Geen wapperende vlaggetjes, weinig gejoel en geen ‘het kan wél’. In plaats daarvan voorzichtig applaus. ‘Volgens de eerste signalen blijft D66 netjes gelijk.’
De uitslagenavond was in Breda, waar de VVD vier jaar geleden de grootste werd en D66 buiten het stadsbestuur bleef – ook vanavond is macht hier geen vanzelfsprekendheid.
‘Breda moet bruisen,’ zegt lokale campagneleider Lottie van Kelle. Daar is in de zaal weinig van te merken. Mensen staan in kleine groepjes, praten zachtjes en kijken af en toe richting de schermen. De gemeenteraadsverkiezingen leefden dit jaar nauwelijks.
De blik was naar buiten gericht, vooral op de oorlog in Iran, terwijl de vorige verkiezingen nog vers op het netvlies liggen. ‘Het is het tweede deel van de campagne,’ zegt landelijk campagneleider Robert van Asten.
Breda, de stad van Hans van Mierlo
Volgens de lokale campagnemanager is Breda gekozen omdat het de geboortestad is van oud-partijleider Hans van Mierlo. In de zaal weet vrijwel niemand dat. Premier Rob Jetten heeft Brabantse roots, maar dat lijkt geen rol te spelen. ‘Hij profileert zich hier niet als Brabander.’
Een lokaal D66-lid zoekt naar een andere verklaring. ‘Hij moet morgen in Brussel zijn, misschien is dit gewoon tactisch.’
Exitpolls tonen geen ‘D66-golf’
Wanneer de eerste exitpolls verschijnen, blijft de reactie beheerst. De ‘D66-golf’ waar eerder op werd gehoopt, blijft uit. De partij blijft in de eerste cijfers ongeveer gelijk. ‘So far best wel goed.’
Het is opluchting zonder uitbundigheid. In 2022 liet D66 een versnipperd beeld zien: wisselende resultaten, zonder duidelijke lijn of momentum. Hier en daar werd de partij de grootste, maar nergens wist zij die positie landelijk betekenis te geven.
Sindsdien veranderde de context. Bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2025 werd D66 de grootste partij van Nederland. De vraag van deze avond is daarmee niet alleen of D66 wint, maar of de partij dat nationale succes ook lokaal weet te verzilveren.
D66 investeerde meer in campagne
D66 was zichtbaar in het straatbeeld, maar minder in het debat. Wie de afgelopen weken langs de snelweg reed of in een bushokje stond, kon moeilijk om de partij heen: het gezicht van premier Rob Jetten was overal.
D66 investeerde zichtbaar meer in de campagne dan de meeste concurrenten, alsof zichtbaarheid op zichzelf momentum moest suggereren.
Die zichtbaarheid beperkte zich niet tot het straatbeeld. Ook online was de partij nadrukkelijk aanwezig, met korte campagnevideo’s van lokale partijen op TikTok en een premier die opdook op de socialemedia-accounts van zijn partner, de tophockeyer Nicolás Keenan.
Optimistische toon van Jetten
Het gaf de campagne iets eigentijds, maar ook iets berekends. Binnen de partij werd dat nog eens benadrukt met een prijs voor de beste online content, de ‘Gouden Microfoon’.
De toon was optimistisch. Op het podium zegt Jetten later: ‘Stop met het negatieve gedoe en gezeur. Werk samen en los gewoon een paar dingen voor ons op.’ Achter hem wappert een grote Nederlandse vlag. ‘Goed bedacht, die vlag,’ zegt iemand in de zaal.
De campagne had tegelijk iets gehaasts. De Tweede Kamerverkiezingen lagen nog vers in het geheugen, het kabinet-Jetten zat er nog maar net of de gemeentecampagne moest alweer op gang komen.
Den Haag en de gemeente
Toch bleef het geen puur Haagse campagne. In kranten en talkshows kregen lokale lijsttrekkers nadrukkelijk ruimte, vaak naast een landelijke naam – een duet tussen de landelijke politiek en de gemeenten, waarbij niet altijd duidelijk was wie de eerste stem had.
Fractievoorzitter Jan Paternotte was prominent aanwezig en kreeg in het slotdebat van de NOS als enige hoorbaar applaus. Een klein moment, maar veelzeggend in een verder vlakke campagne.
En dan was er nog de timing. Enkele uren voor de stembusgang schoof Rob Jetten aan bij talkshow Eva, na weken waarin hij vooral premier was, en minder partijleider. Toeval bestaat, maar in campagnes zelden zonder bijbedoeling.
Voorzichtig applaus van D66’ers
Jetten begint zijn speech met een grap over de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten (CU) en de Euromast. De zaal lacht kort, dankbaar bijna. Elk luchtig moment is welkom op een avond die verder weinig pieken kent.
Later in de speech verschuift de toon. Jetten spreekt over ‘pal staan voor iedere Nederlander, ongeacht afkomst, kleur of geloof’, een verwijzing die in de zaal direct wordt begrepen, na de recente aanvallen op meerdere joodse instellingen. Het gejoel klinkt luider dan daarvoor, maar blijft beheerst.
Het blijft een avond zonder uitschieters. Geen duidelijke piek, geen diepe val. In Breda blijft het applaus voorzichtig, alsof niemand precies weet hoeveel er te vieren valt.