische aanval’ die bedoeld zou zijn om de gesprekken te laten ontsporen.
• Kyiv ontkent de aantijgingen en stelt juist dat Rusland zelf de onderhandelingen probeert te saboteren. ‘Er is bijna een dag verstreken en Rusland heeft nog steeds geen geloofwaardig bewijs geleverd voor de beschuldigingen dat Oekraïne zogenaamd “een aanval op Poetins residentie” heeft uitgevoerd. En ze zullen dat ook niet doen. Omdat er geen bewijs is. Zo’n aanval heeft niet plaatsgevonden’, aldus de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha.

• De vermeende Oekraïense aanval op de woning van Vladimir Poetin is ‘staatsterrorisme’, zegt de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov. Volgens Lavrov probeerde Oekraïne op 28 en 29 december de residentie van Poetin in de regio Novgorod, ten westen van Moskou, aan te vallen met 91 langeafstandsdrones.
• Alle drones zouden zijn neergehaald door de Russische luchtverdediging. Er vielen geen gewonden en er was geen schade, aldus Lavrov.
• ‘Zulke roekeloze acties blijven niet zonder antwoord,’ zei Lavrov in een verklaring. Hij voegde eraan toe dat Rusland al doelen heeft geselecteerd voor vergeldingsaanvallen.

• De Amerikaanse president Donald Trump zegt ‘erg boos’ te zijn over een vermeende Oekraïense aanval op een woning van de Russische president Vladimir Poetin. Volgens Trump vertelde Poetin hem maandagochtend telefonisch over de aanval, wat hem zeer kwaad maakte.
• ‘Het is één ding om het offensief in te gaan,’ zei Trump tegen verslaggevers. ‘Maar iets heel anders om zijn huis aan te vallen. Dit is niet het juiste moment om zulke dingen te doen.’ De Amerikaanse president zei hier erg boos over te zijn.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky benadrukt dat zijn land de oorlog tegen Rusland alleen kan winnen als de Verenigde Staten hun steun blijven voortzetten. Zonder die hulp wordt het voor Oekraïne buitengewoon lastig, zei hij maandag in een gesprek met de Amerikaanse zender Fox News.
• ‘Kunnen we winnen zonder Amerikaanse steun? Nee’, zei Zelensky in het maandagavond uitgezonden interview. Ook benadrukte hij dat hij de Russische president Vladimir Poetin totaal niet vertrouwt. ‘Poetin wil niet dat het goed gaat met Oekraïne’, aldus de president.
• Zelensky had zondag overleg met de Amerikaanse president Donald Trump en noemde dat gesprek waardevol. Intussen blijft het geweld aanhouden: Poetin gaf zijn leger maandag de opdracht de gevechten te intensiveren om volledige controle te krijgen over de regio Zaporizja in het zuidoosten van Oekraïne.

• De Amerikaanse president Donald Trump heeft maandag opnieuw gebeld met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin.
• Volgens het Witte Huis was het een ‘positief’ gesprek.
• Volgens het Kremlin spraken de twee onder meer over de vermeende Oekraïense aanval op Poetins zomerverblijf in Novgorod. Trump zou ‘geschokt’ hebben gereageerd op dat nieuws. Poetin heeft de Amerikaanse president gezegd dat Rusland wil blijven werken aan een vredesakkoord, maar dat de Russische onderhandelingspositie zal worden ‘herzien’.
• Zelensky noemt de beschuldigingen van Rusland leugens, bedoeld om het onderhandelingsproces te ondermijnen.
• Een dag eerder had Trump de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontvangen om te praten over de vredesonderhandelingen. Er zijn geen details bekendgemaakt over wat daar is besproken.
• Trump en Poetin belden zondag ook al met elkaar, nog voor de ontmoeting tussen Trump en Zelensky. Ook toen spraken zowel het Witte Huis als het Kremlin zich positief uit over het telefoongesprek.

• Oekraïne heeft geprobeerd het buitenverblijf van de Russische president Vladimir Poetin in Novgorod aan te vallen.
• Dat zegt de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov volgens staatspersbureau Interfax.
• Hij zegt dat Moskou daarom zijn standpunt in de vredesonderhandelingen met Oekraïne zal herzien.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky spreekt van ‘leugens’. Volgens hem probeert Rusland een excuus te verzinnen om Oekraïense regeringsgebouwen aan te vallen.
• Volgens Lavrov vond de aanvalspoging afgelopen nacht plaats. Oekraïne zou met 91 drones hebben aangevallen. Het is niet duidelijk of Poetin op dat moment in dat verblijf aanwezig was.
• ‘Roekeloze acties als deze zullen niet onbeantwoord blijven’, zei Lavrov.
• Zondag verkondigden Zelensky en de Amerikaanse president Donald Trump nog dat een vredesakkoord dichterbij dan ooit was. Trump had ook met Poetin gebeld en zei dat alle partijen oprecht een einde wilden maken aan de oorlog.
• CNN schreef vorig jaar dat op satellietbeelden te zien is dat in de buurt van de residentie meer luchtverdedigingssystemen zijn geplaatst.

• De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn topgeneraals opgedragen de aanval richting de Oekraïense stad Zaporizja te intensiveren. Volgens hem is het “noodzakelijk” dat de stad in Russische handen komt, zei hij tijdens een bijeenkomst met hooggeplaatste militairen.
• Generaal Valeri Gerasimov, de hoogste militaire commandant, meldde aan Poetin dat Russische troepen langs vrijwel de hele frontlijn kleine terreinwinsten boeken. In 2025 zouden zij in totaal 6.460 vierkante kilometer Oekraïens grondgebied hebben veroverd – vergelijkbaar met de gezamenlijke oppervlakte van Gelderland en Utrecht.
• Waarnemers schatten dat Russische eenheden inmiddels tot op circa 25 kilometer zijn genaderd van de zuidoostelijke buitenwijken van Zaporizja. De stad ligt op de oostelijke oever van de brede rivier de Dnjepr. Eerder namen de Russen ook de stad Cherson in, eveneens aan de Dnjepr, maar die moesten zij weer prijsgeven omdat de westelijke oever moeilijk te verdedigen bleek.
• De frontlijn strekt zich over ongeveer 1.200 kilometer uit. Vanaf het gebied ten zuiden en zuidwesten van Zaporizja tot aan de Zwarte Zee vormt de Dnjepr de natuurlijke scheidslijn tussen beide strijdende partijen.

• Het Kremlin zegt het eens te zijn met Trump dat de gesprekken over een einde aan de oorlog in Oekraïne in de laatste fase zitten.
• Gevraagd door journalisten of Moskou Trumps beoordeling deelt na zijn gesprekken met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, antwoordde Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov: ‘Natuurlijk.’
• Het Kremlin verwacht dat de Russische president Vladimir Poetin op korte termijn opnieuw telefonisch contact zal hebben met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump. Zondag spraken de twee leiders ook al met elkaar, voorafgaand aan Trumps ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky over het beëindigen van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
• Peskov benadrukte dat er op dit moment niet wordt gesproken over een telefoongesprek tussen Poetin en Zelensky. Eerder verklaarde Peskov dat een ontmoeting tussen Poetin en Zelensky alleen als laatste stap in het vredesproces kan plaatsvinden.

• Het Kremlin zegt dat Oekraïense troepen zich moeten terugtrekken uit het deel van de Donbas dat Kyiv nog controleert, en dat er zeer binnenkort een telefoongesprek zal plaatsvinden tussen de Russische president Vladimir Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump.
• Volgens Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov is een telefoongesprek tussen Poetin en Zelensky op dit moment niet aan de orde.
• Moskou bezet momenteel een vijfde van Oekraïne, waaronder de Krim, die Rusland in 2014 annexeerde. Daarnaast bezet Rusland ongeveer 90 procent van de Donbas, 75 procent van de regio’s Zaporizja en Cherson en kleine delen van de regio’s Charkiv, Soemy, Mykolajiv en Dnipropetrovsk.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei maandag dat een vredesplan van twintig punten om een einde te maken aan de oorlog met Rusland via een referendum in Oekraïne moet worden voorgelegd.
• In een gesprek met journalisten via WhatsApp voegde hij daaraan toe dat er een wapenstilstand van minstens zestig dagen nodig zou zijn om zo’n referendum te kunnen houden.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei maandag dat een ontmoeting met Rusland pas mogelijk zou zijn nadat de Amerikaanse president Donald Trump en Europese leiders overeenstemming hebben bereikt over het door Oekraïne voorgestelde vredeskader om een einde te maken aan de oorlog van Moskou.
• In een gesprek met journalisten via WhatsApp voegde hij daaraan toe dat hij hoopt dat veiligheidsgaranties voor Oekraïne vanaf het moment van ondertekening van een vredesakkoord door de partners zullen worden verstrekt.

• De Verenigde Staten bieden Oekraïne ‘sterke’ veiligheidsgaranties voor een verlengbare periode van vijftien jaar, maar Kyiv wil een langere termijn, zei president Volodymyr Zelensky een dag na zijn gesprekken met president Donald Trump over het beëindigen van de oorlog met Rusland.
• ‘Ik heb hem gezegd dat we graag de mogelijkheid van 30, 40, 50 jaar willen overwegen,’ aldus Zelensky. ‘De president zei dat hij erover zou nadenken.’
• Zelensky hoopt op langere veiligheidsgaranties en dat die onmiddellijk ingaan wanneer een vredesregeling wordt gesloten.

• Een vicevoorzitter van het Russische hogerhuis en gezaghebbend expert op het gebied van buitenlandse politiek, Konstantin Kosatsjev, noemt de gesprekken van afgelopen weekend over een mogelijke beëindiging van de oorlog in Oekraïne hoopgevend. De Amerikaanse president Donald Trump sprak toen met de Russische president Vladimir Poetin en vervolgens met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.
• Volgens Kosatsjev staat de Russische regering positief tegenover deze gesprekken en ‘heeft het gevoel dat er vooruitgang wordt geboekt’. De voormalig topdiplomaat, die binnen het Kremlin geldt als buitenlandexpert, noemt Trumps houding ‘evenwichtig en doelgericht’.
• ‘Eén ding is duidelijk,’ aldus Kosatsjev: ‘Rusland en de VS hebben de sleutel tot het oplossen van het conflict, en de Europeanen zullen kwaadaardig blijven handelen en Zelensky zal nerveus aan de zijlijn staan te roken.’ In Russische ogen proberen Zelensky en zijn Europese bondgenoten een definitieve vredesregeling tegen te houden.

