Verkoop elektrische auto explodeert door Iran-oorlog, Nederlander stapt massaal over – blijf van accijns af, hervorm wegenbelasting

Stapt Nederland nu massaal over op elektrisch rijden? (Foto: Getty)

In dit artikel

De feiten: Tweedehands elektrische auto domineert verkoopcijfers - verandering wegenbelasting elektrische auto kan transitie versnellen

Bron: Verschillende autobedrijven, BOVAG, RDW

De stijgende brandstofprijzen door geopolitieke spanningen zorgen voor een hernieuwde interesse in elektrisch rijden, met name op de tweedehandsmarkt. Vooral gebruikte elektrische auto’s (EV’s) worden aantrekkelijker nu ze betaalbaarder zijn geworden en brandstofkosten oplopen.

Autobedrijven zien de vraag naar elektrische modellen toenemen. Tegelijkertijd blijft de vraag naar benzineauto’s stabiel en is ook de hybride auto in trek. 

Flink meer vraag naar tweedehands elektrische auto

In maart wisselden 13.843 gebruikte elektrische auto’s van eigenaar, 48 procent meer dan in februari en 98,8 procent meer dan een jaar eerder, terwijl het totale aantal verkochte occasions met 183.209 vrijwel gelijk bleef aan maart vorig jaar; de stijging hangt samen met hogere brandstofprijzen en een groeiend aanbod, onder meer door de uitstroom van leaseauto’s. Dat meldt BOVAG.

Over het hele eerste kwartaal werden 34.862 gebruikte EV’s verkocht (+59,8 procent), terwijl het totale aantal occasionverkopen licht daalde met 2,1 procent naar 529.868 auto’s.

Wegenbelasting elektrische auto

Volgens branchepartijen ligt de sleutel bij consistent overheidsbeleid.

Maatregelen zoals een lagere wegenbelasting voor elektrische auto’s en stimulering van de tweedehandsmarkt kunnen helpen om de transitie naar elektrisch rijden te versnellen.

Tegelijkertijd waarschuwen zij dat plotselinge beleidswijzigingen averechts werken.

Hoge accijns en meer vraag naar tweedehands elektrische auto

Een belangrijk aandachtspunt is dat elektrische leaseauto’s na enkele jaren naar het buitenland verdwijnen, waardoor het aanbod van betaalbare occasions in Nederland beperkt blijft.

Gerichte regelingen kunnen ervoor zorgen dat deze auto’s langer beschikbaar blijven voor Nederlandse consumenten.

Hoewel de markt tekenen van herstel laat zien, blijft de ontwikkeling fragiel. De combinatie van hoge brandstofprijzen en stabiel beleid kan elektrisch rijden verder stimuleren, maar onzekerheid over regelgeving remt de groei.

Wie zegt wat over de tweedehands elektrische auto, wegenbelasting en restwaarden?

Bron: Indicata, Bovag, verschillende autobedrijven
  • ‘Eindelijk hebben we geen subsidies meer nodig om elektrische auto’s te verkopen; de markt doet het nu zelf,’ zegt Arne Skelte Brouwers (53), directeur van het Friese mobiliteitsbedrijf Haaima service en auto’s, met onder andere dealervestigingen van merken zoals Peugeot, Opel, Citroen, Leapmotor.
  • Bob Velthuis (59), voorzitter BOVAG Onafhankelijke Autobedrijven: ‘Voor consumenten is het uiteindelijk een simpele rekensom. Brandstof is duur, er komen steeds meer betaalbare elektrische occasions op de markt en daarmee wordt elektrisch rijden voor een grotere groep een realistische optie. En daarbij neemt het aanbod ook nog eens fors toe.’
  • ‘Wat we nu zien is eerder een tijdelijke balansverbetering, geen structurele omslag,’ zegt Jan Jaap Koops (55), beleidsadviseur bij restwaardebepaler Indicata tegen EW. ‘De toegenomen vraag naar elektrische occasions helpt zeker, maar is op dit moment niet voldoende om de export structureel te stoppen. De Nederlandse EV-markt wordt sterk beïnvloed door internationale prijsverschillen. In landen zoals Denemarken zijn elektrische auto’s fiscaal uiterst aantrekkelijk, waardoor de restwaarden hoger  kunnen zijn.’

EW's visie: Kabinet-Jetten moet geen accijns verlagen - aanpassen van wegenbelasting voor elektrische auto’s werkt beter

Door: Robert Smid, redacteur Automotive

De overheid wil elektrificatie, maar wordt gehinderd door het zwalkende beleid van de afgelopen jaren. Subsidies verschenen, verdwenen en pas nadat ze waren uitgegeven werd nagedacht over de consequenties.

