Met de afzetting en berechting van Nicolás Maduro vervult Marco Rubio een van zijn politieke levensdoelen. De strijd tegen het castrocomunismo in Cuba en Venezuela is zowat het enige principe dat de Amerikaanse buitenlandminister de voorbije jaren niet heeft opgegeven. ‘Als dit goed afloopt, is Rubio de volgende Republikeinse presidentskandidaat.’
Laat het maar aan Marco Rubio over om zijn baas in het zonnetje te zetten. Bij de triomfantelijke persconferentie van president Donald Trump waarbij die aankondigde dat Amerika Venezuela in handen zou nemen, spaarde de Amerikaanse buitenlandminister de lovende woorden niet.
‘Dit is een president van actie,’ sprak hij lovend over Trump. ‘Deze president doet wat hij belooft.’Eens te meer werd duidelijk dat Marco Rubio de lijnen van het Amerikaanse Venezuelabeleid uitzet. Trump benadrukte hoe indrukwekkend het was om alles live vanuit zijn residentie in Mar-a-Lago te volgen.
Rubio bespeelt Trump perfect
Tegelijk bleek hij nauwelijks op de hoogte van de details. Gevraagd naar wat Amerika in godsnaam van plan is met Venezuela nu Maduro weg is, verwees Trump naar Rubio. Ook de gesprekken met Delcy Rodríguez, die als vicepresident Maduro’s taken overnam, lopen via Rubio.
Rubio zelf was dan weer enorm terughoudend in zijn communicatie. Geen triomfantelijke tweets, geen breedsprakige interviews aan kranten of televisie, geen borstklopperij. ‘Marco Rubio kent het ego van Trump,’ zegt Alejandro Cardozo-Uzcátegui, Venezuelakenner aan de Universidad Sergio Arboleda in Bogotá. ‘Hij snapt dat hij geen enkele camera weg mag trekken van Trump. Hij bespeelt hem perfect.’
Levenswerk Cubaanse migrant Rubio
Voor Marco Rubio is de arrestatie van Maduro de bekroning van een levenswerk. De strijd tegen het chavismo – en bij uitbreiding het Cuba van Raúl Castro – is een politiek levensdoel. Het is een van de weinige principes die hij in zijn bochtige politieke carrière niet heeft opgegeven.
Rubio is een kind van Cubaanse migranten die kort voor de Cubaanse revolutie van 1958 naar Florida vluchtten. Hij groeide op in Miami, de stad die meer dan een miljoen Cubaanse migranten zou opvangen en ’s werelds grootste anti-Chávezbolwerk.
Zijn virulente opstelling tegenover het Cuba van Castro maakte hem politiek groot. Als Republikeins senator is hij een harde criticus van Obama’s normaliseringspolitiek met Cuba. Tijdens zijn campagne voor de Republikeinse kandidatuur in 2015 beloofde hij harde sancties tegen het regime van Castro.
Als ik in Havana zou wonen en in de Cubaanse regering zou zitten, zou ik me zorgen maken
Rubio weet als geen ander: zonder Venezuela is er geen Cuba. De weg om het Cuba van Castro op de knieën te dwingen loopt via Caracas. ‘Als ik in Havana zou wonen en in de Cubaanse regering zou zitten, zou ik me zorgen maken,’ liet Rubio weten.
Wordt Rubio de nieuwe Republikeinse nominatie?
Anno 2015 is Rubio een van de schaduwfavorieten voor de Republikeinse nominatie. Hij is jong, energiek, ligt goed bij het Republikeinse establishment. Met zijn pleidooi voor minder belastingen, een slankere overheid en een gespierd buitenlandbeleid lijkt hij de uitgelezen kandidaat om na acht jaar opnieuw een klassieke Republikein aan de macht te krijgen. Er is echter één probleem: het fenomeen Donald Trump.
Rubio werd in debatten genadeloos aan de kant gebulldozerd. ‘Little Marco’, zoals Trump hem smalend noemde, druipt diep gekrenkt af. Hij trekt zich terug uit het politieke gewoel, post selfies vanuit de lokale fitness, bekeert zich tot het evangelisme. Hij ontwijkt de confrontatie met Trump. Zijn kritiek op de door Trump aangevuurde bestorming van het Capitool trekt hij al snel weer in.
Van kleine Marco tot Kissinger
Tijdens Trumps campagne in 2024 haalt Rubio de banden met zijn rivaal aan. Waar hij Trump ooit wegzette als een ‘oplichter van wereldformaat’ – met kleine handen – bekeert Rubio zich helemaal tot Trumps MAGA-beweging.
Ondanks Trumps schertsende commentaren – ‘Als het fout loopt geven we de schuld aan Rubio,’ grapt Trump tijdens zijn State of the Union in maart 2025 – krijgt Rubio gaandeweg Trumps vertrouwen.
