Gemeenteraadsverkiezingen 2026 | Lokale partijen groeien, verlies voor GroenLinks-PvdA, SP en CU

• Volgens Esther Ouwehand is het niet het moment om te zwijgen over de opkomst van extreemrechtse partijen. De leider van de Partij voor de Dieren zei een dag na de gemeenteraadsverkiezingen dat haar partij zich daar ook niet stil over zal houden. ‘En de Partij voor de Dieren is dat ook niet van plan.’
• Ze verwees daarbij onder meer naar de groei van Forum voor Democratie en lokale radicaalrechtse partijen in gemeenteraden.
• Hoewel de partij minder zetels behaalde dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, is zij nu wel in meer gemeenten vertegenwoordigd. ‘We gaan van 27 naar 43 gemeenten waar dieren en natuur bovenaan de agenda staan,’ aldus Ouwehand.
• Ze benadrukte tevreden te zijn dat haar partij ‘standhoudt in het politieke klimaat waar radicaalrechts de wind mee heeft’.

• Lokale partijen hebben hun sterke positie bij de gemeenteraadsverkiezingen verder uitgebouwd. Samen veroverden ze 3391 zetels, een recordaantal. Ongeveer 34 procent van de kiezers stemde op een lokale partij, blijkt uit de voorlopige cijfers van de ANP Verkiezingsdienst.
• Onder de landelijke partijen lijdt GroenLinks-PvdA het grootste verlies in absolute aantallen. De fusiepartij komt uit op 1059 zetels, 139 minder dan bij de vorige verkiezingen.
• Relatief gezien is de SP de grootste verliezer: de partij verliest bijna 40 procent van haar zetels en houdt er nog 103 over. Ook de ChristenUnie moet flink inleveren, met een daling van 302 naar 211 zetels in gemeenten waar de partij zelfstandig meedeed.
• Forum voor Democratie laat juist een sterke groei zien en stijgt van 55 naar 299 zetels. Binnen de coalitiepartijen boekt de VVD de grootste winst met 66 extra zetels, gevolgd door D66 met 57. Het CDA verliest daarentegen 19 zetels.

• Bij de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag heeft 53,7 procent van de kiesgerechtigden gestemd, blijkt uit cijfers van de ANP Verkiezingsdienst. Daarmee ligt de opkomst hoger dan in 2022, toen 51 procent van de kiezers een stem uitbracht.
• De verkiezingen van 2022 vonden vanwege corona verspreid over drie dagen plaats. In 2018 lag de opkomst op 55 procent en in 2014 op 54 procent.

• GroenLinks wint twee zetels bij de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam en is met in totaal 10 zetels de grootste partij geworden. D66 groeit met één zetel naar 8 en staat daarmee op de tweede plaats, blijkt uit voorlopige cijfers van de Verkiezingsdienst van het ANP.
• De PvdA levert juist twee zetels in en komt uit op 7. Bij de vorige verkiezingen in 2022 was de partij nog de grootste. GroenLinks bekleedde die positie eerder al in 2018 en herhaalt dat nu met opnieuw 10 zetels.
• In Amsterdam namen GroenLinks en PvdA nog apart deel aan de verkiezingen. Na afloop trekken de partijen, die landelijk zijn samengegaan, gezamenlijk op.

• Bij de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag kende Staphorst de hoogste opkomst: 80,6 procent van de kiesgerechtigden bracht daar een stem uit, blijkt uit voorlopige cijfers van de Verkiezingsdienst van het ANP. Rozendaal volgt met 76,4 procent, daarna Schiermonnikoog met 76,1 procent.
• De voorlopige uitslag uit Amsterdam ontbreekt nog. Rotterdam noteert vooralsnog de laagste opkomst met 40,6 procent, al is dat iets hoger dan de 38,9 procent in 2022.
• Landelijk ligt de opkomst voorlopig op 54,1 procent, een lichte stijging ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen, toen 50,9 procent van de kiezers kwam opdagen.

• Thierry Baudet, oprichter van Forum voor Democratie, reageerde laconiek op de ophef die de afgelopen weken is ontstaan over het verleden van enkele kandidaat-raadsleden van zijn partij, die banden zouden hebben gehad met neonazistische groeperingen.
• ‘Van de 1100 kandidaten is er altijd wel iemand bij wie iets te vinden is,’ zei Baudet op de uitslagenavond. ‘Maar voor ons gaat het om het aankaarten van de grote problemen in Nederland.’ Volgens hem zullen de gekozen kandidaten zich daar volledig voor inzetten. ‘De media kunnen zich blijven richten op bijzaken, maar wij blijven onze koers volgen.’

• Mirjam Bikker (ChristenUnie) zegt donderdag dat ze had gehoopt op een betere uitslag bij de gemeenteraadsverkiezingen. De partij verloor op veel plaatsen zetels. ‘Dat is pijnlijk, zeker wanneer daarmee ook het christelijke geluid uit de raad verdwijnt.’
• Tegelijk geeft Bikker aan dat de partij wist dat het een lastige verkiezing zou worden. ‘De nieuwe energie, het geloof en de inzet die ik heb gezien, stemmen me hoopvol.’ Ze spreekt haar dank uit aan de kiezers die de ChristenUnie wel hebben gesteund.

Partijleider Henri Bontenbal is enthousiast over de uitslagen van het CDA bij de gemeenteraadsverkiezingen, blijkt bij de uitslagenavond in Den Haag.

‘We zijn er weer bovenop’, is het gevoel bij de partij.

In 2022 werd de partij in 37 gemeenten de grootste. Bontenbal heeft goede hoop dat dat aantal wordt overtroffen.

• Bij de uitslagenavond van de VVD in Waalwijk hangt een gezellige sfeer, maar ze moeten aanzien hoe de partij verliest in Den Haag.
• De jonge VVD’ers zien weinig reden voor negativiteit, want ze zijn blij met een geslaagde campagne.