• De Amerikaanse president Donald Trump ontvangt in januari zowel Europese leiders als de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Washington. Tijdens die bijeenkomsten wordt verder gesproken over veiligheidsgaranties voor Oekraïne, zo maakte Zelensky bekend via Telegram.
• Tijdens hun overleg op zondag belden Trump en Zelensky met een groep Europese leiders, onder wie de Franse president Emmanuel Macron, de Britse premier Keir Starmer en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz.
• ‘We zijn het erover eens dat veiligheidsgaranties een belangrijke pijler zijn voor duurzame vrede, en daar zullen we aan blijven werken’, zei Zelensky na afloop van het gesprek. Trump liet weten dat Europa een groot deel van die veiligheidsgaranties op zich zal nemen, met steun van de Verenigde Staten.
• Ook Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak na het overleg van goede vooruitgang. Op X benadrukte zij dat het van cruciaal belang is dat er ‘vanaf dag één’ sluitende veiligheidsgaranties gelden.

• Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel heeft op X laten weten dat de inzet van de Verenigde Staten bij de onderhandelingen over vrede tussen Rusland en Oekraïne wordt gewaardeerd, maar dat de druk op Rusland moet worden opgevoerd ‘zodat zij hun oorlog stoppen’.
• Demissionair premier Dick Schoof laat op X weten dat hij positieve signalen ziet uit de Verenigde Staten over de vredesonderhandelingen rond Oekraïne. Wel benadrukt hij dat Rusland moet laten zien ‘deze oorlog echt te willen stoppen en dat ze serieus willen onderhandelen over een rechtvaardige en duurzame vrede’.

• President Trump, die zegt dat een vredesakkoord voor Oekraïne ‘dichtbij’ is, sprak van ‘een van twee zeer hardnekkige kwesties’ die nog op tafel liggen.
• Trump wilde geen exact percentage noemen van de punten waarover al overeenstemming is bereikt, maar schatte dat het ‘misschien wel 95 procent’ zou kunnen zijn.
• De Amerikaanse president erkende dat het lot van de oostelijke Donbas-regio, waarvan Rusland eist dat Oekraïne die opgeeft, een belangrijke onopgeloste kwestie blijft.
• Rusland wil het hele oosten van Oekraïne annexeren, al houdt Kyiv nog altijd een deel van dat gebied in handen. Zelensky heeft voorgesteld om een bufferzone of een zogenoemde ‘vrije economische zone’ in te stellen. Volgens Trump komen beide partijen ook op dat punt dichter tot elkaar.
• ‘We komen steeds dichter bij een akkoord daarover. En dat is een groot vraagstuk,’ zei hij tegen verslaggevers tijdens een gezamenlijke persverklaring met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky.

• De Amerikaanse president Donald Trump noemde zijn ontmoeting met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ‘uitstekend’ na bijna drie uur overleg.
• ‘We hebben een geweldig gesprek gehad en veel onderwerpen besproken,’ zei Trump tijdens een gezamenlijk optreden met Zelensky op Mar-a-Lago.
• Volgens Trump komt een doorbraak dichterbij: ‘Ik denk dat we veel dichterbij zijn, misschien zelfs heel dichtbij. We hebben veel vooruitgang geboekt in het beëindigen van die oorlog.’

• Het gesprek tussen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Amerikaanse president Donald Trump en leiders van de Europese Unie is afgesloten.
• Zelensky en Trump spraken gezamenlijk met de EU-leiders via een videogesprek, terwijl de twee presidenten elkaar troffen in Florida om het nieuwste vredesvoorstel voor Oekraïne te bespreken.
• Volgens Kyiv stond het gesprek in het teken van de veiligheidssituatie, de voortgang van diplomatieke inspanningen en de rol van Europa bij mogelijke garanties voor Oekraïne in een toekomstig akkoord.

• De Amerikaanse president Donald Trump denkt dat de Russische president Vladimir Poetin oprecht naar vrede streeft. ‘Beide presidenten willen een deal sluiten’, verklaarde Trump bij de ontvangst van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op zijn landgoed Mar-a-Lago in Florida.

• ‘Ik geloof dat we de basis voor een akkoord hebben,’ zei Trump. Het conflict tussen Rusland en Oekraïne is volgens hem moeilijk op te lossen. Toch gelooft de Amerikaanse president dat het gaat lukken: ‘We gaan het voor elkaar krijgen; we gaan vandaag een geweldige bijeenkomst hebben.’

• Op de vraag of dit zal leiden tot een eind van de oorlog voor het einde van het jaar, antwoordde Trump dat hij geen deadline heeft. ‘Ik wil alleen dat de oorlog ophoudt.’
• Verschillende Europese leiders hebben de zware Russische luchtaanvallen van afgelopen week geïnterpreteerd als een signaal dat Vladimir Poetin geen oprechte vredeswil heeft. Trump is het daarmee oneens. ‘Ik geloof dat Oekraïne ook zware aanvallen heeft uitgevoerd. Dat bedoel ik niet negatief, waarschijnlijk moesten ze wel.’ Volgens hem hoort dit bij een oorlogssituatie, maar willen beide presidenten dat er uiteindelijk een einde aan komt.
• Naast het vredesplan bespreekt Zelensky ook de vraag welke westerse veiligheidsgaranties Oekraïne kan krijgen na afloop van de oorlog. Trump zei dat er zeker een veiligheidsovereenkomst komt, maar gaf geen details over de rol van de Verenigde Staten. Volgens hem zullen vooral Europese landen daarin een grote rol spelen.
• Trump zei dat hij opnieuw met Poetin zal bellen na zijn overleg met Zelensky.

• Het telefoongesprek tussen Vladimir Poetin en Donald Trump had volgens het Kremlin een ‘vriendelijke toon’. Topadviseur Joeri Oesjakov verklaarde dat beide presidenten het erover eens zijn dat er een definitieve oplossing moet komen voor de oorlog in Oekraïne, en dat een tijdelijk bestand het conflict volgens hem slechts zou rekken.
• Trump en Poetin spraken elkaar kort voordat de Amerikaanse president zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky in Florida zou ontmoeten. Volgens Oesjakov zullen Poetin en Trump na afloop van die bijeenkomst opnieuw telefonisch overleg voeren.
• Oesjakov stelde dat de oorlog alleen kan worden beëindigd als Oekraïne een ‘gewaagde beslissing neemt’ over de Donbas. Rusland wil dat volledige gebied in handen krijgen, inclusief de delen die nog niet zijn veroverd.
• Zelensky bespreekt met Trump het 20-puntenplan dat hij woensdag presenteerde. In dat plan staat dat de huidige frontlijn bevroren zou worden en dat er eventueel een bufferzone kan komen.

• De Amerikaanse president Donald Trump meldt op Truth Social dat hij een ‘goed en zeer productief’ telefoongesprek heeft gehad met de Russische president Vladimir Poetin. Hij liet daarbij in het midden waar het gesprek precies over ging.
• Later op zondag spreekt Trump met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die hij ontvangt op Mar-a-Lago, het landgoed in Florida waar Trump vrijwel het volledige kerstreces verblijft. Tijdens die ontmoeting bespreken zij het 20-puntenplan dat Zelensky woensdag presenteerde.
• Zelensky verklaarde dat Oekraïne en de Verenigde Staten het over 90 procent van de inhoud eens zijn en zei te hopen dat hij met Trump de laatste hindernissen kan wegnemen. Na hun gesprek nemen Trump en Zelensky gezamenlijk telefonisch contact op met Europese leiders.

• Volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky doet Kyiv er alles aan om de oorlog met Rusland te beëindigen, maar blijft het realiseren van vrede afhankelijk van de steun van bondgenoten.
• ‘Er kan veel worden opgelost vóór het nieuwe jaar (…), maar of er beslissingen worden genomen, hangt af van de bondgenoten’, schreef Zelensky op Telegram, vooruitlopend op zijn ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump in Florida.
• Zelensky herhaalde dat partners de druk op Moskou verder moeten verhogen, ‘zodat de Russen de gevolgen van hun eigen agressie voelen’. Eerder stelde hij dat een snelle vrede mogelijk is als Rusland akkoord gaat met een Amerikaans 20-puntenplan.
• De Russische president Vladimir Poetin zei zaterdag dat Oekraïne volgens hem geen haast maakt met het beëindigen van de oorlog. Hij waarschuwde dat Rusland zijn doelen desnoods met geweld zal bereiken als Kyiv niet bereid is tot een vreedzame oplossing.

• Bijna 750.000 huishoudens in Kyiv zijn weer aangesloten op het stroomnet na de Russische aanvallen die de hoofdstad vrijdag op zaterdagnacht troffen. Ook in de omliggende regio is het netwerk deels hersteld, al zitten daar nog bewoners zonder elektriciteit.
• Energieleverancier DTEK meldt dat de stroomvoorziening voor vitale diensten en alle woningen in het stadscentrum is hersteld. Aan de linkeroever blijft de situatie echter ‘moeilijk’: daar leiden overbelaste netwerken tot nieuwe onderbrekingen.
• De schade is het gevolg van een grootschalige drone- en raketaanval waarbij volgens Oekraïense autoriteiten twee doden vielen. Rusland heeft de afgelopen weken zijn aanvallen op de Oekraïense energie-infrastructuur verder opgevoerd, terwijl het offensief aan het front doorgaat.

• De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov waarschuwt dat Europese militairen in Oekraïne voor Moskou een ‘legitiem doelwit’ zouden zijn.
• In een gesprek met het staatsagentschap TASS zei hij dat Europese regeringsleiders volgens hem worden gedreven door ‘ambities’, en niet door bezorgdheid om Oekraïners of hun eigen burgers.