De Nederlandse automarkt zit al jaren in een situatie waarin zij moet reageren op onvoorspelbaar beleid.

Lees ook | D66 en CDA presenteren complex plan voor rekeningrijden: wegenbelasting wacht grote verandering

Wegenbelasting elektrische auto’s: schuift kabinet-Jetten problemen vooruit?

Nu bereikt dit een kritisch punt. Auto’s die vijf jaar geleden met veel subsidies in de lease zijn gezet, gaan nu massaal naar landen zoals Denemarken. Denemarken, een land dat net als Nederland heeft ingezet op subsidies.

Het enige verschil: de Denen hebben hun autobelastingen op orde. Ondertussen heeft kabinet-Jetten slechts een onderzoek naar een verandering in de wegenbelasting aangekondigd: van gewicht naar oppervlak en omvang.

En geen rekeningrijden, terwijl D66 en CDA dit eerder juist interessant vonden. De grote angst is dat kabinet-Jetten, net als voorgaande kabinetten, grote problemen voor zich uit gaat schuiven.

Lees ook | Wegenbelasting verandert – tenaamstellingsbelasting op komst: betaalt de benzine-occasionrijder straks veel meer?

Restwaarden lekken weg naar het buitenland

En telkens vangt de automarkt de klappen op. Toch gebeurt er nu iets opvallends: elektrisch rijden krijgt eindelijk momentum. Niet door beleid, maar door de markt.

De oplopende brandstofprijzen, aangejaagd door spanningen rond Iran, maken rijden op benzine en diesel duurder. Daardoor verandert de rekensom. Wat eerst nét te duur was, wordt nu aantrekkelijk.

Vooral de elektrische occasion profiteert. Door de instroom van ex-leaseauto’s zijn prijzen flink gedaald. In Nederland kost een gebruikte EV gemiddeld ruim 34.000 euro – bijna 30 procent minder dan in 2022. Daarmee wordt elektrisch rijden bereikbaar voor een bredere groep.

Lees ook | MisterGreen: naderend faillissement door dalende restwaarden Tesla?

Lees ook | ‘MisterGreen stopt’: gedaalde restwaarden Tesla’s draaien Nederlandse auto-leaser de nek om

Tweedehands elektrische auto: de markt doet het werk

Autobedrijven zien de omslag. ‘Eindelijk hebben we geen subsidies nodig,’ zegt ondernemer Arne Skelte Brouwers van het Friese Haaima Service en Auto’s. In maart verkocht hij 20 procent meer auto’s, vooral elektrische en hybride modellen. Ook platforms melden een stijgende interesse in tweedehands EV’s.

Wegenbelasting elektrische auto remt opmars

Juist nu dreigt Den Haag de opmars te remmen. De korting op de wegenbelasting wordt versneld afgebouwd, terwijl elektrische auto’s door hun gewicht juist duurder uitvallen. ‘Dan ontmoedig je elektrisch rijden,’ waarschuwt de RAI Vereniging.

Accijnsverlaging: verkeerde reflex

De reflex om accijnzen te verlagen is begrijpelijk, maar onverstandig. Hoge brandstofprijzen zijn geen probleem, maar juist een prikkel richting elektrificatie. En die prikkel is nodig, als we nog wat elektrische auto’s willen redden die vijf jaar geleden in de zakelijke lease zijn gezet en waarvoor iedere Nederlander flink veel belasting heeft betaald.

Lees ook | Tesla’s dalen massaal in waarde – en dat is beter nieuws dan u denkt

Laat de markt zijn werk doen, maar verander de wegenbelasting voor elektrische auto’s

De les is simpel: de markt doet eindelijk wat beleid niet lukte. Juist daarom moet de overheid nu terughoudend zijn met grote veranderingen zoals een accijnsverlaging.

De paradox van deze crisis is helder: hoge brandstofprijzen maken elektrisch rijden vanzelf aantrekkelijker.

Misschien is de belangrijkste les voor Den Haag wat het níét moet doen: de prikkel wegnemen. Denk wel na over de toekomst: maak de wegenbelasting voor elektrische auto’s toekomstbestendig.

Lees ook | Bijtelling elektrische auto’s gaat omhoog in 2026: dit betekent het voor jouw portemonnee

Lees ook | Wegenbelasting onder druk – Kamer stemt in met fikse belastingboete die werkgevers hard in de portemonnee raakt

Verder lezen: Meer over wegenbelasting, elektrische auto's en restwaarden