De Feiten: Geringe groei consumptie in november
Bronnen: CBS, KNMI, Nationaal Energie Dashboard, DNBConsumenten hebben in november 2025 iets meer uitgegeven dan een jaar eerder, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
De consumptie steeg met 0,5 procent. Dat was minder dan in voorgaande maanden. Het CBS verwacht weinig verbetering voor de maand december.
Volgens de consumptieradar waren de omstandigheden voor consumptie in december slechter dan in november. Het CBS kijkt daarbij onder meer naar de verwachtingen van consumenten omtrent hun financiën en de situatie op de arbeidsmarkt.
Meer uitgaven aan diensten en duurzame goederen
Uit de cijfers blijkt dat consumenten vooral meer uitgaven aan diensten (plus 0,9 procent), zoals vervoer en zorg.
Ook werden meer (plus 1,1 procent) duurzame goederen gekocht, waaronder elektrische apparaten en kleding, Daartegenover stond een daling van de consumptie van ‘overige goederen’, zoals energie en motorbrandstoffen. Het weer was in november vrij zacht, meldt het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut. Dat beïnvloedde het gasverbruik van huishoudens.
Spaarrekening steeds voller
Consumenten blijven vooral spaarzaam. Volgens cijfers van De Nederlandsche Bank beschikten huishoudens eind november 2025 over ruim 523 miljard euro aan spaargeld. Dat is 8,4 procent (ruim 40 miljard euro) meer dan in november 2024.
Het negatieve consumentenvertrouwen lijkt een drijvende factor achter de spaarzaamheid van consumenten.
Wie zegt wat over consumptie- en spaargedrag?
Bron: DNB, ING Research, Europese Commissie- ‘Inkomensgroei ondersteunt de particuliere consumptiegroei. Tegelijkertijd blijven huishoudens de komende jaren flink sparen. Spaargeld wordt onder meer gebruikt om de hypotheek af te lossen of om een woning te kopen,’ stelt DNB in de Najaarsraming.
- ‘De groei van consumptie door huishoudens is [in 2025] gematigd gebleven ondanks het flinke koopkrachtherstel dat al in 2024 op gang kwam. De onzekerheid in de wereld en sentiment over prijzen lijken bijgedragen te hebben aan een grotere neiging tot sparen onder consumenten,’ meldt ING Research.
- ‘Het consumentenvertrouwen blijft laag. Dat leidt tot een verdere toename van de besparingen uit voorzorg, aangezien de consumptiegroei achterblijft bij de inkomensgroei,’ aldus de Europese Commissie in de najaarsprognose voor Nederland.
EW’s visie: Consument heeft meer vertrouwen nodig
Door: Max Erich, redacteur economieHet jaar 2025 was zeer onrustig. Onvoorspelbaar en grillig beleid van de Amerikaanse president Donald Trump omtrent importheffingen domineerde het nieuws.
Dit jaar wordt dat niet anders, zo bleek al in de eerste week van 2026. De inmenging van de Verenigde Staten in Venezuela en de opnieuw dreigende taal over Groenland leiden wereldwijd tot onrust.
Consument terughoudend en spaarzaam
Dat heeft ook effect op Nederlandse consumenten. Niet in de portemonnee, wel als het gaat om vertrouwen. Geopolitieke spanningen zorgen voor onrust en drukken het consumentenvertrouwen. Dat vertrouwen blijft sterk negatief.
Vertrouwen is belangrijk voor de economie. Stijgt het vertrouwen, dan zijn consumenten doorgaans eerder bereid om geld uit te geven.
Nu zijn huishoudens juist terughoudend in hun consumptie, ondanks stijgende lonen en dalende inflatie. Spaarbuffers worden aangevuld en leningen worden afgelost.
Ook woningmarkt speelt rol
Daarnaast ziet De Nederlandse Bank (DNB) dat ook de woningmarkt een rol speelt in het spaargedrag. Huizenbezitters lossen af, terwijl starters sparen voor de financiering van een huis.
Op dat vlak is de hoop gevestigd op een nieuw kabinet. De krapte op de huizenmarkt kan worden aangepakt door obstakels voor de bouw van nieuwe woningen weg te nemen. Daarvoor zijn concrete stappen nodig in het stikstofdossier en de netcongestie.
Sterker antwoord Europa
Niet alleen in Nederland is het vertrouwen laag. Ook het vertrouwen van Europese consumenten is negatief. In Duitsland leidt dat eveneens tot spaarzaamheid.
Hoewel de Europese Commissie het afgelopen jaar een economische crisis voorkwam door met Trump te onderhandelen over importheffingen, is de onrust bij huishoudens niet verdwenen.
Wat blijft, is onzekerheid over de toekomst van de Europese economie en de internationale veiligheid. De Commissie heeft tijd gekocht, maar op termijn is een krachtiger antwoord nodig om Europese burgers gerust te stellen.
Verdere verdieping: Meer over consumeren en sparen
Bronnen: CBS, DNB, INGMeer over de ontwikkelingen in de consumptie is te vinden op de website van het CBS. Het CBS meet het volume, de hoeveelheid goederen en diensten die worden geconsumeerd.
Afgezet tegen het langjarig gemiddelde is de 0,5 procent consumptiegroei in november laag. In de periode 2015-2024 lag de gemiddelde groei op 1,6 procent.
De groei van het spaargeld van huishoudens is te volgen via de website van DNB. Toenemende koopkracht zorgde in 2024 en 2025 voor een behoorlijke versnelling van de groei in spaargelden. De lonen stijgen gemiddeld harder dan de inflatie.
Ook volgens het ING Spaaronderzoek 2025 nemen de spaarbuffers van Nederlanders toe. ING ziet daarnaast dat de maandelijkse spaarinleg stijgt.