• Het anticorruptieagentschap van Oekraïne, NABU, heeft zaterdag geprobeerd een inval te doen in de parlementsgebouwen.
• Het is volgens NABU onderdeel van een opsporingsonderzoek naar corrupte volksvertegenwoordigers die systematisch bij stemmingen in het parlement voor geld hun stem voor of tegen iets uitbrachten.
• NABU spreekt van ‘een georganiseerde criminele groep’, inclusief leden van de Rada, het Oekraïense parlement.
• Onderzoekers wilden een inval doen in kantoren van parlementaire commissies, maar beveiligers van het parlementsgebouw lijken dat te hebben verhinderd.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky gaat zaterdag met Europese bondgenoten praten over veiligheidsgaranties voor zijn land, een dag voor zijn ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump. Onder de aanwezigen is de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
• ‘Veiligheid moet worden gegarandeerd door de sterkste machten ter wereld en we zullen dit vandaag en morgen in het bijzonder bespreken met Europese leiders, met de premier van Canada en met de president van de Verenigde Staten,’ aldus Zelensky op X. De Oekraïense president maakte later onderweg naar de VS bekend dat hij een tussenstop in Canada maakt voor een ontmoeting met de Canadese premier Mark Carney.
• Een woordvoerder van de Commissie heeft gezegd dat Von der Leyen zaterdag zal meedoen aan een telefoongesprek tussen Zelensky en EU-leiders. Brussel wil nauw betrokken worden bij de door de Verenigde Staten geleide vredesinspanningen, die bijna vier jaar na de Russische inval in Oekraïne moeten leiden tot een staakt-het-vuren.
• Het is niet duidelijk wie allemaal aan het overleg deelnemen. Brusselse bronnen zeggen dat het vermoedelijk gaat om de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Britse premier Keir Starmer, de Italiaanse premier Giorgia Meloni, de Nederlandse premier Dick Schoof, de Deense premier Mette Frederiksen, de Finse president Alexander Stubb en António Costa, de voorzitter van de Europese Raad. Ook NAVO-topman Mark Rutte zou aansluiten.

• Ongeveer een derde van de Oekraïense hoofdstad Kyiv zit zonder verwarming na Russische aanvallen in de nacht van vrijdag op zaterdag, aldus minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha. Ook in de regio rondom de stad zijn dergelijke problemen ontstaan.
• De temperatuur in Kyiv ligt zaterdag rond het vriespunt. Door de aanvallen zijn volgens Oekraïense informatie ook een dode en enkele tientallen gewonden gevallen.
• President Volodymyr Zelensky zegt dat Rusland Oekraïne heeft aangevallen met bijna vijfhonderd drones en veertig raketten, met energievoorzieningen en civiele infrastructuur als doelwitten. Deze aanval toont volgens hem aan dat Moskou de oorlog niet wil stoppen.
• Minister Sybiha wijst erop dat de bombardementen komen ‘op het moment dat de leiders van Oekraïne en de Verenigde Staten zich voorbereiden op een ontmoeting om vrede te bevorderen’.
• Zelensky en de Amerikaanse president Donald Trump komen zondag bijeen. De Oekraïense minister pleit voor meer druk op Rusland.

• Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag Kyiv en andere regio’s in Oekraïne aangevallen met onder meer raketten en drones. In de hoofdstad klonken explosies en het leger meldde op Telegram dat er raketten werden ingezet.
• Volgens burgemeester Vitali Klitsjko van Kyiv raakten bij de aanvallen vier mensen gewond. Drie van hen zijn opgenomen in het ziekenhuis. Daarnaast brak er onder meer brand uit in een tankstation.
• Polen meldde later in de nacht dat het twee luchthavens, die van Rzeszów en Lublin, tijdelijk had gesloten wegens de Russische aanvallen op Oekraïne.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt binnenkort met de Amerikaanse president Donald Trump te spreken.
• Op X schrijft hij dat er vóór het nieuwe jaar nog belangrijke besluiten kunnen vallen. Volgens Zelensky is afgesproken dat er een ontmoeting op het hoogste niveau komt.
• De aankondiging volgt op intensief diplomatiek overleg. Zo sprak Zelensky deze week met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner, die betrokken zijn bij de vredesonderhandelingen. Na dat gesprek zei Zelensky dat een duurzame vrede met Rusland dichterbij komt.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft ‘zeer goede’ gesprekken gevoerd met de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner over het beëindigen van de oorlog.
• Hij zei op X dat ze ‘bepaalde inhoudelijke details van het lopende werk besproken’ hebben. Woensdag presenteerde Zelensky een nieuw Amerikaans 20-puntenplan waarover is onderhandeld, met ‘goede ideeën die kunnen bijdragen aan een gezamenlijke oplossing en duurzame vrede’.
• Het plan stelt onder meer dat de frontlijnen moeten worden bevroren en dat er mogelijk een gedemilitariseerde bufferzone komt.
• Over het opgeven van grondgebied in de Donbas is nog niets afgesproken, en Rusland beoordeelt het plan momenteel.

• Bij een nachtelijke Oekraïense droneaanval op de Russische havenstad Temrjoek zijn tanks met olieproducten in brand gevlogen.
• Volgens de autoriteiten stond een gebied van ongeveer 2000 vierkante meter in brand, waarbij tientallen brandweerlieden werden ingezet.
• De stad was eerder deze maand al het doelwit van een vergelijkbare aanval.
• Oekraïne richt zijn drones vaker op Russische olie-installaties om de brandstofvoorziening van Russische troepen te verstoren en de economie te raken.
• Het Russische ministerie van Defensie zegt dat de luchtverdediging 141 drones heeft onderschept, terwijl ook in Moskou meerdere drones zouden zijn neergehaald.

• De Oekraïense president Volodimir Zelensky gaf in zijn kerstboodschap een verrassende wending aan de oorlog met Rusland.
• Hij sprak over ‘moeilijke tijden’ en zei: ‘Moge hij [Poetin, red.] omkomen, denkt ieder van ons misschien in stilte, maar wanneer we ons tot God wenden, vragen we natuurlijk om meer.’
• Zelensky benadrukte dat Oekraïne om vrede vraagt, ervoor vecht en ervoor bidt: ‘We vragen om vrede voor Oekraïne. We vechten ervoor. En we bidden ervoor.’
• Ondanks de Russische aanvallen zei hij dat Rusland niet kan raken wat Oekraïne het meest waardeert.
• ‘Maar ondanks alle moeilijkheden die Rusland ons heeft bezorgd, is het niet in staat om te bezetten of te bombarderen wat het meest waardevol is: ons Oekraïense hart, ons vertrouwen in elkaar en onze eenheid.’

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat Rusland mogelijk Chinese satellietbeelden gebruikt om doelen in Oekraïne aan te vallen. Hij stelt dat er een verband te zien is tussen satellietbeelden van Oekraïens grondgebied en daaropvolgende Russische aanvallen op energievoorzieningen.
• Zelensky baseert zich op informatie na overleg met het hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst. Volgens hem nemen de contacten tussen Rusland en betrokken partijen in China toe, die mogelijk inlichtingen delen.
• Oekraïne wil de kwestie bespreken met zijn bondgenoten. Onzeker is of de Chinese overheid op de hoogte is van het vermeende gebruik van de satellietbeelden.

• De Oekraïense voedselexport lijdt onder de opgevoerde Russische aanvallen op havens, waarschuwt boerenbond UAC. Door bijna dagelijkse drone- en raketaanvallen in de regio Odesa ligt minstens één van de drie belangrijkste exporthavens stil of draait op zo’n 20 procent.
• Oekraïne is een grote exporteur van tarwe en maïs en ’s werelds grootste leverancier van zonnebloemolie. Deze maand is volgens UAC tot nu toe 1,5 van de 2 miljoen ton gecontracteerde maïs verscheept en 275.000 van 410.000 ton zonnebloemolie.

• Russische gezant Kirill Dmitriev heeft bij president Vladimir Poetin verslag gedaan over zijn gesprekken met de Amerikanen dat afgelopen weekend plaatsvond.
• Woensdag presenteerde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky details uit een nieuw Amerikaans-Oekraïens 20-puntenplan en zei hij diezelfde dag nog een reactie uit Moskou te verwachten. Volgens het Kremlin wordt daar nog aan gewerkt.
• Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov gaf geen inhoudelijk commentaar op het voorstel en benadrukte dat de Russische reactie ‘niet via de media’ zal worden meegedeeld.

