Amerikaanse luchtaanvallen op Venezuela, Trump claimt gevangenschap Maduro
De Verenigde Staten hebben de Venezolaanse president Nicolas Maduro en zijn vrouw vannacht gevangengenomen en het land uitgevlogen. Dat heeft president Donald Trump zaterdagochtend gemeld op zijn sociale medium Truth Social. Trump spreekt online van een ‘briljante operatie’.
Luchtaanvallen op Caracas, hoofdstad Venezuela
Het bericht volgt op een nacht van diverse luchtaanvallen op Venezuela’s hoofdstad Caracas en drie nabijgelegen deelstaten. Onder meer een vliegveld en een grote militaire basis zouden zijn getroffen. Volgens de Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez zijn militairen en burgers gedood, maar over een dodental is nog weinig bekend.
Namens de regering van Maduro heeft minister van Defensie Vladimir Padrino gereageerd. Hij kondigde ‘massale inzet’ van militaire middelen en ‘verzet tegen de aanwezigheid van buitenlandse troepen’ aan. De president van Colombia, Gustavo Petro, heeft troepen gestuurd naar het grensgebied met Venezuela.
KLM meldt sluiten luchtruimen eilanden rond Venezuela
Curaçao heeft zijn luchtruim gesloten als gevolg van de aanval, waardoor vluchten van en naar het eiland voorlopig zijn geannuleerd. Dat geldt ook voor Aruba, Sint Maarten, Georgetown (Guyana) en Bridgetown (Barbados). Dat meldt luchtvaartmaatschappij KLM.
Sinds september voerde Amerika al tientallen aanvallen uit op bootjes in het de Caribische Zee en het oostelijk deel van de Stille Oceaan, die ervan werden verdacht drugs naar de Verenigde Staten te smokkelen. Daarbij zouden al zeker 107 doden zijn gevallen. De regering-Trump leverde meestal weinig of geen bewijs voor de claims dat de opvarenden van die bootjes drugscriminelen waren.
De afgelopen maanden bouwde de regering-Trump steeds meer troepen en marineschepen op voor de kust van Venezuela. Hij beschouwt de regering van Maduro als een ‘buitenlandse terroristische organisatie’ en hintte met dreigende taal op de omverwerping van diens regime.
Wie zegt wat over de Amerikaanse inval in Venezuela?
- Premier Dick Schoof schrijft op X namens het kabinet: ‘We volgen de ontwikkelingen in het Caribisch gebied en Venezuela nauwlettend. De veiligheid van de inwoners en de eilanden staat voorop, en wij bieden hen onze steun in deze onzekere tijd.’
- Kaja Kallas, EU-Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Europese Commissie, schrijft op X: ‘De situatie in Venezuela wordt scherp gevolgd. Wij benadrukken dat internationale wetgeving en de VN-charter altijd gerespecteerd moeten worden, en roepen op tot terughoudendheid.’
- Iran (staatspersbureau IRNA): ‘De Amerikaanse aanval schendt fundamentele beginselen van de Verenigde Naties.’
- Spanje: ‘Na de Amerikaanse aanvallen op Venezuela bieden wij bemiddeling aan en roepen op tot de-escalatie en terughoudendheid, altijd met respect voor het internationaal recht en het VN-Handvest,’ schrijft het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
- Javier Milei, president van Argentinië en vriend van Donald Trump, zegt op X dat ‘de vrijheid vooruit gaat’.
- Maria Machado, oppositieleider in Venezuela en Nobelprijswinnaar, zei in september volgens Latin‑American.news op de Iran 2025 conference dat ze het doel deelt om Venezuela te bevrijden van Maduro. Ze legde daar het verband met Iran, waarvan ze ook zegt dat het land ooit vrij zal zijn.
- De Amerikaanse defensieminister Marco Rubio zegt op X dat Maduro niet de leider is van Venezuela, maar van een drugskartel. Volgens Rubio moet Maduro worden gestraft voor het ‘verschepen van drugs’ naar de Verenigde Staten.