• Bij de uitslagenavond van D66 in Breda was voorzichtig applaus te horen. De partij hoopte op een ‘D66-golf’, maar die bleef uit.
• D66 blijft ongeveer gelijk in de eerste polls van de gemeenteraadsverkiezingen 2026.
• Premier Rob Jetten spreekt over ‘pal staan voor iedere Nederlander, ongeacht afkomst, kleur of geloof’, een verwijzing die in de zaal direct wordt begrepen, na de recente aanvallen op joodse instellingen.

• Jesse Klaver stelt dat zijn partij GroenLinks-PvdA ‘fors winnen’ ten opzichte van de landelijke verkiezingen in november. Tijdens een bijeenkomst in Leiden zei hij dat leden van de partij de ‘rug gerecht’ hebben.
• Waar GroenLinks-PvdA in het najaar nog in acht gemeenten de grootste was, lijkt dat aantal nu flink toe te nemen. Klaver noemt onder meer Doetinchem, Tilburg en Leiden. In Leiden is nog geen officiële uitslag, maar na een eerste telling staat de partij daar voor. De resultaten in Doetinchem en Tilburg zijn gebaseerd op exitpolls.
• In zijn toespraak sprak Klaver ook over bredere ambities. ‘Er is nog iets wat in de lucht hangt,’ zei hij. ‘Dat weten we misschien pas morgen, misschien pas overmorgen, maar we zouden wel eens de grootste partij van Nederland kunnen worden.’
• Ook lokaal klinkt enthousiasme. Lijsttrekker Emma van Bree sprak van een overtuigende voorsprong in Leiden. ‘We zijn echt by far de grootste’, zei ze. ‘50 procent van de stembureaus is nu geteld, en we hebben gewoon 12 van de 39 zetels. Ik ben er megablij mee.’
• Momenteel hebben GroenLinks en PvdA samen 14 zetels in de Leidse gemeenteraad. Van Bree benadrukte dat de partijen al deelnemen aan het college van burgemeester en wethouders. ‘We laten zien dat we verduurzaming voor elkaar krijgen, woningen kunnen bouwen, gelijke kansen bieden voor elk kind.’
• Volgens haar is er een ‘heel duidelijk mandaat’ om dat beleid voort te zetten. Richting de lokale Partij Sleutelstad voegde ze toe: ‘Eat your heart out, parkeren en het hele beleid is here to stay.’ Die partij vindt dat het parkeerbeleid in de stad ‘volledig doorgeslagen’ is.

• Premier Rob Jetten (D66) zegt begrip te hebben voor ‘frustraties’ in gemeenten over de komst van asielzoekerscentra. ‘Dat je denkt: dit overkomt ons, terwijl wij zelf willen meebeslissen over de grootte van een opvang of de voorwaarden van een asielopvang.’
• Tegelijkertijd benadrukt hij dat het kabinet inzet op het beperken van de instroom en op een eerlijke verdeling van asielzoekers over gemeenten via de spreidingswet. Over de samenwerking tussen het Rijk en gemeenten toont Jetten zich optimistisch. ‘Daar gaan we echt wel uitkomen,’ zei hij.
• Volgens de premier maakt het kabinet ‘stevige keuzes’ op het gebied van migratie.

• VVD-minister Dilan Yeşilgöz noemt de gemeenteraadsverkiezingen tot nu toe geslaagd voor haar partij. Tijdens de uitslagenavond van de liberalen in Waalwijk wees ze op winst in verschillende gemeenten. ‘We hebben verschillende gemeenten gezien waarin we stijgen, waarin we verdubbelen,’ zei ze.
• ‘Dat zijn echt mooie resultaten.’ Het aantal binnengekomen uitslagen bij de ANP Verkiezingsdienst is nog beperkt, waardoor het beeld nog niet volledig is. De VVD lijkt vooralsnog winst te boeken in enkele kleinere gemeenten.
• In Den Haag stevent de partij echter af op verlies. Volgens een exitpoll van Ipsos verliezen de liberalen daar 4 van hun 7 zetels. Toch blijft Yeşilgöz optimistisch. ‘Het ziet er vooralsnog goed uit,’ zei ze. ‘De sfeer zit er goed in.’

• Na een conflict over de komst van een asielzoekerscentrum is de PVV met 7 zetels uitgegroeid tot de grootste partij in de gemeente Terneuzen. Dat blijkt uit een voorlopige uitslag van de verkiezingsdienst van het ANP.
• Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 behaalde de partij nog drie zetels in de Zeeuwse gemeente.

• • CDA-leider Henri Bontenbal gaat ‘met een blij gemoed de avond en nacht in’. Bij de gemeenteraadsverkiezingen ziet hij zijn partij in veel plaatsen minstens stabiel blijven en op sommige plekken zelfs de grootste worden. ‘Ik vind dat een prachtige uitslag.’
  • Tijdens een toespraak op de uitslagenavond van het CDA stond Bontenbal stil bij de moeilijke periode die zijn partij heeft doorgemaakt. Pas bij de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar kwam er een einde aan een lange reeks verkiezingsnederlagen. ‘Dit hadden we vier jaar geleden niet durven dromen.’

• Premier Rob Jetten heeft tijdens een uitslagenavond van zijn partij in Breda lokale partijen gefeliciteerd met hun winst. Op basis van exitpolls en voorlopige uitslagen lijken lokale partijen, zoals Hart voor Den Haag, opnieuw goed te presteren bij de gemeenteraadsverkiezingen.
• Volgens Jetten hebben veel van deze partijen ‘knappe campagnes’ gevoerd. Hij wenst hen succes met hun werk in de komende jaren. Jetten sprak daarnaast de verwachting uit dat zijn eigen partij een goede avond tegemoet gaat. ‘Volgens de eerste signalen blijft D66 heel netjes gelijk. Maar er zijn ook positieve signalen uit bijvoorbeeld Den Bosch, daar hebben wij onze eerste voorspelde winst.’
• Ook ging hij in op de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten, die had beloofd van de Euromast te abseilen als de opkomst hoger zou zijn dan bij de vorige verkiezingen. Dat blijkt het geval. Jetten gaf aan zich bij die belofte aan te sluiten als ook de landelijke opkomst hoger ligt. ‘Ik hoor signalen dat die opkomst inderdaad hoger ligt. Daar gaan we.’