• Zelensky onthult het volledige ontwerp-vredesplan van 20 punten, dat wordt gesteund door Oekraïne en de VS. Dit zijn de punten:
• 1. De ondertekenaars bevestigen dat Oekraïne een soevereine staat is.
• 2. Het document vormt een volledige en onbetwiste niet-aanvalsovereenkomst tussen Rusland en Oekraïne. Er wordt een monitoringsmechanisme opgezet om de conflictlinie te bewaken met satellietgestuurde, onbemande surveillance, zodat schendingen vroegtijdig worden gedetecteerd.
• 3. Oekraïne zal veiligheids­garanties ontvangen.
• 4. De omvang van de Oekraïense strijdkrachten blijft in vredestijd 800.000 personeelsleden.
• 5. De VS, de NAVO en Europese ondertekenende staten zullen Oekraïne ‘Artikel 5-achtige’ garanties bieden. De volgende punten zijn van toepassing:
• (A) Als Rusland Oekraïne binnenvalt, wordt een gecoördineerde militaire reactie gelanceerd en worden alle wereldwijde sancties tegen Rusland opnieuw ingesteld.
• (B) Als Oekraïne Rusland binnenvalt of zonder provocatie het vuur opent op Russisch grondgebied, vervallen de veiligheids­garanties. Als Rusland het vuur opent op Oekraïne, treden de veiligheids­garanties in werking.
• (C) De VS zullen compensatie ontvangen voor het bieden van veiligheids­garanties. (Deze bepaling is geschrapt.)
• (D) Eerder ondertekende bilaterale veiligheids­overeenkomsten tussen Oekraïne en ongeveer 30 landen blijven van kracht.
• 6. Rusland zal zijn niet-aanvalshouding tegenover Europa en Oekraïne in alle noodzakelijke wetten en documenten formaliseren en deze door de Russische Doema laten ratificeren.
• 7. Oekraïne zal op een duidelijk aangewezen moment EU-lid worden en krijgt op korte termijn preferentiële toegang tot de Europese markt.
• 8. Oekraïne ontvangt een mondiaal ontwikkelingspakket, uitgewerkt in een afzonderlijke overeenkomst, dat verschillende economische domeinen bestrijkt:
• (A) Er wordt een ontwikkelingsfonds opgericht voor investeringen in snelgroeiende sectoren, waaronder technologie, datacenters en kunstmatige intelligentie.
• (B) De VS en Amerikaanse bedrijven zullen met Oekraïne samenwerken om gezamenlijk te investeren in het herstel, de modernisering en de exploitatie van Oekraïense gasinfrastructuur, inclusief pijpleidingen en opslagfaciliteiten.
• (C) Gezamenlijke inspanningen worden geleverd om door oorlog getroffen gebieden opnieuw op te bouwen, met focus op het herstel en de modernisering van steden en woonwijken.
• (D) Infrastructuurontwikkeling krijgt prioriteit.
• (E) De winning van mineralen en natuurlijke hulpbronnen zal worden uitgebreid.
• (F) De Wereldbank verstrekt een speciale financieringsregeling ter ondersteuning van deze inspanningen.
• (G) Er wordt een werkgroep op hoog niveau opgericht, inclusief de aanstelling van een toonaangevende mondiale financieel expert als ‘prosperity administrator’, die toezicht houdt op de uitvoering van het strategische herstelplan en de toekomstige welvaart.
• 9. Er zullen verschillende fondsen worden opgericht om het herstel van de Oekraïense economie, de wederopbouw van beschadigde gebieden en regio’s, en humanitaire kwesties te ondersteunen. Doel is het mobiliseren van 800 miljard dollar, de geschatte schade van de Russische oorlog.
• 10. Oekraïne zal het proces versnellen om een vrijhandelsakkoord met de VS te onderhandelen.
• 11. Oekraïne bevestigt zijn inzet om een niet-nucleaire staat te blijven, in overeenstemming met het Non-Proliferatieverdrag.
• 12. Controle over de kerncentrale van Zaporizja en het herstel van de waterkrachtcentrale van Kachovka.
• Washington stelt voor dat de kerncentrale van Zaporizja gezamenlijk wordt beheerd door Oekraïne, Rusland en de VS, waarbij elk met 33% controle heeft, waarbij Washington de primaire toezichthouder is.
• Oekraïne verzet zich tegen Russische controle over de centrale. Kyiv stelt voor dat de centrale wordt beheerd door een joint venture tussen de VS en Oekraïne, waarbij 50% van de opgewekte elektriciteit naar door Oekraïne gecontroleerde gebieden gaat, terwijl de Verenigde Staten de distributie van de overige 50% bepalen.
• 13. Oekraïne en Rusland zullen schoolvakken invoeren die begrip en tolerantie voor verschillende culturen bevorderen en racisme en vooroordelen bestrijden. Oekraïne zal EU-regels inzake religieuze tolerantie en bescherming van minderheidstalen goedkeuren.
• 14. In de oblasten Donetsk, Loehansk, Zaporizja en Cherson wordt de positie van de troepen op de dag van ondertekening erkend als de de facto frontlinie.
• (A) Er wordt vastgesteld welke troepenbewegingen nodig zijn om de oorlog te beëindigen en om potentiële ‘vrije economische zones’ in te richten, waarbij Rusland zijn troepen uit deze gebieden terugtrekt.
• (B) Rusland moet zijn troepen terugtrekken uit bezette delen van de oblasten Dnipro, Mykolajiv, Soemy en Charkiv voordat de overeenkomst in werking treedt.
• (C) Internationale troepen zullen langs de frontlinie worden geplaatst om de uitvoering van de overeenkomst te monitoren.
• (D) Beide partijen stemmen ermee in de regels en verplichtingen van de Conventies van Genève van 1949 en hun aanvullende protocollen na te leven, inclusief universele mensenrechten.
• 15. Rusland en Oekraïne verbinden zich ertoe geen geweld te gebruiken om territoriale regelingen te wijzigen en zullen geschillen via diplomatieke middelen oplossen.
• 16. Rusland zal Oekraïne niet hinderen om de rivier de Dnipro en de Zwarte Zee voor commerciële doeleinden te gebruiken. Een afzonderlijke maritieme overeenkomst zal vrijheid van navigatie en transport garanderen, waarbij de door Rusland bezette landtong van Kinboern wordt gedemilitariseerd.
• 17. Er wordt een humanitair comité opgericht dat het volgende zal verzekeren:
• (A) Een volledige uitwisseling van alle gevangenen.
• (B) Alle vastgehouden burgers, inclusief kinderen en politieke gevangenen, zullen worden vrijgelaten.
• (C) Er worden maatregelen genomen om de problemen en het leed van oorlogsslachtoffers aan te pakken en te verlichten.
• 18. Oekraïne moet zo snel mogelijk na ondertekening van het akkoord presidentsverkiezingen houden.
• 19. De overeenkomst wordt juridisch bindend. De uitvoering wordt bewaakt door de Vredesraad, voorgezeten door Trump. Oekraïne, Europa, de NAVO, Rusland en de VS maken deel uit van dit proces. Schendingen leiden tot sancties.
• 20. Het staakt-het-vuren treedt onmiddellijk in werking zodra alle partijen met de overeenkomst instemmen.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft details gedeeld uit een nieuw Amerikaans 20-puntenplan waar Kiev en Washington de afgelopen weken over onderhandelden. Het plan voorziet in het bevriezen van de huidige frontlijnen en mogelijk een gedemilitariseerde bufferzone tussen Oekraïens en Russisch gebied.
• Het voorstel ligt nu bij Moskou; Zelensky verwacht vandaag nog een reactie.
• Tussen de VS en Oekraïne is nog geen akkoord over een langetermijnregeling rond het afstaan van grondgebied. Rusland eist het volledige Oekraïense deel van de Donbas, inclusief door Kiev gecontroleerde gebieden.
• Ook over het beheer van de kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Europa, bestaat geen overeenstemming. In het huidige voorstel zouden Oekraïne, Rusland en de VS de centrale gezamenlijk beheren.
• Zelensky pleit voor een ‘ontmoeting met de VS op leidersniveau om de gevoelige kwesties te bespreken’. Hij liet in het midden of Vladimir Poetin daarbij aanwezig moet zijn.

• In het zuiden van Moskou zijn door een explosie drie doden gevallen, meldt het Russische Onderzoekscomité. Twee van hen waren politieagenten; de derde was een ‘verdacht persoon’ die mogelijk het explosief zelf tot ontploffing bracht.
• De agenten zouden de man hebben aangesproken toen hij bij hun dienstauto kwam, waarna het explosief afging, aldus het onderzoeksorgaan voor zware misdrijven.
• De explosie vond plaats nabij de locatie waar maandag een Russische generaal werd gedood door een autobom. Volgens het Onderzoekscomité wordt rekening gehouden met betrokkenheid van ‘de Oekraïense veiligheidsdiensten’.

• De Oekraïense krijgsmacht meldt dat haar troepen zijn teruggetrokken uit Siversk, een stadje in de regio Donetsk. Volgens de legerleiding op Telegram stond Oekraïne tegenover een numeriek veel sterkere Russische strijdmacht, die ook bij slecht weer de druk bleef opvoeren. Om slachtoffers te beperken, is besloten de posities te verlaten. Oekraïne stelt dat Rusland ‘voor iedere meter’ terreinwinst zware verliezen heeft geleden.
• Siversk gold al maanden als een belangrijke verdedigingslinie voor de nabijgelegen steden Kramatorsk en Slovjansk, de laatste grote stedelijke bolwerken van Oekraïne in dit deel van Donetsk. Het verlies van de voorpost legt extra druk op de verdediging van die steden.
• Eerder in december claimde Rusland dat het ook het strategisch gelegen Pokrovsk had ingenomen, zo’n tachtig kilometer verderop. Kyiv ontkende destijds dat de logistieke hub was gevallen.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky meldt dat Oekraïne en de Verenigde Staten meerdere conceptdocumenten hebben opgesteld over mogelijke stappen richting een einde aan de oorlog met Rusland. Volgens hem richten die zich vooral op veiligheidsgaranties, wederopbouw en een basisstructuur voor toekomstige afspraken. Dat schrijft hij op X.
• Zelensky benadrukt dat de afspraken zijn geformuleerd met het oog op ‘het doel de oorlog daadwerkelijk te beëindigen en een derde Russische invasie te voorkomen’. Hij voegt daaraan toe dat het overleg met Washington ‘op een constructieve manier’ wordt voortgezet.
• Intussen hebben de Verenigde Staten in Miami ook gesprekken gevoerd met Russische vertegenwoordigers. Moskou liet maandag weten dat deze onderhandelingen moeizaam verlopen.

• President Volodymyr Zelensky zegt dat Rusland meer dan 30 raketten en 650 drones heeft ingezet tegen minstens 13 Oekraïense regio’s. Op X noemt hij de aanval een duidelijk signaal van Russische prioriteiten.
• “Een aanval vlak voor Kerstmis, wanneer mensen gewoon bij hun familie willen zijn, thuis en veilig”, schrijft Zelensky.

• Meerdere Oekraïense regio’s kampen met stroomuitval na een grootschalige Russische aanval met drones en raketten, melden Oekraïense autoriteiten. Daarbij werd opnieuw de energie-infrastructuur getroffen, wat leidde tot noodstroomuitval en branden op verschillende plekken. Volgens Kyiv kwamen zeker twee mensen om het leven.
• Tijdens de aanvallen stuurde buurland Polen straaljagers de lucht in om het eigen luchtruim te beschermen. De aanvallen komen terwijl de temperaturen rond het vriespunt liggen, een periode waarin Oekraïne eerder al vaker met stroomuitval te maken kreeg.
• De bombardementen volgden kort na onderhandelingen die de VS afgelopen weekend voerden met Russische en Oekraïense delegaties in Miami.