Wanneer nationaal veiligheidsadviseur Mike Waltz in mei 2025 wordt weggepromoveerd, neemt Rubio zijn rol over. Het is sinds de regeerperiode van Henry Kissinger niet meer voorgekomen dat een Amerikaanse bestuurder zowel minister van Buitenlandse Zaken als veiligheidsadviseur was. Trump, niet iemand die zich ooit echt in een dossier verdiepte, besteedt het buitenlandbeleid in Latijns-Amerika vrijwel volledig uit aan Rubio.
Actie tegen Maduro onderdeel War on Drugs
Het leven als buitenlandbutler voor de nukkige en onvoorspelbare Trump valt aanvankelijk niet mee. Zeker Trumps Oekraïnebeleid valt Rubio zwaar. In tegenstelling tot Trump is Rubio wél fan van de NAVO en van de harde lijn tegen Rusland. Wanneer Trump en vicepresident JD Vance Zelensky voor het oog van de camera’s in het Oval Office kleineren, is de gêne van Rubio’s gezicht af te lezen.
Een deel van Trumps MAGA-achterban is allergisch voor de buitenlandse avonturen. Toch slaagt Rubio erin om de actie tegen het Venezuela van Maduro te verkopen als onderdeel van Trumps War on Drugs.
Maduro, zo luidt Rubio’s legitimatie, is geen staatshoofd maar een kartelleider – tegen wie een Amerikaanse rechtbank een aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd. De drugs die via Venezuela naar Amerika reizen, maken volgens hem deel uit van een strategie om de Amerikaanse maatschappij te verzwakken. De beelden van (vermoedelijke) Venezolaanse drugsboten die door het Amerikaanse leger worden vernietigd doen het goed bij een deel van de achterban.
Trump wil meer invloed op Amerikaans continent
Tegelijk sluit de actie tegen Venezuela nauw aan bij de logica van invloedssferen die Trump lijkt na te streven. ‘Trump wil Eurazië vergeten en zijn greep op Noord- en Zuid-Amerika verstevigen’, zegt Cardozo Uzcátegui.
‘Hij wil Rusland, China en Iran uit het westelijk halfrond verjagen. De drie platformen van die landen zijn Cuba, Venezuela en Nicaragua. Het doet een beetje denken aan de oude Brezjnevdoctrine: als Rusland en China wegblijven van het Amerikaanse continent, blijft Amerika weg uit Eurazië.’
Strijd om Trumps opvolging: Rubio scoort punten, Vance blijft achter
Venezuela is ook relevant voor de interne strijd over Trumps opvolging die al enige tijd woedt. In die onderlinge rivaliteit, waarbij Rubio en vicepresident JD Vance als de voornaamste kandidaat-opvolgers gelden, heeft Rubio het afgelopen weekend gescoord.
Als dit goed afloopt, is Rubio de volgende Republikeinse presidentskandidaat.
‘Om het in voetbaltermen te zeggen: Rubio heeft de bal vanaf de eigen helft in de winkelhaak getrapt,’ zegt Cardozo Uzcátegui. ‘Hij heeft het schijnbaar onmogelijke bewerkstelligd: hij heeft zijn nemesis afgezet zonder noemenswaardig bloedvergieten, terwijl Vance qua buitenlandbeleid eigenlijk niets voor elkaar heeft gekregen.’
Lees ook: Rubio ‘knock-out’, maar ook Trump krijgt tegenslag
De voorsprong van Rubio
Ook in zijn eigen Florida geldt de stunt met Maduro als een opsteker. Het hardhandige optreden van de migratiepolitie ICE, waarbij Spaanstalige Amerikanen al te vaak doelwit zijn, is onpopulair bij zijn achterban.
Ook de importheffingen zijn niet populair bij de traditionele Republikeinse achterban. De arrestatie van Maduro kan dat allemaal rechttrekken. ‘Stel je voor dat de Amerikaanse interventie slaagt, en Rubio kan met Maria Corina Machado op de foto bij haar inauguratie,’ zegt Cardozo Uzcátegui. ‘Dan heeft hij de interne strijd om de Republikeinse nominatie eigenlijk al gewonnen. Als dit goed afloopt, is Rubio de volgende Republikeinse presidentskandidaat.’
De aanval op het mausoleum van Hugo Chavez is Rubio’s manier om zijn overwinning op het castrocomunismo te vieren
Aanval op mausoleum Chávez
Is het toeval dat tijdens de indrukwekkende Amerikaanse luchtaanval op Caracas ook het mausoleum van wijlen Hugo Chávez werd aangevallen? Voor aanhangers van het chavismo is dat een vrijwel heilige plek. Maduro verkondigde dat hij er geregeld de nacht doorbracht. Het is een opmerkelijk doelwit, ver weg van militaire installaties. ‘Die aanval is de handtekening van Marco Rubio,’ zegt Cardozo Uzcátegui. ‘Het is zijn manier om Chávez uit de geschiedenis te wissen en de overwinning op het castrocomunismo te vieren.’