De feiten: Voor doorsnee koophuis is twee keer modaal nodig
Bron: Centraal PlanbureauVoor steeds meer huishoudens is een koophuis onbereikbaar geworden. Om een doorsnee koophuis van 400.000 euro te financieren, is inmiddels bijna twee keer een modaal salaris nodig. Dat meldt het Centraal Planbureau in de Toegankelijkheidsmonitor koopwoningmarkt.
De afgelopen tien jaar stegen de huizenprijzen veel harder dan de inkomens en de maximale hypotheken. Daardoor daalde het aandeel koopwoningen dat met een hypotheek bereikbaar is voor een huishouden met een doorsnee inkomen: van 61 procent in 2015 naar 21 procent in 2024. In de vier grote steden gaat het om nog maar 18 procent.
Vooral jongeren de dupe
Het gemiddelde verschil tussen de koopprijs en de maximale hypotheek is sinds 2015 verdubbeld en bedraagt in 2024 100.000 euro. Dat wijst op een groter beroep op spaargeld, overwaarde of financiële steun van familie.
Vooral jonge huishoudens hebben die ruimte vaak niet: bijna de helft van de 27- tot 34-jarigen heeft minder dan 10.000 euro spaargeld. In regio’s waar de koopwoningmarkt het minst toegankelijk is, blijken kopers steeds vaker vermogende ouders te hebben.
Wie zegt wat over de bereikbaarheid van een koophuis?
Bronnen: De Hypotheker, Radio1, PZC- De Hypotheker in augustus 2025 op de eigen site: ‘Hoewel het modale inkomen is gestegen en de hypotheekrente is gedaald, wordt de hogere leencapaciteit teniet gedaan door de sterk stijgende huizenprijzen vanwege de woningkrapte. Het tekort is inmiddels opgelopen tot meer dan 400.000 woningen, waardoor de vraag het aanbod ruimschoots overstijgt en de prijzen blijven stijgen.’
- Hoogleraar Peter Boelhouwer (Technische Universiteit Delft) in januari tegen NPO Radio 1: ‘De intentie om de woningmarkt te verbeteren is in de politiek nog nooit zo sterk geweest. Alleen mist het financiële plaatje nog en is de vraag of het haalbaar is.’
- Het Hypotheken Data Netwerk in januari tegen het AD: ‘Starters hebben steeds meer moeite om betaalbare woningen te vinden en moeten er financieel alles voor uit de kast halen. Terwijl doorstromers en gepensioneerden hun woningvermogen steeds actiever inzetten.’
EW’s visie: Gebruik bestaande ruimte beter en versoepel procedures
Door: Theo van Vugt, redacteur WonenStijgende huizenprijzen zijn fijn voor eigenaren, maar voor starters die een huis moeten kopen wordt de drempel alsmaar hoger. Het koophuis dreigt voor velen uit het zicht te geraken.
Deze trend valt alleen tegen te gaan door meer te bouwen en de beschikbare ruimte beter te verdelen. De nieuwe woonminister Elanor Boekholt-O’Sullivan (D66) staat daarmee voor een grote uitdaging.
‘100.000 nieuwe woningen per jaar halen we niet’
Het doel is jaarlijks 100.000 nieuwbouwwoningen erbij, maar daar zijn we al jaren ver van verwijderd. De CEO van ’s lands grootste bouwer BAM, Ruud Joosten, zei het afgelopen week ook al in EW: ‘Vooralsnog halen we die 100.000 huizen per jaar niet.’
Het helpt als woningdelen eenvoudiger wordt, optoppen gemakkelijker en bouwen in de achtertuin legaal. Maar de meeste wint valt te boeken met meer nieuwbouw.
Vereenvoudig de regels en maak het lastiger om bezwaar te maken. Anders wordt de huizenmarkt voor velen onbereikbaar.
Verdieping: Meer over nieuwe woningmarktmonitor van het CPB
Bron: CPBMet deze nieuwe Toegankelijkheidsmonitor koopwoningmarkt wil het Centraal Planbureau (CPB) voortaan elk jaar in kaart brengen hoe toegankelijk de koopwoningmarkt is.
De monitor is ontwikkeld op verzoek van de ministeries van Volkshuisvesting en Financiën. De overheid wil de toegankelijkheid meewegen bij het vaststellen van de wettelijke leennormen.
Hoe wordt de huizenmarkt toegankelijker?
Strenger leennormen maken het moeilijker om een woning te kopen. Maar de leennormen versoepelen, vinden toezichthouders Autoriteit Financiële Marken en De Nederlandsche Bank onwenselijk. Mensen meer laten lenen, leidt volgens hen tot hogere huizenprijzen en minder financiële stabiliteit.
Het CPB bepleit beleid dat het woningaanbod vergroot én fiscale voordelen van de eigen woning afbouwt, zodat de vraag vermindert. Denk aan meer bouwen en het beter benutten van de bestaande voorraad (bijvoorbeeld via woningsplitsing), afbouw van de hypotheekrenteaftrek en een minder laag eigenwoningforfait.