• De Rotterdamse burgemeester Carola Schouten is tevreden over het opkomstpercentage in haar gemeente, dat hoger ligt dan bij de verkiezingen in 2022. Daarom zal zij, zoals eerder beloofd, gaan abseilen van de Euromast.
• Volgens de gemeente kwam het opkomstpercentage deze verkiezingen uit op 40,7 procent. Dat is een stijging ten opzichte van 2022, toen Rotterdam met 38,9 procent het laagste opkomstpercentage van Nederland had. ‘Ik ben blij dat het hoger is en tegelijk hebben we nog een hele weg te gaan, want er zijn heel veel mensen die hun stem nog niet hebben laten horen,’ aldus de burgemeester. Schouten had eerder toegezegd te gaan abseilen van de Euromast als de opkomst zou stijgen.
• ‘Ik zal inderdaad ergens binnenkort aan die mast bungelen’, zei ze daarover. Premier Rob Jetten gaf later aan ook te willen abseilen als het landelijke opkomstpercentage hoger uitvalt. ‘Ik heb gemeld dat ik de klos ben en dat hij van harte welkom is in Rotterdam. Als de landelijke opkomstcijfers ook hoger zijn, ga ik ervan uit dat we inderdaad met z’n tweeën van de Euromast af gaan,’ zei Schouten.
• Tegen de NOS liet Schouten weten dat ze dat ‘met liefde’ zal doen, maar dat ze nog even moet wachten tot de renovatie van de Euromast is afgerond. De burgemeester kijkt positief vooruit naar de komende periode.
• ‘Het opkomstpercentage is één, maar veel partijen zitten nu natuurlijk in spanning af te wachten wat dit betekent voor hun zetelaantal. Vanaf morgen komt het proces op gang om te zien hoe daar een college uit kan komen. Ik zie ernaar uit.’

• In de exitpoll van Ipsos en I&O in de gemeente Venlo is het CDA voorlopig de grootste. De partij haalt 8 zetels: één meer ten opzichte van vier jaar geleden.
• GroenLinks-PvdA verliest 2 zetels en komt uit op 7 zetels.
• De PVV behoudt de 2 zetels in de thuisstad van PVV-leider Geert Wilders.
• FVD krijgt er een zetel bij en groeit naar 2 zetels.
• De SP lijkt een comeback te maken in de Venlose raad met 1 zetel.

• In de exitpoll van Ipsos en I&O in de gemeente Noord-Oost Friesland verliest de Fryske Nasjonale Partij (FNP) 2 zetels en gaat van 6 naar 4 zetels.
• De BBB maakt een entree in deze gemeenteraad met 2 zetels.

• Amsterdam komt donderdag pas met een tussentijdse uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. Het gaat om de getelde stemmen op partijniveau.
• De gemeente verwacht woensdagavond nog wel een tussentijdse uitslag te geven op basis van 50 procent van de getelde stemmen. Later komt de gemeente met een nieuwe uitslag op basis van 70 procent van de stemmen.
• Amsterdam hoopt op donderdagochtend met een definitieve uitslag te komen. Zaterdag volgt de uitslag op kandidaatniveau.

• In Doetinchem blijft GroenLinks-PvdA de grootste partij in de exitpoll van Ipsos en I&O.
• Forum Voor Democratie, die voor het eerst in de gemeente meedoet, schiet vanuit het niets naar 4 zetels.
• Ook de BBB doet voor de eerste keer mee aan de verkiezingen in deze gemeente en weet een zetel te halen.
• De SP verdwijnt uit de raad. De partij besloot niet meer deel te nemen aan de verkiezingen in deze gemeente vanwege te weinig kandidaten.

• Hart voor Den Haag, de partij van Richard de Mos, haalt 17 zetels in de exitpoll van Ipsos en I&O.
• Met ruim een derde van de 45 zetels zou de partij verreweg de grootste partij van Den Haag worden.
• D66 krijgt in de exitpoll 8 zetels en is daarmee de tweede partij in Den Haag. De partij haalt hetzelfde aantal raadszetels als vier jaar geleden.
• De PVV van Geert Wilders verliest de raadszetel die ze hebben en verdwijnt in de Haagse raad.
• GroenLinks-PvdA blijft met 8 zetels gelijk.
• De VVD lijdt een flink verlies en komt uit op 3 zetels. In 2022 haalden de liberalen nog 7 zetels.
• De foutmarge van de exitpoll is 1 tot 2 zetels.
• Lees ook | Richard de Mos naar 17 zetels in Den Haag, mede dankzij ombudspolitiek

• De opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen in Rotterdam ligt hoger dan vier jaar geleden. Om 20.30 uur had 39 procent van de Rotterdammers gestemd.
• Daarmee is de opkomst iets hoger dan in 2022, toen die uitkwam op 38,9 procent. Destijds had Rotterdam het laagste opkomstcijfer van Nederland.
• Burgemeester Carola Schouten maakt rond 21.30 uur het definitieve opkomstpercentage bekend tijdens de uitslagenavond in het stadhuis. Naar verwachting volgt rond 23.00 uur een eerste tussenstand, waarna in de nacht alle stemmen worden geteld.

• Een uur voor sluiting van de stembussen lopen de opkomstcijfers bij de gemeenteraadsverkiezingen sterk uiteen.
• In sommige gemeenten heeft al meer dan 60 procent van de kiezers gestemd, terwijl elders iets boven de 40 procent ligt.
• In Moerdijk kwam de opkomst uit op 47,6 procent en in Tynaarlo op 61,6 procent. In Groningen lag de opkomst kort na 20.00 uur al hoger dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen: 54,4 procent, met nog een uur te gaan.
• Ook in Steenbergen is de opkomst inmiddels hoger dan in 2022, met ruim 45 procent tegenover 43 procent toen.

Er lijken meer mensen te gaan stemmen op FVD dan bij eerdere gemeenteraadsverkiezingen.

De partij kreeg in aanloop naar de verkiezingen kritiek omdat er kandidaten zijn in verschillende gemeenten met een vermeend extreemrechts en/of radicaal-rechts verleden.