• De Russische onderhandelingen met de VS over een staakt-het-vuren in Oekraïne lopen stroef, zegt plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov.
• Tijdens recente gesprekken in Miami doorbraken de delegaties de impasse niet, terwijl de Amerikaanse speciaalgezant Steve Witkoff het overleg wel “constructief” noemde. Rusland wil voorlopig geen concessies doen over een vredesakkoord.
• Rjabkov bevestigde ook Poetin’s eerdere bewering dat Rusland geen plannen heeft om de NAVO of EU aan te vallen en suggereerde dat Moskou deze intentie desnoods ‘juridisch kan vastleggen’, zonder details over hoe.

• In Moskou is maandag de Russische generaal Fanil Sarvarov om het leven gekomen bij de explosie van een autobom. Dat heeft het Russische Onderzoekscomité bevestigd.
• Volgens het comité worden meerdere scenario’s onderzocht, waaronder de mogelijkheid dat ‘Oekraïense speciale diensten betrokken zijn’ bij de aanslag. Sinds het begin van de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022 zijn vaker hoge militairen of veiligheidsfunctionarissen omgekomen bij gerichte aanvallen. Moskou wijst daarbij steevast naar Kyiv als verantwoordelijke.
• Het onderzoek naar de explosie in Moskou loopt nog.

• In de Russische regio Krasnodar zijn twee schepen en een deel van de haveninfrastructuur beschadigd geraakt door een Oekraïense droneaanval. Dat hebben de lokale autoriteiten via Telegram bekendgemaakt.
• De aanval trof een terminal in het dorp Volna, waar de bemanningen tijdig in veiligheid konden worden gebracht. Door de inslag ontstond een grote brand die zich over een gebied van circa 1500 vierkante meter verspreidde voordat die kon worden ingedamd.
• Volna ligt in de buurt van de strategisch belangrijke Krimbrug, de verbinding tussen het vasteland van Rusland en het door Moskou geannexeerde schiereiland. Die brug geldt als een cruciale route voor de bevoorrading van Russische troepen in Oekraïne.
• De autoriteiten onderzoeken nog welke schade precies is aangericht en of er vervolgmaatregelen nodig zijn.

• De Verenigde Staten hebben voorgesteld in Florida gesprekken te voeren met zowel Oekraïense als Russische vertegenwoordigers. Dat verklaarde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky zaterdag tegenover verslaggevers.
• Volgens Zelensky hangt een mogelijk overleg tussen de drie landen af van de lopende gesprekken tussen Washington en Kyiv. Ook zou een Europese delegatie kunnen aansluiten. De president gaf aan de kwestie te willen bespreken met Roestem Oemjerov, het hoofd van de Oekraïense delegatie.
• Ondertussen is een Russische delegatie onder leiding van gezant Kirill Dmitriev al aanwezig in Florida. Later op zaterdag spreken de Russen met de Amerikaanse gezant Steve Witkoff en Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump. Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei tegen Amerikaanse media dat ook hij mogelijk zal aanschuiven.
• De Amerikaanse regering werkt aan een nieuw vredesplan voor Oekraïne en Rusland.

• Verkiezingen in Oekraïne kunnen volgens president Volodymyr Zelensky alleen plaatsvinden als de veiligheid van het stemproces gegarandeerd is. Daarmee doelt hij op het feit dat er op dit moment geen verkiezingen kunnen worden gehouden in door Rusland bezette gebieden.
• Zelensky zegt dat de minister van Buitenlandse Zaken werkt aan infrastructuur om stemmen vanuit het buitenland mogelijk te maken. Ook benadrukt hij dat het ‘niet aan Poetin is om te bepalen hoe de verkiezingen eruit zouden moeten zien’.
• De Amerikaanse president Donald Trump dringt aan op nieuwe presidentsverkiezingen, ondanks de voortdurende Russische bombardementen. De Europese Unie heeft eerder laten weten het Oekraïense verkiezingsproces te willen ondersteunen.
• In Miami wordt dit weekend gesproken over een mogelijke beëindiging van de oorlog. Volgens Zelensky hebben de Verenigde Staten aangeboden om samen met Oekraïense en Russische vertegenwoordigers rond de tafel te gaan. Of die driezijdige gesprekken daadwerkelijk doorgaan, hangt volgens hem af van de voortgang van de onderhandelingen.

• Oekraïne meldt een aanval te hebben uitgevoerd op een Russisch boorplatform en een militair patrouilleschip in de Kaspische Zee. Volgens Kyiv maakt de actie deel uit van een reeks aanvallen in het gebied, maar dit is de eerste die officieel door de Oekraïense krijgsmacht wordt bevestigd.
• De omvang van de schade wordt nog onderzocht. Het Russische staatsoliebedrijf Lukoil was niet direct bereikbaar voor commentaar.
• De aanval vond plaats op ruim 1800 kilometer van de Oekraïense kust. Vrijdag trof Oekraïne voor het eerst een schip uit de Russische schaduwvloot in de Middellandse Zee, op meer dan 2000 kilometer afstand.
• Kyiv heeft de aanvallen op Russische energie-infrastructuur opgevoerd, in een poging de inkomsten te beperken waarmee Moskou de oorlog financiert.

• De Russische gezant Kirill Dmitriev is onderweg naar het Amerikaanse Miami om deel te nemen aan gesprekken over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Dat laat hij weten op X.
• ‘Terwijl oorlogsstokers overwerken in een poging het Amerikaanse vredesplan voor Oekraïne te ondermijnen, herinnerde ik me deze video van mijn vorige bezoek’, schrijft Dmitriev. Bij het bericht deelt hij een video waarop de zon fel door de wolken breekt.
• In Miami vindt sinds vrijdag een tweedaags overleg plaats tussen onderhandelaars van de Verenigde Staten en Oekraïne. Ook Europese vertegenwoordigers nemen deel. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio zei zaterdag mogelijk eveneens aan te schuiven.

• De Russische president Vladimir Poetin gebruikte zijn jaarlijkse persconferentie op 19 december om te benadrukken dat hij volledig vasthoudt aan zijn oorlogdoelen in Oekraïne.
• Tijdens de persconferentie prees Poetin de kracht van de Russische economie. Maar volgens het Institute for the Study of War (ISW) wijzen de economische maatregelen van het Kremlin erop dat de economie aanzienlijk slechter presteert dan Poetin beweert.
• Verder presenteerde Poetin Rusland als een multinationale en multireligieuze staat, in aanloop naar het ‘Jaar van de Eenheid van de Volkeren van Rusland’ in 2026.

• Oekraïne heeft voor het eerst een schip van de Russische schaduwvloot aangevallen op de Middellandse Zee, meldt de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe.
• Het gaat om de tanker Qendil, die meer dan 2000 kilometer van Oekraïne verwijderd voer. Het schip liep flinke schade op, maar was leeg tijdens de droneaanval.
• Op sociale media circuleren berichten dat de aanval mogelijk gericht was op Andrej Averjanov, een generaal van de Russische geheime dienst en hoofd van de beruchte eenheid 29155. Deze eenheid wordt in verband gebracht met incidenten in het buitenland, waaronder de vergiftiging van spion Sergej Skripal in 2018 en mogelijk de dood van Wagner-leider Jevgeni Prigozjin, die omkwam bij een vliegtuigongeluk kort na een opstand tegen Poetin.

• De Russische president Vladimir Poetin zegt geen bereidheid te zien bij Oekraïne om vredesgesprekken te voeren. Tijdens zijn jaarlijkse persconferentie stelde hij dat Kyiv weigert het conflict vreedzaam te beëindigen, terwijl Rusland daar volgens hem wel toe bereid is.
• Poetin zei wel signalen te zien dat Oekraïne mogelijk openstaat voor een vorm van dialoog. Daarnaast claimde hij dat Russische troepen langs de hele frontlinie oprukken en dat Oekraïense eenheden zich terugtrekken.
• Oekraïne en Europese leiders stellen juist dat Rusland niet bereid is tot serieuze onderhandelingen over een staakt-het-vuren.

• Premier Dick Schoof is ‘buitengewoon tevreden’ met het EU-besluit om 90 miljard euro te lenen voor Oekraïne, ook al had Nederland liever bevroren Russische tegoeden gebruikt. Die optie bleek voor meerdere lidstaten te onzeker. Volgens Schoof is het belangrijkste dat Oekraïne in 2026 en 2027 economisch en militair vooruit kan.
• De Russische tegoeden blijven wel voor onbepaalde tijd bevroren en kunnen later worden ingezet voor herstelbetalingen, benadrukt hij. Met de lening omzeilt de EU landen als Hongarije, Slowakije en Tsjechië, die tegen steun aan Oekraïne zijn. Schoof onderstreept dat het geen eurobonds zijn, iets waar Nederland niet aan zou meewerken.
• Ook de Belgische premier Bart De Wever noemde het akkoord een overwinning voor Oekraïne en Europa. Het gebruik van Russische tegoeden voor een lening is voorlopig van tafel, maar die blijven bevroren. De Wever noemde de lening een juridisch en financieel solide oplossing en waarschuwde dat het uitblijven van een besluit een geopolitieke ramp zou zijn geweest.

• EU-leiders zijn akkoord gegaan met een gezamenlijke, renteloze EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. Met het geld kan het land de komende twee jaar worden gefinancierd, maakten voorzitter van EU-leiders António Costa en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen bekend. Terugbetaling is pas aan de orde zodra Oekraïne herstelbetalingen van Rusland ontvangt.
• Het oorspronkelijke plan om bevroren Russische tegoeden te gebruiken voor een lening is voorlopig losgelaten, omdat daarover geen overeenstemming werd bereikt. De tegoeden blijven wel voor onbepaalde tijd bevroren, waardoor veto’s van Rusland-gezinde lidstaten zijn omzeild. De Europese Commissie mag het voorstel om de tegoeden alsnog te benutten verder uitwerken.
• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky sprak zijn dank uit voor de ‘aanzienlijke steun’. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz noemde het besluit een duidelijk signaal aan Rusland.

