De feiten: Verenigd Koninkrijk trekt 'visum' Vlaardingerbroek in
Bron: XDe rechts-conservatieve opiniemaker Eva Vlaardingerbroek postte op woensdagmiddag 14 januari op X een bericht dat het Verenigd Koninkrijk haar ETA (elektronische reisautorisatie, een soort visum) heeft ingetrokken.
In de screenshot van het bericht valt als verklaring te lezen: ‘Uw aanwezigheid in het Verenigd Koninkrijk wordt niet als bevorderlijk voor het algemeen belang beschouwd.’
Kritiek op Britse regering en Starmer
De afwijzing komt op een moment waarop de Britse regering veel kritiek krijgt vanwege politietredens tegen burgers die op X en andere sociale media ongewenste politieke uitspraken doen.
Volgens Vlaardingerbroek zelf zou de afwijzing verband houden met een X-bericht van haar, vijf dagen eerder, waarin ze juist het beleid van de Britse premier Keir Starmer (Labour) aanvalt.
Ze schreef, in het Engels: ‘Keir Starmer wil X aanpakken onder het mom van “vrouwenveiligheid”, terwijl hij zelf toestaat dat Britse meisjes voortdurend worden verkracht en vermoord door migrantenbendes. Een kwaadaardige, verachtelijke man.’
EW's visie: De weigering van Vlaardingerbroek is onwenselijk en moet diplomatiek worden bestreden
Door: Geerten Waling, redacteur rechtsstaatDe regering van het Verenigd Koninkrijk laadt inderdaad de verdenking op zich dat de intrekking van het inreisrecht van Vlaardingerbroek volgt op haar kritiek op premier Starmer.
Als dat waar is, past dat in een zorgwekkend patroon: de Britse regering krijgt al langer kritiek vanwege veel te streng optreden tegen politiek onwenselijke uitspraken.
Uit een recente peiling bleek dat de helft van de Britten bang is om zich hardop uit te spreken over onderwerpen als racisme en immigratie.
Correspondent Patrick van IJzendoorn schrijft deze week in EW over de illiberale tendensen in het Verenigd Koninkrijk (‘Hoe vrij is de Britse burger nog?’, EW 17 januari, pagina 40-42).
Tegelijk is er – ook in Nederland – veel kritiek op de regering van de Verenigde Staten, die dreigt om reizigers die afgelopen jaren openlijke kritiek hebben geuit op president Donald Trump, de toegang tot het land te ontzeggen.
Heftige, radicale meningen zijn nog niet meteen verboden
Eva Vlaardingerbroek is een rechts-conservatieve opiniemaker met radicale en reactionaire trekken. Haar kritiek op onder meer niet-westerse immigranten, de westerse overheden en de Europese Unie is niet zelden opruiend en onfeitelijk.
Zo plaatste de oud-FVD-politicus op 1 januari nog een filmpje waarin zij suggereerde dat de brand in de monumentale Vondelkerk in Amsterdam (vermoedelijk ontstaan door vuurwerk in de nieuwjaarsnacht) een ‘oorlogsdaad’ zou zijn van een ‘Marokkaanse jeugdbende’ tegen ‘onze beschaving’.
Maar in een volwassen democratie, waar een open debat is op basis van de vrijheid van meningsuiting, zijn ook heftige, radicale meningen nog niet meteen verboden. Daarvoor moet eerst door een rechter worden vastgesteld of een meningsuiting bijvoorbeeld oproept tot geweld of tot discriminatie. Van zo’n juridische check is in het geval van Vlaardingerbroek in het Verenigd Koninkrijk geen sprake.
Haatpredikers de toegang geweigerd
In Nederland is het een terugkerende discussie of radicale imams uit het buitenland de toegang tot het land moeten worden ontzegd. Ministers Marjolein Faber (PVV, Asiel en Migratie) en David van Weel (VVD, Justitie en Veiligheid) probeerden begin 2025 te voorkomen dat drie van zulke ‘haatpredikers’ zouden inreizen, om te spreken op de Ramadan Expo in Utrecht.
De rechtbank draaide het besluit van de regering terug. Terecht, want in een democratische rechtsstaat oordeelt een rechter pas achteraf of een meningsuiting strafbaar is. Een regering moet het publieke debat namelijk niet onder curatele stellen, schreef EW toen ook al. In 2024 weigerde toenmalig demissionair justitieminister Dilan Yesilgöz (VVD) de haatprediker Mohamed Hoblos daadwerkelijk de toegang tot Nederland.
Dinsdag 14 januari ging het in de Tweede Kamer nog over de komst van de omstreden Amerikaans-Libanese islamitische prediker Mohamed Baajour, die 20 januari in Utrecht zou spreken. Demissionair minister van Buitenlandse Zaken (ironisch genoeg is dat dezelfde David van Weel) reageerde op een verzoek van PVV-Kamerlid Marina Vondeling om deze ‘haatbaard’ te weren met het antwoord dat het kabinet ‘geen ruimte geeft voor mensen die hier alleen naartoe komen om haat te zaaien’. Inmiddels liet Baajour weten zijn bezoek aan Nederland te hebben afgezegd, omdat hij zich ‘onveilig’ zou voelen.
Gelijke monniken (en imams), gelijke kappen
Ook hier geldt de wijsheid: gelijke monniken (en imams), gelijke kappen. Als je vindt dat het onwenselijk is dat tegenstanders van Trump de Verenigde Staten niet inkomen, en als je vindt dat religieuze radicalen niet op voorhand bij de Nederlandse grens mogen worden teruggestuurd, dan mag je ook van het Verenigd Koninkrijk verwachten dat het een politieke intrigant als Eva Vlaardingerbroek als gast accepteert.
Onbekend is wanneer en waarom Vlaardingerbroek naar het Verenigd Koninkrijk had willen reizen. Maar daar gaat het niet om.
Dit is een principiële kwestie van democratische normvervaging. Vlaardingerbroek is een Nederlands staatsburger, dus nu is het aan demissionair minister Van Weel om diplomatieke stappen te zetten. Van de ene volwassen democratie naar de ander zou het signaal moeten zijn: hier trekken we een grens.