• Landelijke partijen doen in sterk uiteenlopende mate mee aan de gemeenteraadsverkiezingen: waar het CDA vrijwel overal op het stembiljet staat, breiden partijen als PVV en BBB hun aanwezigheid zichtbaar uit, terwijl andere partijen in een beperkter deel van het land meedoen.

Bron: Maurice de hond

• Im 18.00 uur had de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen in enkele gemeenten al de 40 procent gehaald. In Nijmegen stemde 42,2 procent van de kiezers, in Tynaarlo 48,9 procent en in Meppel 41,1 procent.
• Gemeenten bepalen zelf of en wanneer ze opkomstcijfers publiceren; er zijn geen vaste tijdstippen zoals bij landelijke verkiezingen. In Amsterdam lag de opkomst om 18.00 uur op 32,1 procent, iets lager dan vier jaar geleden (34 procent). Om 13.30 uur had 16,4 procent van de Amsterdammers gestemd, tegen 19 procent op hetzelfde tijdstip in 2022. Toen konden kiezers vanwege corona over drie dagen verspreid stemmen.
• In Rotterdam had woensdagavond tot 28,5 procent van de stemgerechtigden gestemd, oftewel 149.636 mensen. Burgemeester Carola Schouten riep de afgelopen weken via videoboodschappen op te gaan stemmen en hoopt dat de opkomst hoger wordt dan de 38,9 procent van 2022. Ze beloofde dat ze van de Euromast zal abseilen als dat lukt, ondanks haar ‘enorme hoogtevrees’.
• Leefbaar Rotterdam probeerde de opkomst te stimuleren door woensdagmiddag een vliegtuigje over de stad te laten vliegen met de slogan Rotterdammers Eerst – Stem Leefbaar. Lijsttrekker Ronald Buijt wil hiermee de partij opnieuw de grootste in de gemeenteraad maken.
• In Den Haag hadden rond 18.35 uur 160.530 mensen gestemd, een opkomst van 36,6 procent. Rond 12.20 uur lag dat percentage nog op 14 procent. Vier jaar geleden bereikte de opkomst na drie coronadagen 43 procent.

• In Utrecht is de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen om 18.00 uur gestegen naar 42,7 procent. Dat is hoger dan in 2018, toen rond hetzelfde tijdstip 38,7 procent van de stemgerechtigden had gestemd.
• De gemeente vergelijkt de cijfers met die van acht jaar geleden, omdat de verkiezingen van vier jaar geleden door corona anders verliepen.
• Om 13.00 uur had 20,5 procent van de Utrechters al een stem uitgebracht.

• In meerdere gemeenten waar woensdag met een kleiner stembiljet wordt gewerkt, reageren inwoners positief. Stembureaumedewerkers in Leiden melden dat kiezers het compacte biljet als ‘een verbetering’ ervaren.
• Volgens een woordvoerder van de gemeente Leiden krijgen kiezers uitleg over het nieuwe biljet. ‘Slechts een enkele keer moest een tweede stembiljet worden uitgereikt.’
• In Gouda is het nog te vroeg voor een conclusie, maar kiezers vinden het biljet ‘gebruiksvriendelijk’, aldus een woordvoerster. In de Noordoostpolder is de reactie van kiezers ‘overwegend positief’, meldt een woordvoerder.
• Tijdens deze gemeenteraadsverkiezingen stemmen inwoners in elf gemeenten met het nieuwe, kleinere stembiljet. Bij de vorige Kamerverkiezingen werd dit in sommige van deze gemeenten ook al gebruikt.

• Ieder(in), de landelijke koepelorganisatie voor mensen met een beperking of chronische ziekte, heeft tot nu toe bijna zestig meldingen ontvangen over stembureaus die niet voor iedereen toegankelijk zijn. De klachten betreffen onder andere de communicatie voorafgaand aan het stemmen en de fysieke toegankelijkheid van de stemlokalen.
• Vorige week waarschuwden Ieder(in) en de toegankelijkheidsorganisatie Ongehinderd dat veel stembureaus als toegankelijk worden bestempeld, terwijl ze dat in de praktijk niet zijn. Ieder(in) heeft een meldpunt geopend waar mensen zich woensdag kunnen melden bij problemen met stemmen.
• De meldingen gaan onder meer over stembureaus die helemaal niet bereikbaar zijn, onduidelijke partijprogramma’s en obstakels op de routes naar en in de stemlokalen.

• Om 16.00 uur had 27,7 procent van de kiesgerechtigden in Haaksbergen gestemd voor het referendum over de opvang van asielzoekers. Voor de gemeenteraadsverkiezingen lag de opkomst iets hoger, op 28,9 procent.
• Het referendum gaat over de voorwaarden voor een azc-locatie, zoals het aantal locaties en de plaatsing ervan. Inwoners stemmen dus niet over het aantal asielzoekers; dat wordt landelijk geregeld via de spreidingswet.
• De uitslag van het referendum wordt vrijdag bekendgemaakt. De gemeente is niet verplicht deze over te nemen.

• Sinds 1970 worden Nederlandse stemgerechtigden niet meer verplicht om naar de stembus te gaan. Tegelijkertijd worden de opkomstcijfers steeds lager. Waarom is stemmen niet meer verplicht?
• Lees het artikel hier: Waarom is stemmen niet (meer) verplicht in Nederland?

• In Utrecht heeft om 13.00 uur 20,5 procent van de kiezers zijn stem uitgebracht bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat is hoger dan in 2018, toen op hetzelfde moment 18,5 procent had gestemd.
• De gemeente vergelijkt de opkomst met die van acht jaar geleden, omdat de verkiezingen van vier jaar geleden door de coronapandemie een afwijkend verloop kenden. Toen was het wel minder goed weer: bewolkt en acht graden.

• In meerdere gemeenten ligt de opkomst rond 12.00 uur boven de 10 procent. In Den Haag had rond 12.00 uur 14 procent van de stemgerechtigden gestemd, goed voor 61.495 mensen.