• ‘Het pad van Oekraïne naar de NAVO is onomkeerbaar’, benadrukt NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte op de NAVO-basis in het Poolse Bemowo Piskie. De NAVO-topman is daar om de eenheid binnen het militaire bondgenootschap en aan de oostflank van het NAVO-gebied kracht bij te zetten.
• Gevraagd naar toetreding van Oekraïne tot het bondgenootschap zegt Rutte dat NAVO-lidstaten afgelopen jaar hebben ingestemd met een ‘onomkeerbare’ goedkeuring voor Oekraïne. Toch laat de praktijk volgens Rutte zien dat enkele NAVO-lidstaten op dit moment niet bereid zijn voor toetreding van Oekraïne te stemmen. Om toe te treden tot het bondgenootschap is unanimiteit nodig. Rutte noemt ‘de VS, Hongarije, Slowakije en mogelijk enkele andere’.
• Desondanks, zegt Rutte, hebben de VS gezegd te willen bijdragen aan de veiligheidsgaranties voor Oekraïne na een staakt-het-vuren met Rusland. ‘Rusland moet weten dat de reactie verwoestend zal zijn als het Oekraïne opnieuw binnenvalt na een vredesakkoord.’

• EU-voorzitter Ursula von der Leyen heeft bij aankomst in Brussel benadrukt dat de top van EU-leiders pas kan worden afgerond als er een besluit ligt over de financiering van Oekraïne voor de komende twee jaar. Volgens haar moet vandaag een oplossing worden gevonden.
• De Europese Commissie ziet het inzetten van bevroren Russische tegoeden als onderpand voor een lening aan Oekraïne als belangrijkste optie, al blijft een gezamenlijke EU-lening mogelijk. Die laatste zou alle lidstaten geld kosten.
• Veel landen steunen het gebruik van Russische tegoeden, die bij Euroclear zijn ondergebracht, maar de weerstand groeit. België waarschuwt al langer voor financiële risico’s en eist stevige garanties. Von der Leyen benadrukt dat die risico’s gezamenlijk gedragen moeten worden.
• EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemt het gebruik van Russische tegoeden de meest haalbare route en spreekt van een duidelijk signaal richting Rusland én Oekraïne dat de financiële steun wordt voortgezet.

• Het Verenigd Koninkrijk stelt 600 miljoen pond (circa 680 miljoen euro) beschikbaar voor de versterking van de Oekraïense luchtverdediging, met het oog op de winterperiode. Het pakket omvat onder meer geavanceerde systemen die zijn bedoeld om Russische Shahed-drones uit de lucht te halen.
• Volgens de Britse minister van Defensie John Healey gaat het om ‘cruciale hulp’ voor Oekraïne bij de bescherming van steden, dorpen en vitale energie-infrastructuur tegen de ‘barbaarse aanvallen’ van Rusland.
• De toezegging werd gedaan tijdens een virtuele bijeenkomst van de Defensiecontactgroep voor Oekraïne (Ukraine Defence Contact Group, UDCG), die werd voorgezeten door Healey en zijn Duitse ambtgenoot Boris Pistorius. Binnen deze groep stemmen bondgenoten hun militaire steun aan Oekraïne onderling af.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is donderdag persoonlijk aanwezig bij de EU-top in Brussel. Tijdens de bijeenkomst spreken de Europese leiders over het inzetten van bevroren Russische tegoeden om een lening aan Oekraïne te financieren.
• De EU probeert al weken overeenstemming te bereiken over een lening van 90 miljard euro, maar stuit daarbij op weerstand van meerdere lidstaten. België, waar een groot deel van de Russische tegoeden is ondergebracht, behoort tot de landen die bezwaren hebben.
• Zelensky reist naar Brussel om de Europese leiders te overtuigen alsnog in te stemmen met de lening, aldus een Oekraïense topfunctionaris. Volgens de president is de financiële steun van cruciaal belang voor Oekraïne.
• Lees hier alles over de mogelijke confiscatie van Russische staatstegoeden.

• Het Verenigd Koninkrijk gaat de Russische miljardair Roman Abramovitsj verplichten 2,5 miljard pond (circa 2,8 miljard euro) over te maken naar humanitaire doelen in Oekraïne.
• Het geld komt uit de verkoop van Chelsea in 2022 en staat sindsdien vast op een Britse bankrekening.
• Premier Keir Starmer verleende een vergunning voor de overdracht. Als Abramovitsj het niet vrijwillig schenkt, zal het VK hem voor de rechter dagen om ervoor te zorgen dat het geld terechtkomt bij slachtoffers van Poetins oorlog.
• Abramovitsj had bij de verkoop van Chelsea in 2022 toestemming gekregen op voorwaarde dat de opbrengst naar Oekraïne zou gaan, maar een akkoord over het gebruik van het geld is sindsdien uitgebleven.

• Een meerderheid van het Europees Parlement heeft ingestemd met een importstop van Russisch vloeibaar gas (LNG) per 1 januari 2027 en het beëindigen van de import van Russisch gas via pijpleidingen per 30 september 2027.
• Van de Europarlementariërs stemden 500 voor en 120 tegen. Lidstaten moeten het voorstel nu officieel goedkeuren en voor maart plannen indienen om Russisch gas te vervangen door andere energiebronnen.
• De Europese Commissie wil tegen eind 2027 ook de import van alle Russische olie stopzetten en komt begin volgend jaar met een wetsvoorstel daarvoor.

• Bij een Russische aanval met zogeheten glijbommen in de Oekraïense regio Zaporizja zijn minstens 26 mensen gewond geraakt, onder wie een kind. Dat heeft de gouverneur van de zuidelijke regio, Ivan Fedorov, gemeld via Telegram. Volgens verslaggevers van persbureau AFP is bij de aanval een wooncomplex in het centrum van de stad Zaporizja getroffen en staat het gebouw in brand.
• Glijbommen dalen, anders dan conventionele bommen, niet recht naar beneden. Door hun glijvlucht kunnen ze vanaf grotere afstand worden afgeworpen, wat ze militair effectiever en gevaarlijker maakt. Vooral de grootschalige inzet van dit wapen door Rusland vormt een serieus probleem voor Oekraïne.
• Eerder deze week, op zondag, raakten in dezelfde stad al zeker elf mensen gewond bij een vergelijkbare aanval. Onder de slachtoffers waren toen ook twee hulpverleners en een politieagent. Daarbij werd volgens de autoriteiten een supermarkt geraakt.
• Zaporizja ligt ongeveer 25 kilometer van de frontlinie. Rusland zou bovendien werken aan nieuwe glijbommen met een bereik tot wel 400 kilometer.

• Oekraïne zegt dat het bijna 90 procent van de oostelijke stad Koepjansk in handen heeft, die Rusland in november zou hebben ingenomen. Rusland ontkent de Oekraïense bewering.
• “Oekraïne heeft de Russen uit Koepjansk verdreven en controle over bijna 90 procent van de stad herwonnen”, schrijft legerleider Oleksandr Syrsky op Telegram.
• De stad ligt in de regio Charkiv en is strategisch belangrijk vanwege samenkomende wegen, spoorlijnen en een brede rivier als natuurlijke verdedigingslinie. Voor de oorlog woonden er 26.000 mensen.

• De VS overwegen opnieuw sancties tegen de Russische energiesector als het Kremlin geen staakt-het-vuren in Oekraïne instemt, meldt Bloomberg op basis van ingewijden.
• De maatregelen zouden mogelijk nog deze week worden aangekondigd en richten zich onder meer op de schaduwvloot, die Moskou gebruikt om economische sancties tegen de oliehandel te omzeilen.
• Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent besprak de mogelijke sancties eerder deze week met Europese bondgenoten

• De EU-top van donderdag draait om het onder ogen zien van een veranderde wereld, zei Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in het Europees Parlement. Volgens haar is de wereld gevaarlijker geworden en meer gebaseerd op transacties.
• Europa kan zich volgens Von der Leyen geen nostalgie veroorloven. Ze verwees daarbij naar de Amerikaanse veiligheidsstrategie, waarin wordt getwijfeld aan Europa als bondgenoot. Die strategie ziet zij niet als oorzaak, maar als symptoom van de huidige wereldorde.
• Een belangrijk punt op de agenda is overeenstemming over de financiering van steun aan Oekraïne voor de komende twee jaar. De Commissie heeft voorgesteld dit mogelijk te maken door het aangaan van een gezamenlijke EU-lening of door het benutten van bevroren Russische tegoeden. De EU-leiders zullen hier overeenstemming over moeten vinden.

• Oekraïne heeft in de nacht van dinsdag op woensdag met drones een belangrijke olieraffinaderij in het zuiden van Rusland aangevallen, meldt de Oekraïense strijdmacht. Door vallende brokstukken ontstond een kleine brand bij de raffinaderij bij Slavjansk aan de Koeban, dicht bij de Zwarte Zee.
• Volgens lokale autoriteiten raakten twee mensen gewond en werden meerdere huizen beschadigd. Oekraïne zegt de schade nog te onderzoeken.
• De raffinaderij is voor Rusland een belangrijke schakel in de olievoorziening en was al vaker doelwit van Oekraïense aanvallen.

• President Volodymyr Zelensky zei in Den Haag dat een nieuwe claimscommissie moet zorgen voor daadwerkelijke uitbetalingen van oorlogsschade in Oekraïne. Volgens hem is sterke internationale steun nodig, zodat slachtoffers compensatie ook echt voelen.
• Sinds 2023 kunnen Oekraïners schade registreren bij een Haags register. De nieuwe commissie zal deze claims beoordelen.
• De financiering, die in de miljarden kan lopen, is nog onzeker. Aanwezige politici verwachten dat Rusland uiteindelijk zal betalen en spraken niet over alternatieven.

