Amerika mag dan formeel in onderhandeling zijn met Iran, alles wijst op een aanstaande militaire confrontatie. Die zal bovenaan staan op de gespreksagenda als Benjamin Netanyahu woensdag Donald Trump bezoekt in Washington. De Israëlische premier weet dat zijn land Irans hoofddoelwit is na een Amerikaanse aanval.
Woensdag 11 februari gaat Benjamin Netanyahu op bezoek bij president Donald Trump in Washington. Het wordt al zijn zevende bezoek aan de Verenigde Staten sinds Trump ruim een jaar geleden begon aan zijn tweede termijn in het Witte Huis. Belangrijkste gespreksonderwerp: Iran. Hoewel Amerika vrijdag in Oman (indirect) onderhandelde met de Islamitische Republiek, ligt de militaire optie nog steeds nadrukkelijk op tafel.
Nieuwe baas Israëlische luchtmacht vergezelt Netanyahu
Vlak voordat hij dinsdagochtend 10 februari aan boord stapte voor zijn vlucht naar Washington, hield Netanyahu zich op de vlakte: ‘Wij zullen onze benadering van de onderhandelingen op basis van onze principes voorleggen aan de president.’ Opvallende naam in de entourage van ‘Bibi’ is Omer Tischler, de aanstaande baas van de Israëlische luchtmacht. Het voedt de speculaties dat Amerika en Israël zullen overleggen over een gezamenlijke aanval op Iran.
Wekenlang leek het niet de vraag óf, maar wanneer die zou komen. Vorige maand, toen het Iraanse regime de massaprotesten door heel het land neersloeg en waarschijnlijk tienduizenden demonstranten doodde, waarschuwde Trump veelvuldig dat de Verenigde Staten zouden ingrijpen om de massamoord te stoppen en moedigde hij de Iraniërs zelfs aan te blijven demonstreren omdat ‘hulp onderweg’ zou zijn.
Trump: ‘Als ze geen deal sluiten, zullen gevolgen groot zijn’
Maar de laatste dagen lijkt Trump naar buiten toe in elk geval te willen uitstralen dat hij de voorkeur geeft aan een deal.
Hij toonde zich na de eerste gesprekken vrijdag 6 februari in Oman optimistisch: ‘Het lijkt erop dat Iran heel graag een deal wil sluiten, maar we moeten eerst zien wat voor deal het is.’ Toch voegde hij er kort daarna een dreigement aan toe. ‘Als ze geen deal sluiten, zullen de gevolgen groot zijn.’
Het zal, afgaande op de voorwaarden die Trump aan Iran stelt, niet eenvoudig worden om tot een akkoord te komen.
De Amerikaanse president eist van het ayatollah-regime dat het stopt met de verrijking van uranium waarmee kernwapens kunnen worden ontwikkeld, de nucleaire faciliteiten ontmantelt, zijn ballistische raketprogramma beëindigt en de steun staakt aan zogenoemde proxy-legers in de regio, waaronder de terreurgroepen Hezbollah (Libanon), Hamas (Gaza) en de Houthi’s (Jemen).
Iran wil niet aan Trumps voorwaarden voldoen
Volgens Aziz Ghazanfari, hoge politieke functionaris van de Islamitische Revolutionaire Garde, lieten de Amerikaanse onderhandelaars vrijdag voorafgaand aan de gesprekken weten dat een diplomatieke oplossing alleen mogelijk is als Iran aan al deze eisen voldoet. Ghazanfari sprak van ‘psychologische oorlogvoering’, meldt de website Iran International.
Irans minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei zondag 8 februari dat de gesprekken moeten worden gevoerd vanuit ‘de acceptatie van uraniumverrijking in Iran’ en dat het doel daarvan vreedzaam is en blijft. Wat Araghchi betreft, zijn de andere voorwaarden onbespreekbaar: ‘De raketkwestie en de regionale kwestie (de steun aan proxy-legers, red.) stonden niet op de agenda en staan niet op de agenda.’
Grote aantallen Amerikaanse militaire vliegtuigen naar Midden-Oosten
Daarmee lijken de voorwaarden geschapen voor het mislukken van de onderhandelingen en een op handen zijnde Amerikaanse militaire actie in Iran. Uit open source intelligence blijkt dat de Verenigde Staten al dagenlang grote aantallen militaire vliegtuigen naar het Midden-Oosten verplaatsen.