• In Rotterdam heeft om 11:00 uur 8,2 procent van de Rotterdammers gestemd. Vorige gemeenteraadsverkiezingen hadden zij de laagste landelijke opkomst met 38,9 procent.
• In Nijmegen had om 10.00 uur 8,1 procent van de kiezers gestemd. In Utrecht ligt de opkomst op 8,9 procent en in Groningen heeft tot nu toe 7,3 procent zijn stem uitgebracht.

• Op stations door het hele land kan worden gestemd voor de gemeenteraadsverkiezingen. Zo ook op grote stations als Utrecht Centraal en station Den Haag.
• Daar loopt het nog niet storm: op het station in Den Haag zijn er ongeveer 500 mensen die tot nu toe hun stem hebben uitgebracht, op Utrecht Centraal slechts een ‘handjevol’ mensen.

• Stemmen doet u door uw stempas en identiteitsbewijs mee te nemen. U kunt ook iemand machtigen om voor u te stemmen, dat doet u op het stembewijs.
• U kunt tot 21:00 stemmen. Na 21.00 nemen de meeste bureaus als regel dat iedereen die op dat moment nog in de rij staat, mag stemmen, maar niemand mag meer aansluiten.
• Uw stem telt: u heeft onder andere invloed op of er in natuur wordt gebouwd, of er woontorens komen en hoe asielzoekers worden opgevangen.
• Alle informatie vindt u hier: Vandaag zijn de gemeenteraadsverkiezingen: hier moet u op letten

• Gisteravond werd JA21 raadslid in Amsterdam Kevin Kreuger mishandeld na een verkiezingsdebat. Hij sprak jongeren aan nadat deze een ijsje naar een vrouw hadden gegooid. Toen hij dat ook begon te filmen, benaderden ze hem. ‘Ik heb hele harde trappen op mijn hoofd gekregen’, zegt hij tegen de Amsterdamse zender AT5.
• Afgelopen nacht waren sommige stemhokjes al geopend. Feestvierende Hagenezen – ADO promoveerde naar de Eredivisie – konden hun stem uitbrengen op de grote markt. De opkomst was daar hoger dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen: van 140 naar 220 stemmers om 01:00.
• Ook in andere gemeenten als Arnhem en Castricum verliep het nachtelijk stemmen goed.

• GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver bezocht kort de markt op de Binnenrotte in Rotterdam, waar zijn partij volgens peilingen dicht achter Leefbaar Rotterdam staat.
• Hij benadrukte de spanning in de race en zei: ‘Het is nek aan nek’ en ‘Voor het eerst in een hele lange tijd kan een progressieve partij hier weer de grootste worden.’
• Tijdens zijn bezoek sprak hij met kiezers en deelde flyers uit, terwijl hij aangaf trots te zijn op de lokale campagne: ‘Ik ben hier vooral om al deze mensen te laten zien hoe trots ik op ze ben en hoe geweldig goed ze campaignen.’
• Voor inhoudelijke vragen over het lokale programma verwees hij door naar de Rotterdamse lijsttrekker en gaf toe: ‘Ik woon hier niet, ik zou liegen als ik zou zeggen dat ik weet hoe dat precies zit.’

• Premier Rob Jetten denkt niet dat progressieve kiezers D66 bij de komende gemeenteraadsverkiezingen de rug zullen toekeren omdat zij het coalitieakkoord te rechts vinden. Tijdens een campagnebezoek in Leiden zei hij zondagmiddag dat veel kiezers juist waarderen dat zijn partij op landelijk niveau verantwoordelijkheid neemt en lastige beslissingen niet uit de weg gaat.
• Jetten verwacht daarom ook geen duidelijke afstraffing voor het onlangs aangetreden kabinet. Volgens hem is het kabinet nog maar drie weken actief, waardoor de impact op de verkiezingsuitslag waarschijnlijk beperkt zal zijn.
• Uit recente peilingen blijkt wel dat een deel van de kiezers die vorig jaar bij de Tweede Kamerverkiezingen op D66 stemden nu twijfelt. Onderzoeksbureau Ipsos I&O meldde dat ongeveer 12 procent van deze kiezers overweegt om bij een volgende verkiezing op GroenLinks-PvdA te stemmen. Veel van deze twijfelaars vinden dat D66 zich landelijk te veel heeft aangepast aan de VVD en dat het progressieve geluid van de partij onvoldoende naar voren komt.

• Volgens VVD-leider Dilan Yeşilgöz hebben gemeenteraadsverkiezingen grote invloed op het dagelijks leven van mensen. Dat zei ze zaterdag tijdens een bezoek aan de markt in het centrum van Almere, waar ze kiezers probeerde te overtuigen om woensdag op de VVD te stemmen.
• Lokale lijsttrekker Lesley van Hilten hoopt vooral dat meer inwoners naar de stembus gaan, aangezien bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in Almere slechts 40 procent van de kiezers opkwam.
• Yeşilgöz erkent dat in Den Haag wordt beslist over grote budgetten van honderden miljoenen euro’s. Tegelijkertijd benadrukte ze dat lokale besturen voor een groot deel bepalen hoe dat geld uiteindelijk wordt besteed.
• Uit haar tijd als gemeenteraadslid in Amsterdam weet ze dat gemeenten veel concrete invloed hebben. Zo noemde ze de inrichting van een stad als voorbeeld: maatregelen die ervoor zorgen dat vrouwen zich ’s avonds veiliger voelen op straat, bijvoorbeeld door betere verlichting of de inzet van extra boa’s.

• Ramon van Asch, de FVD-lijstrekker voor de gemeenteraadsverkiezingen in Den Bosch, is in de afgelopen jaren drie keer door de politierechter veroordeeld voor mishandeling. 
• Hij kreeg twee keer een taakstraf en één keer een boete, blijkt uit onderzoek van NRC en antifascistische onderzoeksgroep Kafka.
• Zowel Van Asch als een woordvoerder van FVD reageerden niet op verzoeken om commentaar.
• In januari 2022 sloeg hij ook een beveiliger van Hogeschool Avans nadat hij was aangesproken op het niet dragen van een mondkapje, waarna de hogeschool hem twaalf dagen schorste.

