De feiten: Cijfers over Nederlandse steun voor MAGA-standpunten
Bron: Instituut ClingendaelDe meeste Nederlanders (54 procent) denken dat de westerse samenleving wordt bedreigd. Dat concluderen onderzoekers van Instituut Clingendael na een enquête onder ruim vierduizend respondenten over standpunten van de Amerikaanse MAGA-beweging (Make America Great Again).
Andere belangrijke standpunten uit de MAGA-ideologie kunnen volgens het Clingendael-rapport rekenen op instemming van ‘substantiële minderheden’ in de Nederlandse bevolking.
Zo vindt 40 procent dat de ‘progressieve ideologie’ in het nadeel werkt van westerse landen, en wil 32 procent van de geënquêteerden dat de Nederlandse overheid ingrijpt om de ‘progressieve ideologie’ terug te dringen.
MAGA-boegbeeld is niet populair in Nederland
Ruim 60 procent vindt dat grootschalige immigratie moet worden tegengegaan ‘zodat Nederlanders zelf hogere lonen, betere huisvesting en betere toegang tot sociale voorzieningen krijgen’.
Tegenover deze signalen van Nederlands enthousiasme over MAGA staan cijfers die juist lijken te wijzen op het tegendeel. Zo zouden Nederlanders desgevraagd in overgrote meerderheid op Democratische kandidaat Kamala Harris hebben gestemd in plaats van op de Republikein Donald Trump, het gezicht van MAGA.
MAGA in Europa
Aanleiding voor de rapporten zijn volgens de Clingendael-onderzoekers de pogingen van de MAGA-beweging om haar ideeën in Europa te verspreiden.
Zo staat in de afgelopen december gepubliceerde National Security Strategy dat het Witte Huis voornemens is om Europese patriottische bewegingen te steunen en zo de koers van de Europese Unie ingrijpend te beïnvloeden.
Wie zegt wat over MAGA in Europa?
Bron: Trouw, EW Magazine- ‘Als Amerika nog meer zijn best gaat doen om MAGA-ideeën te verspreiden, is het niet uitgesloten dat de steun alleen maar groter wordt,’ zegt Clingendael-onderzoeker Christopher Houtkamp in Trouw.
- ‘Onze lotsbestemming zal altijd verstrengeld zijn met die van jullie,’ zegt Marco Rubio, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, tegen zijn Europese toehoorders in zijn toespraak op de Veiligheidsconferentie in München op 15 februari.
- ‘Helaas, als ik vandaag naar Europa kijk, is het soms niet zo duidelijk wat er met sommige winnaars van de Koude Oorlog is gebeurd,’ zei Amerikaanse vicepresident JD Vance vorig jaar op de Veiligheidsconferentie in München.
EW's visie: Steun voor MAGA in Nederland? Cijfers wijzen vooral op impopulaire Trump
Door: Joppe Gloerich, redacteur Kennis & CultuurHet is interessant dat Instituut Clingendael in een serie serieuze rapporten probeert te achterhalen hoeveel Nederlanders sympathiseren met MAGA of vergelijkbare bewegingen.
Prettig is dat de onderzoekers zich in hun verslag hoofdzakelijk bedienen van de nuchtere, niet-activistische toon die wetenschappers past.
Maar wat zeggen de cijfers nu eigenlijk?
De nieuwswaardigheid van een rapport zoals dat van Clingendael, wordt bepaald door het meest opmerkelijke cijfer dat erin staat.
Logisch dus dat de bevinding dat 54 procent van de Nederlanders vreest voor het voortbestaan van de ‘westerse beschaving’ nogal resoneerde.
Zelfde rapport, totaal andere conclusies over MAGA
Wie niet verder leest zou kunnen opmaken dat een beweging als MAGA, of een Europese variant, ook in Nederland veel potentieel heeft – ‘weerklank’, in Clingendael-terminologie.
Maar, zoals dat vaak gaat, kan hetzelfde onderzoek ook leiden tot tegenovergestelde conclusies.
Weliswaar zijn Nederlanders, net als MAGA-aanhangers, in meerderheid (62 procent) voor pushbacks door de grenspolitie. Dit is wanneer zij migranten en asielzoekers direct bij het oversteken van een grens (land of zee) terugdringen naar het land waar ze vandaan kwamen.
Maar nadere bestudering van het Clingendael-rapport leert ook dat bijna driekwart (72 procent) van de Nederlanders vindt dat de Verenigde Staten zich onder Trump in een verkeerde richting ontwikkelen.
Donald Trump niet geliefd in Nederland
De huidige Amerikaanse president is volgens het rapport sowieso niet erg geliefd: 68 procent van de respondenten zou naar eigen zeggen bij de laatste presidentsverkiezingen op Kamala Harris hebben gestemd, tegenover 16 procent op Trump.
De Verenigde Staten onder Trump zijn voor meer Nederlanders een vijand (27 procent) dan een bondgenoot (22 procent).
Wat is precies de ‘westerse beschaving’ die volgens MAGA wordt bedreigd?
Het meest veelzeggende cijfer uit het rapport is het geringe enthousiasme voor een Make Europe Great Again-campagne: niet meer dan 21 procent wil dat Europa ‘groots’ wordt gemaakt op de manier waarop Trump dat met Amerika probeert.
Ook het in de MAGA-beweging populaire libertarisme, dat de rol van de overheid radicaal wil minimaliseren, wordt door weinig Nederlanders omarmd.
Wat duiding van de rapporten bemoeilijkt is de niet heldere begripsafbakening. Ja, volgens veel respondenten staat de ‘westerse beschaving’ onder druk – maar wat met die term precies wordt bedoeld, mogen ze zelf bepalen.
Evident is dat westerse beschaving voor de een iets heel anders omvat dan voor een ander.
Verdere verdieping: Nederlandse steun voor MAGA
Bron: Instituut ClingendaelEen complicatie bij het onderzoeken van Nederlandse steun voor MAGA is dat het Amerikaanse lexicon zich niet eenvoudig laat vertalen.
Begrippen als DEI (diversiteit, gelijkheid en inclusie) en alt-right spelen daar binnen een heel andere culturele context dan in Europa of Nederland.
MAGA en afkeer van de liberals
En in de Verenigde Staten geldt afkeer van de liberals als een van de fundamenten onder de MAGA-beweging.
Het Clingendael-rapport heeft het in dit verband over ‘progressief-liberalen’, terwijl de Nederlandse liberalen zich lastig laten vergelijken met de liberals in de Verenigde Staten.
Ook de politieke kwalificatie ‘progressief’ betekent hier echt niet hetzelfde als daar.