- De Franse president Emmanuel Macron schrijft op X: ‘Het Venezolaanse volk is vandaag verlost van de dictatuur van Nicolás Maduro en kan zich alleen maar verheugen. Door de macht te grijpen en de fundamentele vrijheden met voeten te treden, heeft Nicolás Maduro de waardigheid van zijn eigen volk ernstig ondermijnd. De komende overgang moet vreedzaam en democratisch verlopen en de wil van het Venezolaanse volk respecteren. Wij hopen dat president Edmundo González Urrutia, die in 2024 werd gekozen, deze overgang snel kan waarborgen.’
- De Duitse bondskanselier Friedrich Merz op X: ‘Nicolás Maduro heeft zijn land naar de ondergang geleid. De laatste verkiezingen waren gemanipuleerd. Net als veel andere landen wereldwijd hebben wij zijn presidentschap daarom niet erkend. Maduro speelde een problematische rol in de regio. De juridische classificatie van de Amerikaanse interventie is complex. We zullen hier de tijd voor nemen. Het internationaal recht blijft de maatstaf. Politieke instabiliteit mag nu niet ontstaan in Venezuela. Het doel moet een ordelijke overgang zijn naar een regering die via verkiezingen wordt gelegitimeerd.’
-
Rusland eist onmiddellijk opheldering over de ‘agressieve acties’ van de Verenigde Staten. ‘Venezuela moet het gegarandeerde recht hebben om zijn eigen toekomst te bepalen zonder verwoestende militaire interventie van buitenaf,’ aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.
- ‘China is diep geschokt en veroordeelt ten zeerste het flagrante gebruik van geweld door de VS tegen een soevereine staat en zijn optreden tegen de president ervan,’ aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken in Peking in een verklaring.
EW’s visie: Goede redenen voor druk op autoritair regime Maduro, maar van deze aanval kan misbruik worden gemaakt
De aanvallen op Venezuela, en vooral de ontvoering van president Maduro, vormen een ongekende escalatie die lange tijd niet voor mogelijk was gehouden. Amerika steunde in de jaren zestig en zeventig vaker staatsgrepen tegen socialistische leiders in Latijns-Amerika (Guatemala in 1954, Chili in 1973), maar meestal indirect en niet zo openlijk als nu.
Het onderstreept dat Trump in zijn tweede termijn weinig taboes meer kent en bereid is ver te gaan om zijn doelen te bereiken.
Hoe werd Venezuela een dictatuur?
Dat Washington het autoritaire regime in Caracas graag ziet vallen, is al jaren bekend. En daar zijn ook goede redenen voor.
Onder de illegitiem aan de macht gekomen socialistische dictator Maduro en zijn voorganger Hugo Chavez (president van 1998 tot zijn dood in 2013) gleed het Zuid-Amerikaanse land – dat een grote rijkdom heeft aan olie en andere natuurlijke hulpbronnen – af tot een derdewereldland met grote armoede en torenhoge inflatie, waar dissidenten op genadeloze wijze de mond werd gesnoerd.
Voor de Venezolaanse bevolking zou het dan ook een zegen zijn als het tirannieke regime ten val komt en er een democratischer bewind komt. Bijvoorbeeld onder Nobelprijswinnaar voor de Vrede Maria Corina Machado, die een goede relatie heeft met Trump. Maar evengoed zou het land, zoals vaker gebeurt na de val van een autoritair regime, kunnen vervallen in chaos en machtsstrijd tussen politieke rivalen die azen op de macht.
Autoritaire regimes kunnen misbruik maken van Trumps aanval
Critici zeggen dat autoritaire regimes in Trumps aanval op Venezuela een rechtvaardiging kunnen zien om soevereine landen binnen te vallen – een Amerikaanse praktijk uit het verleden die Trump juist altijd zo stellig verwierp. Zoals de Chinese president Xi Jinping, wiens leger afgelopen week grootschalige militaire oefeningen uitvoerde rond Taiwan – volgens veel analisten een voorbode van een omsingeling of invasie.