• Volgens een nieuwe peiling van Ipsos I&O kunnen lokale partijen verder groeien bij de gemeenteraadsverkiezingen. Lokale partijen kunnen uitkomen op zo’n 34,5 procent van de stemmen, in 2022 was dat zo’n 31,2 procent.
• Van de landelijke partijen wordt GroenLinks-PvdA naar verwachting de grootste. 14,8 procent zegt op de samenwerking te stemmen, met daarbovenop 2,5 procent met een voorkeur voor GroenLinks of PvdA.
•  In bijna 90 procent van de gemeenten waar de partijen meedoen, gaan ze samen op de lijst, maar in een aantal grote steden niet.
• VVD (11,4 procent), D66 (8,7 procent) en CDA (8,6 procent) volgen als grootste lokale afdelingen van landelijke partijen.
• FVD kan stijgen van 1,1 procent naar 3,8 procent. Recent zeiden partijen in een aantal gemeenten de FVD te boycotten wegens kandidaten met een rechtsradicaal of extremistisch verleden.

• Er zijn groeiende zorgen over inmenging via trollenlegers en kunstmatige intelligentie bij de komende gemeenteraadsverkiezingen. Daarvoor waarschuwt Post-X Society, een organisatie die zich presenteert als waakhond van de democratie. De waarschuwing is gebaseerd op onderzoek naar online beïnvloeding tijdens de vorige Tweede Kamerverkiezingen.
• Volgens Post-X Society waren daarbij trollenlegers actief vanuit Nigeria, Ivoorkust en Ghana. Via zulke netwerken kan worden gestuurd welke onderwerpen op sociale media als ‘hot topic’ verschijnen. Dat gebeurt bijvoorbeeld door berichten over bepaalde verkiezingsthema’s, zoals asiel, massaal te herplaatsen of actief te promoten.
• Daarnaast circuleerde tijdens de verkiezingen veel door AI gegenereerde content. Het ging onder meer om nepvideo’s waarin politici slachtoffer lijken van geweld, of om beelden van geweld tegen migranten.

• Op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen in Nederland, waarbij 8.462 raadsleden worden gekozen in 342 gemeenten.
• Het aantal zetels per gemeenteraad varieert van 9 in kleine gemeenten tot maximaal 45 in grote steden, met gemiddeld 25 zetels.
• De kieslijsten bestaan nog altijd grotendeels uit mannen, terwijl vrouwelijke raadsleden relatief vaker te maken krijgen met bedreigingen.
• Tegelijk staan de verkiezingen onder spanning door een lage opkomst bij lokale verkiezingen, hoge werkdruk en toenemende intimidatie van raadsleden. Lees hier het volledige artikel.

• Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart kunnen kiezers in heel Nederland stemmen op bijzondere locaties en soms zelfs ’s nachts, zoals in cafés, kerken en poppodia.
• Ook historische en culturele plekken doen mee, waaronder Kasteel Duivenvoorde, het Anne Frank Huis en verschillende musea en concertzalen.
• In sommige gemeenten zijn speciale voorzieningen, zoals een drive-instembureau in Ridderkerk en gratis busvervoer naar het stembureau voor ouderen in Voorschoten.
• Het kleinste stembureau van Nederland bevindt zich opnieuw in het woonhuis van Wim Westhoff in Marle, dat al sinds 1948 als stembureau dient.

• Op 18 maart gaat Nederland naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen.
• Hoe werken die verkiezingen eigenlijk? Bekijk het hier.

• In meerdere gemeenten is het misgegaan met de bezorging van stempassen voor de gemeenteraadsverkiezingen. In Doetinchem ontvingen sommige inwoners twee stempassen, terwijl in enkele straten van de wijk De Akkers in Spijkenisse helemaal geen stempassen zijn bezorgd.
• Bewoners van die straten in Spijkenisse krijgen daarom een vervangende stempas, die waarschijnlijk donderdag op de mat valt. Alleen die nieuwe pas is geldig. De eerder verstuurde passen worden ongeldig verklaard. Ook de dubbele passen in Doetinchem kunnen niet worden gebruikt, zodat het stemproces volgens de gemeente ‘eerlijk en zorgvuldig’ blijft.
• In Veenendaal ging het mis met de envelop. Daarop stond dat er een ‘kandidatenlijst’ in zat, terwijl er stempassen in zaten. De passen zijn gewoon geldig, maar de gemeente waarschuwt inwoners de envelop niet per ongeluk weg te gooien.

• In de gemeenten Schagen, Delft, Haarlem en Krimpenerwaard is er geen meerderheid voor een boycot van FVD. Daar wordt uitsluiting gezien als symboolpolitiek en geven partijen de voorkeur aan samenwerking per voorstel, zelfs als FVD-kandidaten onder vuur liggen.

• Lokale lijsttrekkers zien de kwaliteit van de gemeenteraad achteruitgaan. Dat bleek tijdens een debat met zes lijsttrekkers in Nieuwspoort, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. ‘If you pay peanuts, you get monkeys’, zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag.
• Lesley van Hilten van de Almeerse VVD begrijpt de zorgen. Volgens haar is er sprake van veel wisselingen, veel nieuwe leden, extra taken en complexe dossiers. Zonder behoud van kennis wordt het lastig om het werk goed te doen.
• De Mos stelde voor om het raadslidmaatschap in steden met meer dan 100.000 inwoners een fulltimebaan te maken.
• Jeroen Berends van het CDA in Doetinchem vindt dat ook naar kleinere gemeenten moet worden gekeken, waar de problemen volgens hem net zo groot zijn. Sofyan Mbarki van de Amsterdamse PvdA is het daar niet mee eens. Volgens hem moet de lokale politiek niet de landelijke politiek nadoen.

• Hart voor Den Haag lijkt de grootste partij te worden in de Haagse gemeenteraad. Volgens een peiling in opdracht van de gemeente krijgt de partij van oud-wethouder Richard de Mos 14 van de 45 zetels, mogelijk zelfs 16.
• Vier jaar geleden was Hart voor Den Haag ook al de grootste partij, met 9 raadszetels. Het is de enige Haagse partij die in deze peiling een flinke winst boekt.
• Vergeleken met de vorige peiling stijgt GroenLinks-PvdA van 8 naar 9 zetels en zou daarmee de tweede partij worden. D66 blijft stabiel op 8 zetels, evenveel als nu. De VVD houdt 4 van haar 7 zetels over, iets beter dan in de eerdere peiling.

