Tientallen regeringsleiders troffen elkaar vrijdag 13 februari op de Veiligheidsconferentie van München. De Duitse bondskanselier Merz sprak felle woorden in de richting van Donald Trump, demissionair premier Schoof nam afscheid van de Oekraïense president Zelensky.
In een hotelkamertje in München zag Dick Schoof nog één keer de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Schoof werd geflankeerd door VVD-ministers David van Weel (Buitenlandse Zaken) en Ruben Brekelmans (Defensie).
In München spraken zij over de vernietigende Russische aanvallen op het Oekraïense energiesysteem van de afgelopen weken. In onder meer de hoofdstad Kyiv zaten daardoor honderdduizenden Oekraïners in de vrieskou.
Oekraïne wil dat Nederland meer geld uittrekt om het land in oorlog te steunen. Jaarlijks reserveert Nederland ruim 3 miljard euro voor Oekraïne, en incidenteel komt er nog wel eens wat geld bij.
Zo maakte het demissionaire kabinet vrijdag bekend dat er dit jaar nog 2 miljoen euro extra gaat naar het opsporen van Oekraïense kinderen die zijn meegenomen naar Rusland. Maar de Oekraïners zouden het liefst nog veel meer willen zien.
Lees ook: alle ontwikkelingen in Oekraïne live
Ontmoeting Zelensky met Schoof in München
Dat werd vrijdag niet geregeld, ondanks een hartelijke ontmoeting tussen beide regeringsleiders. Bij binnenkomst vroeg Zelensky direct aan Schoof hoelang hij nog premier is.
‘Slechts tien dagen te gaan,’ zei de zichtbaar weemoedige demissionair premier. Zelensky zei dat hij dat jammer vond en bedankte Schoof voor alle steun aan Oekraïne. ‘Je bent altijd welkom in Kyiv.’
Aan de Oekraïner legde Schoof vervolgens uit: ‘We zitten straks allemaal in verschillende posities. Ik stop in de politiek, minister van Defensie Ruben Brekelmans wordt straks de leider van de liberale partij VVD, en minister van Buitenlandse Zaken David van Weel blijft minister. Maar wel op een andere plek, hij wordt minister van Justitie en Veiligheid.’
‘Allemaal very important people!’ reageerde Zelensky gevat.
Openingstoespraak Merz in München
Op de Veiligheidsconferentie in München komen honderden regeringsleiders en hoogwaardigheidsbekleders van over de hele wereld samen.
Tijdens onderonsjes, lunches en discussiegesprekken bespreken zij de geopolitieke onrust. Oekraïne is nog altijd een van de belangrijkste agendapunten.
In zijn openingstoespraak zei de Duitse bondskanselier Friedrich Merz dat Europa is wakker geschud toen de oorlog in Oekraïne in 2022 uitbrak.
Het continent is druk bezig met het herbewapenen, al gaat dat niet altijd in het gewenste tempo.
Ook haalde Merz uit naar de Verenigde Staten. De bondskanselier veroordeelde het Amerikaanse idee dat het land geen bondgenoten meer nodig heeft in de wereld.
In zijn felle toespraak, die hij grotendeels in het Duits uitsprak, riep hij de Verenigde Staten in het Engels op: ‘Laten we het trans-Atlantische vertrouwen repareren en nieuw leven inblazen.’
Friedrich Merz: Europa kan niet zonder de VS
Sommige Europeanen schrijven de Amerikanen af, nu zij onder president Donald Trump de confrontatie met Europa zoeken.
Daarvoor toonde Merz begrip, maar hij noemde het ook ‘ondoordacht’. Europa kan nog niet in zijn eentje de rauwe nieuwe wereld van rivaliserende grootmachten aan.
Merz’ toespraak was in lijn met de toon die de organisatie van de Veiligheidsconferentie al voor aanvang had gezet.
Begin deze week publiceerde zij het rapport Under destruction (‘wordt vernield’, een variant op under construction, ‘wordt verbouwd’).
Volgens het rapport breken de Amerikanen de wereldorde af die in 1945 juist onder hun leiding is ontstaan, omdat ze vinden dat de huidige wereldorde niet meer voor hen werkt.
Europa moet met een antwoord komen. De woorden van Merz waren een aanzet daartoe.