Van de internationale consensus dat regeringsleiders elkaar niet persoonlijk aanvallen, is weinig meer over als een president – hoe illegitiem die ook aan de macht is gekomen en hoe dictatoriaal diens bewind ook is – zomaar kan worden ontvoerd.
Wie Trumps acties positiever wil uitleggen, kan daar tegenin brengen dat leiders als Xi en de Russische president Vladimir Poetin zich daar sowieso al niets van aantrokken. Een mad man in het Witte Huis is onvoorspelbaar, en dat kan tegenover agressieve dictators ook afschrikwekkend werken.
Het ayatollah-regime in Iran, waartegen demonstranten in het hele land de straat opgaan, zal nu Trumps dreigement van vrijdag 2 januari (‘Als Iran vreedzame demonstranten neerschiet, zal Amerika hen komen redden’) nog serieuzer nemen dan het al deed.
Toch is het armlastige Venezuela van een heel andere orde dan Iran, dat ook voor Amerikaanse bondgenoten in de regio een existentieel gevaar vormt. Het Venezolaanse regime onderdrukt weliswaar zijn eigen bevolking, maar vormt geen militaire bedreiging voor de regio en al helemaal niet voor de Verenigde Staten.
Al is Maduro wel een bondgenoot van de anti-Amerikaanse ‘As van het Kwaad’ waartoe landen als Iran, China en Rusland behoren. Dat is Trump, die volgens de Monroe-doctrine uit is op Amerikaanse dominantie op het Westelijk Halfrond, een doorn in het oog.
Relatief weinig drugssmokkel naar Amerika vanuit Venezuela
Ook valt de drugssmokkel naar Amerika vanuit Venezuela in het niet bij de grote hoeveelheden drugs die vanuit landen als Mexico en Colombia worden vervoerd. De aanval van afgelopen nacht lijkt een bevestiging dat die aantijging van ‘narcoterrorisme’ weinig meer was dan een voorwendsel om het Venezolaanse regime ten val te brengen.
Voor de onderdrukte Venezolanen kan Maduro’s val een zegen betekenen. Maar de manier waarop Trump die wil bereiken, kan de toch al instabiele wereldorde nóg verder doen wankelen. De Nederlandse ABC-eilanden, slechts enkele tientallen kilometers voor de Venezolaanse kust, kunnen als eersten de directe gevolgen ondervinden. Hopelijk heeft het kabinet-Schoof een strategie paraat.
Verdieping: Amerika gaat bestuur Venezuela en olie-industrie voorlopig overnemen, zegt Trump
De Verenigde Staten gaan het bestuur van Venezuela voorlopig overnemen, zei Donald Trump zaterdagavond Nederlandse tijd in een persconferentie op zijn landgoed Mar-a-Lago. ‘Wij gaan het land besturen totdat we op een veilige, zorgvuldige en verstandige manier de macht kunnen overdragen,’ zei de president.
De Venezolaanse vicepresident Delcy Rodriguez is geïnstalleerd als waarnemend president en zou tegen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio hebben gezegd dat ze bereid is samen te werken.
Trump zei tijdens de persconferentie ook dat Amerikaanse oliebedrijven ‘miljarden dollars gaan uitgeven’ om met de in verval geraakte Venezolaanse olie-industrie ‘geld te gaan verdienen voor het land’. Maduro, van wie Trump een foto publiceerde waarop hij geblinddoekt in een Amerikaans oorlogsschip is te zien, wordt met zijn vrouw en zoon naar New York vervoerd. Daar wordt hij strafrechtelijk vervolgd voor onder meer narcoterrorisme, drugssmokkel en het bezit van wapens gericht tegen de Verenigde Staten.
Kijk de persconferentie hier terug:
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."