• • De gemeenteraadsverkiezingen van 2026 telt minder nieuwe gezichten op de kieslijsten dan de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Van de 61.549 kandidaten is 51,8 procent ‘nieuw’, tegen 53,9 procent in 2022. Het aandeel terugkerende kandidaten stijgt daarmee naar 48,2 procent.
  • Van de nieuwkomers kandideert 62,6 procent voor een landelijke partij. Lokale partijen leveren 11.938 nieuwe namen, goed voor 37,4 procent. Opvallend: dertien kandidaten staan zowel voor een landelijke als een lokale partij op de lijst.

• In totaal dingen 988 partijen mee naar een raadszetel, van wie 375 vier jaar geleden niet deelnamen. Het CDA telt in absolute zin de meeste nieuwe gezichten; van de 7.952 kandidaten is circa de helft ‘nieuw’.

• De AI-stemhulp Keus is na kritiek offline gehaald, wat volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten terecht is omdat zulke experimenten het democratisch proces kunnen beïnvloeden. De maker erkende fouten in de tool. VNG en de Autoriteit Persoonsgegevens adviseren kiezers gecontroleerde stemhulpen zoals StemWijzer of KiesKompas te gebruiken.

• Lokale VVD-fracties sluiten samenwerking met GroenLinks-PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart doorgaans niet op voorhand uit. Dat blijkt uit een rondgang van het ANP onder veertig VVD-fracties in grote gemeenten.

• Alleen de VVD in Zaanstad zegt samenwerking uit te sluiten, vanwege een eerdere vertrouwensbreuk met de lokale lijsttrekker.

  In tegenstelling tot de landelijke lijn bij de Tweede Kamerverkiezingen, benadrukken veel lokale VVD’ers dat gemeentepolitiek pragmatisch is en verschilt van Den Haag.

• Meerdere fracties geven aan geen enkele partij bij voorbaat uit te sluiten. De Haagse VVD vormt een uitzondering door Forum voor Democratie te boycotten.

• Hoewel samenwerking met GroenLinks-PvdA niet altijd de voorkeur heeft, wijzen verschillende VVD-fracties op eerdere goede ervaringen. In ruim 230 van de 342 gemeenten doen GroenLinks en PvdA gezamenlijk mee aan de verkiezingen.

• Nieuwe peilingen voor de gemeenteraadsverkiezingen in Amterdam, de grootste gemeente van Nederland liggen PvdA, GroenLinks en D66 dicht bij elkaar, wat een spannende strijd om de eerste plek belooft.

• Volgens een nieuwe O&S-peiling krijgt de PvdA 17,8% van de stemmen, GroenLinks 16,2% en D66 15,4%.

• D66 en GroenLinks groeien ten opzichte van 2022, terwijl de PvdA stabiel blijft. Samen vormen deze partijen iets meer dan voorheen een meerderheid in de gemeenteraad.

• Na de komende gemeenteraadsverkiezingen gaan de raadsleden van PvdA en GroenLinks in Amsterdam samen verder in één gezamenlijke fractie

• De StemWijzer is in 258 gemeenten beschikbaar in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. De stemhulp is toegespitst op de lokale partijen en thema’s die binnen een gemeente spelen.

• Gemeenten kiezen doorgaans voor één stemhulp. In 49 andere gemeenten kunnen kiezers terecht bij het Kieskompas.

• In totaal nemen 340 van de 342 gemeenten deel aan de verkiezingen. Wijdemeren fuseert volgend jaar met Hilversum, waardoor inwoners van beide gemeenten in november stemmen voor de gemeenteraad van de nieuwe fusiegemeente.

• De bijzondere gemeenten Bonaire, Sint Eustatius en Saba doen niet mee aan deze verkiezingen. In Caribisch Nederland vinden op 27 maart 2027 Eilandsraadsverkiezingen plaats, gelijktijdig met de Provinciale Statenverkiezingen.

• Hier kunt u de StemWijzer invullen voor uw gemeente.

• De Raad van State heeft geen procedurele problemen gevonden bij de kandidatenlijst van de Haagse Stadspartij voor de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. Ook de Arnhemse tak van LEF, Voor de Nieuwe Generatie, stuit niet op bezwaren van de hoogste bestuursrechter.
• In Arnhem had een nieuw lid van de Piratenpartij bezwaar gemaakt omdat LEF volgens haar te weinig ondersteuningsverklaringen had. De RvS oordeelt dat het bezwaar ongegrond is; het lid kan het bezwaar indienen, maar meedoen namens de Piratenpartij lukt niet.
• Een ander bezwaar stelde dat de Haagse lijst niet volgens de eigen statuten tot stand zou zijn gekomen. De RvS bevestigt dat het opstellen van de lijst aan de partij zelf is en het stembureau alleen controleert of de indiening correct verloopt.

• Met de gemeenteraadsverkiezingen in aantocht rijst de vraag waar gemeenten hun geld vandaan halen, terwijl zij steeds meer taken krijgen en een mogelijk ‘ravijnjaar’ dreigt.
• Ongeveer 70 procent van hun inkomsten komt van het Rijk via het gemeentefonds, aangevuld met onder meer de onroerendezaakbelasting (OZB), toeristenbelasting en specifieke uitkeringen.
• De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) waarschuwt dat gemeenten ‘in een financieel ravijn vallen’ door een korting op het gemeentefonds en te lage compensatie voor inflatie.
• Volgens de VNG krijgen gemeenten daardoor jaarlijks 400 miljoen euro te weinig en hebben zij onvoldoende middelen om hulp te bieden aan gezinnen en kwetsbare kinderen.

