De Iraanse ballistische raketten op het Britse eiland Diego Garcia afgelopen weekeinde tonen dat de Islamitische Republiek – die dat altijd heeft ontkend – tot wel 4.000 kilometer afstand kan toeslaan. Israël ziet dat als bevestiging van eerdere waarschuwingen aan Europa, maar het Verenigd Koninkrijk zelf reageert terughoudend.
Bij de Britten zit de schrik er goed in nadat zaterdagochtend bekend werd dat er twee ballistische raketten zijn afgevuurd op Diego Garcia, een eilandje op de Britse Chagos-eilanden in de Indische Oceaan, waar een Brits-Amerikaanse militaire basis is gevestigd.
Twee hoge Amerikaanse functionarissen hebben tegen CNN en The Wall Street Journal gezegd dat het Iraanse regime verantwoordelijk is voor de lancering, Teheran ontkent dat.
Niettemin sprak de Britse minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper van ‘roekeloze Iraanse agressie’.
Engelsen zijn bezorgd
De ene raket bereikte zijn doel niet door technische mankementen in de lucht, de andere werd onderschept door een afweerraket van een Amerikaans marineschip.
Toch is het reden tot zorg datt Iran blijkbaar over projectielen beschikt met zo’n groot bereik – Diego Garcia ligt op zo’n 3.800 kilometer van Teheran.
‘Is Groot-Brittannië voorbereid op Iraanse raketten?’ Die dreigende kop staat boven een artikel van het conservatieve weekblad The Spectator, het oudste Engelstalige tijdschrift ter wereld.
De discussie domineert sinds zaterdag de Britse kranten en hun websites.
‘Verenigd Koninkrijk geen doelwit’
Maar de regering maakt zich geen zorgen: ‘Er zijn geen concrete aanwijzingen dat de Iraniërs het Verenigd Koninkrijk als doelwit hebben, of dat dat überhaupt mogelijk is als ze dat zouden willen,’ zei de minister van Huisvesting Steve Reed zondag tegen de BBC.
De Britse buitenlandminister Cooper haastte zich ook om te zeggen dat de raketaanvallen op Diego Garcia voor de Labour-regering geen reden zijn om terug te slaan.
‘Onze houding ten aanzien van dit conflict is hetzelfde gebleven. We hebben ons niet ingelaten met offensieve acties en dat blijft zo. We hebben een andere visie dan de Verenigde Staten en Israël.’
Starmer krijgt kritiek van Trump
Het past in de houding die de Britse premier Keir Starmer vanaf het begin heeft aangenomen tijdens deze oorlog. Sir Keir laat geen mogelijkheid onbenut om te benadrukken dat het Verenigd Koninkrijk niet meedoet aan de aanvallen.
Aanvankelijk gaf hij de Amerikanen ook geen toestemming om Britse bases te gebruiken voor aanvallen in Iran, al werd begin maart een Britse basis op Cyprus onder vuur genomen door Iran.
Die aarzelende houding kwam Starmer op zware kritiek van de Amerikaanse president Donald Trump te staan die zei: ‘Hij is duidelijk geen Winston Churchill.’
Vrijdag 20 maart gaf Starmer de Verenigde Staten alsnog toestemming om de basis te gebruiken, maar alleen om Iraanse doelen te raken die de vrije doorvaart in de Straat van Hormuz bedreigen.
Wanneer Britse belangen of levens op het spel staan, mogen Amerikaanse troepen nu vanaf Diego Garcia Iraanse lanceerinstallaties treffen.
Iran ziet ‘deelname aan agressie’
‘Deze acties zullen zeker worden beschouwd als deelname aan agressie,’ waarschuwde de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi vrijdag 20 maart na dat besluit. Met de aanval op Diego Garcia heeft het Iraanse regime die woorden gekoppeld aan daden.
De reikwijdte van de Iraanse ballistische raketten kan dienen als afschrikking van Europese landen die overwegen in te stemmen met Trumps verzoek om mee te doen aan de beveiligingsmissie in de Straat van Hormuz.
Want als Diego Garcia kan worden getroffen, dan is bijna het hele Europese continent een potentieel doelwit voor de Islamitische Republiek.
Alleen West-Spanje, Portugal en Ierland zouden buiten bereik liggen van de middellangeafstands-ballistische raketten.
Iraanse raketten hebben bereik tot Europa
‘Deze raketten waren niet bedoeld om Israël te raken,’ zei Eyal Zamir, stafchef van het Israëlische leger (IDF) zondag in een videoboodschap.
‘Hun bereik strekt zich uit tot de hoofdsteden van Europa. Berlijn, Parijs en Rome liggen allemaal binnen bereik van deze dreiging.’
‘Het is gewoon een feit: Iran heeft middellangeafstand-ballistische raketten,’ zegt Jeffrey Lewis, een deskundige op het gebied van wapenbeheersing aan het Middlebury Institute of International Studies, tegen The Wall Street Journal.
Middellangeafstand-ballistische raketten hebben een bereik van 3.000 tot 5.000 kilometer.
Tegen diezelfde Amerikaanse zakenkrant zei de onafhankelijke defensie-expert Fabian Hinz dat Iran vermoedelijk een raket heeft gemilitariseerd die eerder alleen werd gebruikt het ruimtevaartprogramma.
Israël waarschuwde
Officieel staat de Khorramshahr-4, genoemd naar een stad in het zuidwesten van Iran, te boek als de krachtigste ballistische raket die het land heeft, met een bereik van 2.000 kilometer.
Maar vorig jaar al zei Israël dat het Iraanse regime beschikte over ballistische raketten die Europese landen zouden kunnen treffen.
‘De raketten die Iran aan het ontwikkelen is, kunnen nu Europa bereiken, en het land heeft plannen voor verdere verbeteringen, waardoor het de Verenigde Staten zou kunnen aanvallen,’ aldus een een hoge Israëlische veiligheidsfunctionaris in juli 2025 tegen The Jerusalem Post.
Het Iraanse regime heeft dat altijd ontkend. ‘We ontwikkelen geen langeafstandsraketten.We hebben het bereik bewust beperkt tot minder dan 2.000 kilometer,’ zei buitenlandminister Araghchi op 26 februari, twee dagen voor de Amerikaans-Israëlische aanvallen begonnen, tegen de tv-zender India Today.
‘We willen geen wereldwijde bedreiging vormen. We hebben ze alleen om onszelf te verdedigen. Onze raketten zorgen voor afschrikking.’
Door de raketaanvallen op Diego Garcia is gebleken dat Araghchi niet de waarheid sprak over het bereik van de Iraanse raketten. Dat ze zorgen voor afschrikking is gezien de voorzichtige Britse reactie wel duidelijk.