• Rusland moet verantwoording afleggen voor haar daden in Oekraïne. Dat benadrukte de Oekraïense president Volodymyr Zelensky tijdens zijn toespraak in de Tweede Kamer. Zelensky sprak voor de vierde keer het parlement toe, tijdens zijn bezoek aan Nederland.
• Later vandaag spreekt hij demissionair premier Dick Schoof en Koning Willem-Alexander.
  Zelensky is in Nederland voor de oprichting van het International Claims Court. Dat gaat oordelen over de schade die Rusland in Oekraïne heeft aangericht. ‘Rusland verandert, van oligarchie naar dictatorschap. Maar één ding blijft hetzelfde, het zorgt voor oorlog en haat.’
• De Oekraïner bezocht de Kamer een week nadat het kabinet besloot 700 miljoen euro extra vrij te maken voor Oekraïne. Daarmee kan het land extra materiaal inkopen. Het demissionaire kabinet werd ertoe gedwongen na een Kamermotie die brede steun krijgt.
• Tijdens zijn toespraak hekelde Zelensky de leugens die de Russische president Poetin verspreidt. ‘Vorige week was ik in Kupyansk, de frontline is daar heel dichtbij. Poetin claimde dat de stad al was ingenomen, dus ik ging er zelf heen om te bewijzen dat Poetin liegt.’
• Volgens Zelensky is ‘de waarheid de bodem waarop gerechtigheid uit kan groeien.’
  In zijn slotwoord zei Zelensky te hopen dat er snel vrede is. Maar hij benadrukte dat er geen vrede kan zijn zonder veiligheidsgaranties. Daarover vinden nu onderhandelingen plaats. Maandag was Zelensky daarvoor in Berlijn.

• Oekraïne zegt een nieuwe stap te hebben gezet in de oorlog op zee. Volgens de Oekraïense binnenlandse veiligheidsdienst SBOe is een Russische onderzeeër aangevallen met onderwaterdrones. Het zou de eerste keer zijn dat zo’n aanval in deze oorlog is uitgevoerd. De onderzeeër lag afgemeerd in de Russische havenstad Novorossiejsk aan de Zwarte Zee.
• ‘Voor het eerst in de geschiedenis hebben Sub Sea Baby-onderwaterdrones een Russische onderzeeër opgeblazen’, meldde de SBOe. De dienst stelt dat het vaartuig was uitgerust met vier lanceerinstallaties voor kruisraketten, die werden ingezet bij aanvallen op Oekraïens grondgebied. Van Russische zijde is nog geen reactie gekomen op deze claim.
• De aanval past in een bredere intensivering van Oekraïense operaties in de Zwarte Zee. Tegelijkertijd blijven Russische aanvallen op de Oekraïense havenstad Odesa doorgaan. De afgelopen dagen liepen daarbij ook twee Turkse vrachtschepen schade op, bij incidenten die volgens Kyiv verband hielden met aanvallen op Russische doelen. Turkije heeft beide partijen opgeroepen de aanvallen te stoppen en waarschuwt voor verdere escalatie.

• Het is allerminst zeker dat de regeringsleiders van de Europese Unie later deze week overeenstemming bereiken over het inzetten van bevroren Russische tegoeden voor een lening aan Oekraïne. Dat bleek na overleg van de EU-ministers van Buitenlandse Zaken. EU-buitenlandchef Kaja Kallas temperde de verwachtingen en wilde geen inschatting maken van de kans op een doorbraak.
• ‘Ik ben van nature optimistisch, maar ik zie ook hoe moeilijk het is’, zei Kallas. Volgens haar zou steun van voldoende lidstaten een groot effect kunnen hebben. ‘Het kan echt een gamechanger zijn voor deze oorlog. Het laat Rusland zien dat ze het niet kunnen volhouden. Ook geeft het een duidelijk signaal dat Rusland echt de last moet dragen van de schade die het Oekraïne heeft toegebracht.’
• Ook de Duitse bondskanselier Friedrich Merz onderstreepte het belang van een akkoord. ‘Essentieel om Rusland te laten zien dat het voortzetten van de oorlog tegen Oekraïne zinloos is’, zei hij maandag. Als de lidstaten er niet uitkomen, waarschuwde Merz, kan dat de Europese Unie voor jaren schaden.
• Tegelijkertijd groeit de weerstand. Italië, Malta en Bulgarije lieten vrijdag samen met België weten dat zij willen dat de Europese Commissie alternatieve manieren van financiering onderzoekt. Daarmee is hun steun voor het huidige voorstel onzeker. Tsjechië heeft al aangegeven geen garanties te willen afgeven. Premier Andrej Babis pleit eveneens voor andere opties. Hongarije en Slowakije hebben zich uitgesproken tegen het plan.
• De Europese Commissie legde daarnaast een tweede mogelijkheid op tafel: een gezamenlijke EU-lening voor Oekraïne. Die variant lijkt echter weinig kans van slagen te hebben, omdat meerdere landen — waaronder Nederland — hiertegen zijn.
• Om een besluit te nemen is een gekwalificeerde meerderheid nodig. Dat betekent dat minstens vijftien van de 27 lidstaten het voorstel moeten steunen.

• Duitsland en Oekraïne intensiveren hun samenwerking op defensiegebied. Dat blijkt uit een tienpuntenplan dat de Duitse regering maandag heeft gepresenteerd tijdens een bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan Berlijn.
• ‘Een sterke Oekraïense defensie-industrie is cruciaal voor de verdediging tegen Ruslands agressieoorlog en is een belangrijk onderdeel van veiligheidsgaranties om toekomstige Russische agressie af te schrikken’, staat in het document.
• Het plan voorziet in nauwere samenwerking tussen de defensie-industrieën van beide landen. Zo zullen de defensieministers van Duitsland en Oekraïne regelmatig overleg voeren en krijgt de Oekraïense defensiesector een eigen vertegenwoordigingskantoor in Berlijn. Daarnaast spreken beide landen af gezamenlijk anticorruptiemaatregelen te nemen.
• Ook willen Duitsland en Oekraïne kijken naar gezamenlijke aankopen van in Oekraïne geproduceerd defensiematerieel ter bescherming van het NAVO-luchtruim. Daarbij gaat het met name om zogenoemde interceptiedrones.

• De Oekraïense president Volodymyr Zelensky spreekt dinsdagochtend opnieuw de Tweede Kamer toe. Daarna luncht hij in het Catshuis met demissionair premier Dick Schoof en brengt hij een bezoek aan koning Willem-Alexander.
• In Den Haag woont Zelensky ook een conferentie bij over compensatie voor Oekraïne vanwege de Russische agressie.
• Het is de vierde keer dat Zelensky de Tweede Kamer toespreekt. Eerder deed hij dat in maart 2022 via een videoverbinding, in mei 2023 in het gebouw van de Eerste Kamer en afgelopen juni tijdens de NAVO-top in Den Haag.

• Oekraïne zou veiligheidsgaranties van de Europese Unie moeten krijgen, stellen de ministers van Buitenlandse Zaken van onder meer Duitsland, Denemarken, Estland en Litouwen. De Deense en Estse ministers lieten maandag weten daaraan te willen bijdragen; Estland noemde daarbij expliciet de mogelijkheid om troepen te sturen. Ook het inzetten van bevroren Russische tegoeden voor een lening aan Oekraïne wordt gezien als onderdeel van zulke garanties.
• De Deense buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen pleit ervoor dat Oekraïne binnen de EU vergelijkbare veiligheidsgaranties krijgt als NAVO-landen via artikel 5, waarin is vastgelegd dat een aanval op één lidstaat geldt als een aanval op allen.
• Ook de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Kęstutis Budrys ziet zo’n EU-achtig artikel voor Oekraïne als wenselijk. Daarnaast noemt hij een versneld EU-lidmaatschap een cruciale extra veiligheidsgarantie.

• Concrete veiligheidsgaranties voor Oekraïne zijn essentieel, zowel voor de veiligheid van het land zelf als voor die van Europa, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag bij haar aankomst in Brussel. Volgens haar gaat het daarbij niet om papieren toezeggingen, maar om daadwerkelijke militaire aanwezigheid en capaciteit, zodat Oekraïne zich zelfstandig kan verdedigen.
• Als Rusland de Donbas volledig in handen krijgt, waarschuwde Kallas, staat de deur open voor verdere agressie. ‘Dan is het fort gevallen en stopt het niet bij Oekraïne,’ zei ze. In dat scenario komen ook andere regio’s in Europa in gevaar.
• In Brussel bespreken de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-lidstaten maandag de laatste ontwikkelingen in de oorlog in Oekraïne.
• Oekraïens president Volodymyr Zelensky gaf vorige week aan bereid te zijn af te zien van NAVO-lidmaatschap, mits daar Amerikaanse en Europese veiligheidsgaranties tegenover staan. Kallas zei dat zij dat standpunt begrijpt. ‘Landen willen lid worden van de NAVO omdat ze niet het risico willen lopen door Rusland te worden aangevallen of binnengevallen.’
• Die garanties moeten volgens haar tastbaar en afdwingbaar zijn. ‘Niet alleen woorden of documenten, maar echte zekerheid,’ aldus Kallas.

• De Amerikaanse gezant Steve Witkoff en president Trumps schoonzoon Jared Kushner reizen dit weekend naar Berlijn om met de Oekraïense president Zelensky en Europese leiders te spreken over een einde aan de oorlog in Oekraïne.
• De gesprekken vinden naar verwachting morgen al plaats, meldt het Duitse persbureau DPA, op basis van bronnen binnen de Duitse regering.
• Witkoff leidde namens Washington de onderhandelingen met Oekraïne en Rusland over een Amerikaans vredesvoorstel en zijn komst geldt als signaal dat de VS kansen zien op vooruitgang.
• Het Witte Huis zei donderdag dat Trump alleen een regeringsfunctionaris stuurt als hij verwacht dat er voldoende vooruitgang mogelijk is.
• Doel van de gesprekken in Berlijn is het ontwikkelen van een gezamenlijk Europees-Amerikaans standpunt voor een vredesakkoord met Rusland.
• Hoewel nog niet officieel bevestigd, worden onder meer de Franse president Macron, de Britse premier Starmer en de Duitse bondskanselier Merz verwacht.
• Ook vertegenwoordigers van de EU en de NAVO zullen vermoedelijk aanschuiven, nadat Merz eerder met Zelensky spreekt over de economie en de stand van de vredesonderhandelingen.

