De Amsterdamse AEX-index noteerde maandag 2 maart een stand van 1.015 punten rond het middaguur, ongeveer 1 procent lager dan vrijdag. Futures op de S&P 500-index, een indicator van de koersbeweging van de belangrijke Amerikaanse beurs, handelden ook een procent lager.
Beleggers in aandelen lijken niet erg onder de indruk van de mogelijke gevolgen van de Amerikaans/Israëlische aanval op Iran.
Op de energiemarkten zijn de uitslagen een stuk heftiger. Op de Nederlandse, internationale gasbeurs TTF steeg de prijs van een kuub gas van ongeveer 31 cent op vrijdag 27 februari naar tot iets onder 50 cent op maandag 2 maart.
Die koerssprong volgde op het nieuws dat Qatar tijdelijk stopt met de export van vloeibaar gemaakt aardgas (lng) na Iraanse aanvallen op Qatarese energiefaciliteiten. Qatar is een belangrijke leverancier van lng aan Europa.
Gas uit het Midden-Oosten
Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten liggen aan de Perzische golf en nemen samen ongeveer eenvijfde van de jaarlijkse lng-productie voor hun rekening.
Beide staten zijn met drones aangevallen door Iran. Gastankers die er hun lng halen, moeten door de straat van Hormuz. Daar zijn al Britse en Amerikaanse tankers aangevallen door Iran.
De Koninklijk Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) meldt dat tientallen onder Nederlandse vlag varende schepen voor anker zijn gegaan in de Perzische golf. Schepen die onderweg zijn naar de Golfregio keren volgens de KNVR om.
Stijgende olieprijzen
Ook de olieprijs ging maandag hard omhoog. Een prijs voor een vat noordzeeolie (Brent Crude) stond rond het middaguur 8 procent hoger dan vrijdag, rond 80 dollar. Ook olie uit Saudie-Arabië moet door de straat van Hormuz.
Het is vroeg om de effecten in te schatten op de wereldeconomie. Veel scheepvaartverkeer van Azië ging al om Kaap de Goede Hoop naar Europa en niet meer door het Suezkanaal, om aanvallen van Houthi’s in Jemen te voorkomen.
Maar hoe langer de strijd tussen de Verenigde Staten en Iran duurt, hoe harder dat de Eurozone zal raken, stelt ING maandag in een rapport.
Europa wordt hard getroffen
De economen stellen dat deze energieschok niet op een slechter moment had kunnen komen, omdat de Europese Unie kampt met een handelsschok veroorzaakt door de Amerikaanse importheffingen over hun Europese goederen.
De Europese Unie is zwaar afhankelijk van olie en gas uit de Golfregio. Bij stokkende toevoer en hogere prijzen stijgt de inflatie. De Europese Centrale Bank zal die inflatie moeten bestrijden met een hogere rente, wat de toch al zwakke economische groei verder kan vertragen.
Gevolgen voor vliegmaatschappijen en reisorganisaties
Air France-KLM en reisorganisaties als TUI merken de gevolgen direct. Het luchtruim in de Golfregio is gesloten voor commercieel vliegverkeer en er geldt een negatief reisadvies.
Air France-KLM stond maandag rond het middaguur 8 procent in de min, voor TUI gold eenzelfde daling.
Shell, bij particuliere beleggers het populairste aandeel, stond rond het middaguur 3 procent in de plus. De koers van de Engelse oliemaatschappij was rond 35 euro.