• De Zuid-Hollandse politiek roept het dagelijks bestuur op met meer praktische plannen te komen voor de besteding van ruim 140 miljoen euro, omdat veel Statenleden de voorstellen ‘mager onderbouwd’ vinden.
• Toch wil een meerderheid op 25 februari al een besluit nemen, al waarschuwt PVV’er Ed Braam: ‘Het wordt dan een Poolse landdag’. Hij verwacht een chaotisch debat.
• CDA’er Bas Nootenboom vraagt zich af: ‘De hoogte van sommige investeringen is nogal arbitrair en de plannen zijn niet altijd even helder en concreet’ en wil weten: ‘Wat gaan we nou precies doen met dat geld?’.
• ChristenUnie noemt het ‘sinterklaas’ en JA21 spreekt van een ‘blanco cheque’, terwijl gedeputeerde Mariëtte van Leeuwen stelt dat snelle voorstellen nodig waren om doelen uit het coalitieakkoord sneller te halen.

• De volledige Amsterdamse gemeenteraad sloot Forum voor Democratie uit van samenwerking.
• Aanleiding was kandidaat Reginald Eeckhout, die banden zou hebben gehad met extreemrechtse organisaties en pleitte voor een ‘blanke etnostaat’, waarvoor eerder ook de AIVD waarschuwde.
• Ook in andere steden werd FVD buitengesloten. FVD noemde de boycot ondemocratisch, terwijl andere partijen zeiden een grens te trekken.
• Bekijk hieronder het hele verhaal.

• De provincie Gelderland verwacht dat het onlangs aangekondigde pakket stikstofmaatregelen standhoudt als het bij de rechter wordt aangevochten, al zijn garanties niet te geven.
• Gedeputeerde Ans Mol (BBB) zei daarover: ‘Wij denken met alle juridische adviezen en deskundigen die hierbij betrokken zijn dat dit een houdbaar beleid is’.
• Ze erkende ook de onzekerheid: ‘Maar uiteindelijk zal de rechter erover moeten oordelen. Dat is de onzekerheid die er altijd in zit.’
• Het plan omvat onder meer stroken van 500 meter rond de Veluwe en andere natuurgebieden met strengere regels, terwijl ondernemers en boeren oproepen het beleid juridisch waterdicht en uitvoerbaar te maken.

Lees ook | Kabinet-Jetten heeft gelijk: de AOW-leeftijd móét omhoog

• Een grote meerderheid van de Statenfracties in Utrecht wil met gedeputeerde André van Schie (VVD) ‘een stevig gesprek’ voeren over de aanhoudende problemen in het busvervoer.
• Sinds de invoering van de nieuwe dienstregeling half december is er volgens hen nog altijd geen duidelijke verbetering.
• In een gezamenlijke verklaring schrijven de fracties: ‘Ondanks eerdere toezeggingen en ingezette maatregelen blijven reizigers en personeel geconfronteerd worden met rituitval, gebrekkige reisinformatie en een structureel onbetrouwbare dienstuitvoering’.
• Op 25 februari willen zij meer duidelijkheid over de genomen maatregelen en de gevolgen als de situatie niet structureel verbetert.

• De Overijsselse politiek ziet nog steeds weinig in een raadgevend referendum, ondanks een voorstel van Forum voor Democratie voor een ‘correctief raadgevend referendum’.
• FVD-fractievoorzitter Remco Roelofs vindt dat de uitslag niet bindend is, maar wel als ‘zwaarwegend advies’ moet gelden.
• VVD’er Ton Serlie noemt het plan ‘Een schijndemocratische vertoning’ en waarschuwt: ‘Met de uitslag van zo’n referendum kunnen we doen wat we willen. Dat vinden we een beetje gemeen naar de kiezer. Je moet hier niet aan beginnen, dit zet de politiek in een slecht daglicht.’
• PvdA’er Peter Hermans benadrukt: ‘We willen de inwoners vooral aan de voorkant horen en niet pas nadat we een besluit hebben genomen’.

• Na het opstappen van twee BBB-gedeputeerden in Drenthe willen VVD, PvdA en CDA blijven samenwerken met BBB, waarbij CDA-fractievoorzitter Gertjan Zuur zegt: ‘We voelen de verantwoordelijkheid om elkaar als vier partijen vast te houden en met de oppositiepartijen de goede dingen voor Drenthe te doen’.
• VVD’er Kees Vianen wil verder met het coalitieakkoord en PvdA’er Hendrikus Loof benadrukt: ‘We hebben iets te doen, de bestuurbaarheid staat onder druk.’ Hij waarschuwt de BBB ook: ‘Tot hier en niet verder.’
• Gedeputeerde Gert-Jan Schuinder stapte op na vragen over zijn samenwerking met Egbert van Dijk, die eerder zei te zijn tegengewerkt, terwijl oppositiepartijen zich afvragen: ‘Waarom kon een van de gedeputeerden zich gedragen als de koning van Drenthe?’
• D66’er Anry Kleine Deters dringt aan op duidelijkheid en vraagt: ‘Was de informatie in het spoeddebat over het vertrek van Van Dijk correct en compleet?’

• De meerderheid van de partijen in de Amsterdamse gemeenteraad sluit samenwerking met Forum voor Democratie (FVD) uit. Elf van de dertien partijen roepen in een gezamenlijke verklaring op om de radicaal-rechtse partij niet te normaliseren.
• Eerder werden soortgelijke boycots al ingesteld in Den Haag, Nijmegen en Rotterdam.
• D66 Leiden volgt dit voorbeeld en zegt samenwerking met FVD ‘bij voorbaat’ uit te sluiten.
• Onderzoek van de Volkskrant wijst uit dat FVD-kandidaten in eerdere verkiezingen banden hadden met extreemrechtse organisaties zoals de Geuzenbond en de nationaalsocialistische NVU. De partijen wijzen ook op Reginald Eeckhout, een kandidaat die zich eerder racistisch uitliet en pleit voor een ‘blanke etnostaat’.
• In hun verklaring benadrukken de Amsterdamse partijen dat structurele steun aan rechts-extremisme en haatdragende ideologieën gezamenlijke actie vereist. Ze vragen politieke organisatoren om FVD-kandidaten geen uitnodigingen te sturen voor evenementen.
• Volgens D66 Leiden is dit in lijn met de lokale bestuurscultuur van samenwerking en respect voor de democratische rechtsstaat.