• Maandag vindt in Berlijn een Oekraïnetop plaats met Europese leiders, de NAVO- en EU-top en president Zelensky; ook demissionair premier Schoof is aanwezig. Dat meldt de NOS.
• Of de Verenigde Staten aanschuiven is onzeker en hangt volgens bondskanselier Merz af van de voortgang van de onderhandelingen dit weekend.
• De Wall Street Journal meldt dat de Amerikaanse gezant Steve Witkoff dit weekend al gesprekken voert in Berlijn met Zelensky en Europese leiders.
• Onderhandelingen over een gezamenlijk vredesplan tussen de VS, Oekraïne en Europese landen lopen nog, en een akkoord is er volgens Frankrijk nog niet.
• In een eerder Amerikaans-Russisch voorstel zou Oekraïne bezet gebied moeten afstaan en verkiezingen moeten houden, maar Zelensky zegt geen grondgebied formeel op te geven.
• Zelensky heeft inmiddels een aangepast plan met Europese bondgenoten naar de VS gestuurd en spreekt maandag in Berlijn ook over veiligheidsgaranties na een mogelijk bestand.

• Volgens bronnen in een recent ontwerp van een vredesvoorstel kan Oekraïne uiterlijk 1 januari 2027 tot de EU toetreden. Daarvoor zouden speciaal de toetredingsregels worden versoepeld. Over het plan wordt intensief onderhandeld, maar de inhoud is nog niet openbaar.
• Eerdere pogingen om het proces te versnellen, zoals een voorstel van EU-raadsvoorzitter António Costa om de unanimiteit te omzeilen, haalden het niet door tegenstand van onder meer Hongarije en Nederland.
• Normaal duurt een toetreding jaren en moet een kandidaat-land uitgebreide hervormingen doorvoeren; de Europese Commissie vindt dat Oekraïne dit tempo moet verhogen.
• Amerikaanse en Oekraïense onderhandelaars bespreken nu, met steun van Brussel, een versnelde toetreding als onderdeel van bredere veiligheidsgaranties.
• Voorstanders denken dat een vredesakkoord Brussel voor een voldongen feit zou kunnen plaatsen, waardoor verzet tegen versnelling politiek lastig wordt.

• Oekraïne en Rusland staan dichter bij een vredesakkoord dan ooit, zei de Finse president Alexander Stubb donderdag tijdens een lezing aan de Universiteit van Amsterdam. Toch waarschuwde hij dat het proces nog grillig is: ‘We zijn er nog niet, en er kan nog van alles gebeuren.’
• Stubb reageerde daarmee op een vraag van een Finse studente, die hem vroeg welk onderdeel van het huidige vredesplan hij zou willen aanpassen.
• Volgens de president wordt op dit moment onderhandeld over drie documenten. Het eerste is een 20-puntenplan dat leunt op een eerder Amerikaans voorstel met 28 punten. Bepaalde elementen zijn inmiddels geschrapt, zei Stubb, onder meer bepalingen over het inperken van het Oekraïense leger en ‘kwesties over grondgebied’.
• Daarnaast ligt er een document op tafel over Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne. ‘Daar zijn we vrijwel uit,’ aldus Stubb. Het derde document gaat over de wederopbouw van Oekraïne, maar dat dossier zit vast op dezelfde territoriale discussie. Eerder op de dag zei de Duitse bondskanselier Friedrich Merz dat Oekraïne aan de VS voorstellen heeft gestuurd over het afstaan van grondgebied.
• In zijn lezing reflecteerde Stubb breder op de geopolitieke verschuivingen. Lange tijd heerste volgens hem de misvatting dat andere landen automatisch zouden streven naar het model van sociale markteconomieën zoals Nederland of Finland. De opkomst van welvarende maar autoritair geleide staten laat zien dat dit niet langer het geval is.

• Oekraïne heeft de Verenigde Staten aangepaste vredesvoorstellen gestuurd waarin mogelijke territoriale concessies aan Rusland zijn opgenomen, zegt de Duitse bondskanselier Friedrich Merz.
• Volgens hem is het pakket met ‘acceptabele opties’ inmiddels afgerond en wordt het dit weekend besproken.
• Het afstaan van grondgebied blijft het grootste struikelblok in de onderhandelingen. Rusland wil de volledige Donbas, terwijl president Zelensky volhoudt dat Oekraïne wettelijk én maatschappelijk niet kan instemmen met het opgeven van grond. Europese partners vrezen bovendien dat dit de Russische agressie zou belonen.
• Toch dringen de VS aan op een compromis. Diplomaten benadrukken dat Oekraïne alleen concessies kan overwegen als er harde veiligheidsgaranties komen.
• Begin volgende week volgt mogelijk overleg in Berlijn met Europese bondgenoten. Of de VS aanschuiven, hangt volgens Merz af van de documenten die nu worden uitgewerkt, maar hij toont zich optimistisch.

• De groep die de ‘coalition of the willing’ wordt genoemd, houdt vandaag een videogesprek om vredesonderhandelingen in Oekraïne te bespreken.
• Drie dagen na hun ontmoeting in Londen komen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, onze eigen premier Sir Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz opnieuw samen met andere westerse leiders om de volgende stappen te bespreken.
• De bijeenkomst volgt op een soortgelijk gesprek gisteravond tussen Starmer, Macron, Merz en Donald Trump. Een Britse weergave van de gesprekken klonk optimistisch en stelde dat alle leiders het erover eens waren dat dit een ‘kritiek moment’ voor Oekraïne is.
• President Trump was echter wat minder lovend. Hij zei dat de Europeanen dit weekend gesprekken willen voeren, maar waarschuwde dat zij het risico lopen ‘tijd te verspillen’.
• Vaag voegde hij eraan toe: ‘We hebben Oekraïne in vrij sterke bewoordingen besproken. We zullen zien wat er gebeurt.’

• De leiders van de drie grootste Europese landen hebben de Amerikaanse president Donald Trump telefonisch bijgepraat over de meest recente Amerikaanse voorstellen voor vrede in Oekraïne. De diplomatieke contacten tussen de Verenigde Staten, Europese hoofdsteden, Kyiv en Moskou nemen zichtbaar toe nu Washington hoopt nog voor Kerstmis een doorbraak te bereiken.
• De Britse premier Keir Starmer, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Franse president Emmanuel Macron wilden met hun gezamenlijke telefoontje ‘proberen vorderingen te maken’, aldus Macrons staf woensdag. Volgens Macron zelf duurde het gesprek ongeveer 40 minuten. Intussen werken Oekraïne en Europese partners aan aanpassingen van de laatste Amerikaanse plannen.
• Volgens diplomatieke bronnen die met persbureau Reuters spraken, is een groep Europese leiders bovendien van plan maandag in Berlijn bijeen te komen om de oorlog in Oekraïne en de lopende vredesonderhandelingen verder te bespreken.

• Oekraïne overlegt woensdag eerst met de Verenigde Staten over de wederopbouw en de naoorlogse economie voordat Kyiv zijn aanpassingen op het nieuwe Amerikaanse vredesplan naar Washington stuurt.
• Volgens president Zelensky wordt daar nog aan gewerkt, terwijl de VS aandringen op meer tempo.
• De economische toekomst van zowel Oekraïne als Rusland speelt inmiddels een grote rol in de gesprekken.
• Tijdens hun top in Alaska bood de Russische president Poetin zijn Amerikaanse collega Trump al diverse investeringskansen aan.

• Het Duitse Kiel Institute concludeert dat Europese landen het wegvallen van Amerikaanse steun nauwelijks opvangen. In de eerste helft van dit jaar lag het steunbedrag nog op recordniveau, maar na de zomer viel het sterk terug.
• Waar Oekraïne sinds 2022 gemiddeld 41,6 miljard euro per jaar ontving, staat de teller dit jaar op 32,5 miljard, met slechts 4,2 miljard in september en oktober. Noordse landen dragen relatief veel bij, terwijl Italië en Spanje juist minder geven dan in voorgaande jaren.

• President Zelensky zegt bereid te zijn nieuwe verkiezingen te organiseren en vraagt de VS en Europese partners om veiligheid te garanderen. Hij wil het parlement laten voorbereiden hoe verkiezingen tijdens de staat van beleg toch mogelijk kunnen worden. Als die veiligheid wordt geregeld, kan de stembusgang volgens hem binnen 60 tot 90 dagen plaatsvinden.
• Zijn uitspraak volgt op kritiek van de Amerikaanse president Trump, die erop wees dat Oekraïne al jaren geen verkiezingen heeft gehouden. Normaal zouden er in 2024 presidentsverkiezingen zijn geweest, maar door de oorlog en de staat van beleg zijn die uitgesteld.
• Een verkiezing in oorlogstijd blijft moeilijk: delen van het land zijn bezet en de logistiek is ingewikkeld. Intussen staat Zelensky onder Amerikaanse druk om te praten over een vredesplan dat volgens Oekraïense bondgenoten te veel in het voordeel van Rusland zou zijn. Zelensky zegt met Europese partners aan alternatieve voorstellen te werken en daar snel mee te komen.

• Donald Trump vindt dat Oekraïne tijdens de vredesonderhandelingen concessies moet doen, omdat Rusland volgens hem duidelijk aan de winnende hand is. Zelensky ‘moet beginnen dingen te accepteren’, zei hij in een interview met Politico.
• Hoewel Trump niet wil bevestigen dat hij Oekraïne wil laten vallen – iets wat zijn zoon eerder suggereerde – stelt hij wel dat Kiev moet ‘meespelen’. Hij bekritiseerde Zelensky omdat die de nieuwe Amerikaanse vredesvoorstellen naar zijn zeggen niet direct zou hebben gelezen.
• Volgens Trump is Oekraïne ‘aan het verliezen’ en is Rusland momenteel de sterkere partij. Daarom moet Kyiv volgens hem snel in beweging komen.