De afgelopen dagen vlogen al vele tientallen C-5- en C-17-transportvliegtuigen – bedoeld om troepen, munitie en militaire voertuigen te vervoeren – naar Amerikaanse bases in onder meer Jordanië, Bahrein, Saudi-Arabië en Qatar.
Volgens de Amerikaanse militaire nieuwswebsite Forces News waren aan boord van de transportvliegtuigen ook diverse luchtverdedigingssystemen als THAAD en Patriot, gespecialiseerd in het onderscheppen van respectievelijk ballistische raketten en kortere afstandsraketten.
De Wall Street Journal berichtte vorige week al dat Amerika diverse F-15-straaljagers naar Jordanië heeft gestuurd, die mogelijk worden gebruikt om Iraanse drones onderscheppen. Dat gebeurde al in april 2024, toen de Islamitische Republiek een zwerm van honderden drones en raketten op Israël afschoot.
Oorlogsvloot USS Abraham Lincoln bezocht door Kushner en Witkoff
De militaire opbouw door de lucht in de afgelopen dagen volgt op de komst van een ‘enorme armada’, zoals Trump die noemde, naar de Arabische Zee. Daar ligt al sinds eind januari de USS Abraham Lincoln Carrier Strike Group, met een capaciteit van een kleine 6.000 bemanningsleden en zo’n 90 gevechtsvliegtuigen en helikopters.
Ook kunnen vanaf het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en de bijbehorende oorlogsschepen (destroyers) honderden raketten worden afgevuurd, waaronder tientallen Tomahawk-kruisraketten.
Zaterdag 7 februari bezochten Trumps schoonzoon Jared Kushner en speciaal gezant Steve Witkoff, Trumps hoofdonderhandelaars in het Midden-Oosten, de USS Abraham Lincoln. Volgens de Israëlische zender Channel 12 werd de Iraanse regering vooraf op de hoogte gesteld van dit bezoek, zodat de onderhandelaars in Oman er niet door zouden worden overvallen.
Maar evengoed zal Teheran dat bezoek interpreteren als signaal dat Amerika zinspeelt op militaire actie.
Buitenlandminister Iran: ‘Militaire inzet maakt ons niet bang’
De Iraanse buitenlandminister Araghchi weet ook dat de kans groot is dat de gesprekken in Oman slechts een rookgordijn zijn voor een Amerikaanse aanval. ‘Ze vielen ons midden in de onderhandelingen aan,’ herinnerde hij zijn toehoorders zondag tijdens een persconferentie aan de zogenoemde twaalfdaagse oorlog (12-24 juni).
Na wekenlange gesprekken met Amerika over Irans atoomambities bombardeerde Israël destijds nucleaire faciliteiten, atoomwetenschappers, raket- en lanceerinstallaties en leden van de Revolutionaire Garde. Het sluitstuk was een bombardement met bunker busters op de ondergrondse Iraanse nucleaire faciliteit in Fordow door Amerikaanse B-2-bommenwerpers.
Gezien de massale militaire activiteiten van het Amerikaanse leger in het Midden-Oosten ligt nu een nog veel omvangrijkere aanval in het verschiet.
‘Hun militaire inzet in de regio maakt ons niet bang,’ zei Araghchi. Vorige week kondigde zijn baas, ayatollah Ali Khamenei, al een ‘regionale oorlog’ aan als zijn land wordt aangevallen.
Posters in Teheran tonen rakettenregen op Tel Aviv
Als de Verenigde Staten toeslaan in Iran, is duidelijk waar de Islamitische Republiek als eerste zal reageren. Zondag verscheen op het zogenoemde Palestine Square in de hoofdstad Teheran een grote poster met een kaart van Israël, met daarop doelen in en rond Tel Aviv. ‘Jullie beginnen… Wij maken het af!’ luidt de Engelse tekst op de poster. ‘Onder een rakettenregen is het een klein gebied!’ staat erboven in het Hebreeuws.
Het zal voor Netanyahu, die halverwege januari aan Trump vroeg een aanval op Iran nog even uit te stellen om de Israëlische luchtverdediging verder op peil te brengen, reden te meer zijn om woensdag een eventuele aanval tot in de puntjes af te stemmen met de Amerikaanse president.