Wat gebeurt er als het ayatollah-regime in Iran valt? Oppositieleider Reza Pahlavi komt met een gedetailleerd plan voor de overgang naar democratie. Maar Europa is slechts toeschouwer, schrijft Afshin Ellian.
De oorlogsmachine dendert voort. Wat zou de finale zijn? De omverwerping van het Iraanse regime door het Iraanse volk. Dat is het echte eindspel van deze oorlog.
De hevige Israëlische bombardementen in Teheran waren voornamelijk gericht op de onderdrukkingsorganen van het regime. Ook bombardeerde Israël de checkpoints van de Basij-militie, de paramilitaire tak van de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC). Is er een plan voor de transitie als het zover is?
Het plan van Reza Pahlavi
Oppositieleiders van landen waar een despotische regime heerst, spreken in algemene termen en hebben meestal geen democratisch uitgewerkt plan voor de transitieperiode. Prins Reza Pahlavi, de oppositieleider van Iran, heeft wel een afgebakend en gedetailleerd draaiboek.
Zes maanden geleden presenteerde Pahlavi een conceptversie van zijn plan voor de transitieperiode. Daarmee ontstond een maatschappelijk debat in en buiten Iran. Kent u een oppositieleider die in een uitgewerkt plan de mening van het volk vraagt?
Alle constructieve kritiek en voorstellen zijn daarna besproken, en vervolgens verwerkt in de laatste versie. Ook een dissidente beweging als 7 Aban Front werd uitgenodigd om haar mening schriftelijk te uiten.
Ik werd zelf ook nog gevraagd om advies te geven over de constitutionele aspecten van overgangsjustitie. De uiteindelijke versie werd al drie weken geleden door Reza Pahlavi bekendgemaakt.
De voorlopige regering van Iran
Na de val van het regime zal het uitvoerende orgaan (dat nu actief is) onder leiding van Pahlavi veranderen in een voorlopige regering.
Dus, voor de val van het regime is er al een uitvoerend orgaan. De voorlopige regering is belast met het creëren van de noodzakelijke condities voor veiligheid, buitenlandbeleid, het organiseren van referenda en de algemene verkiezingen.
Hervorming Iraanse veiligheidsdiensten en opheffing IRGC
De IRGC zal worden opgeheven. De niet-onderdrukkende afdelingen worden in het nationale leger van Iran opgenomen. Een op te richten Nationale Garde zal gedurende de transitie voor de veiligheid zorgen. Deze Iraanse Marechaussee wordt dan onderdeel van het leger.
Het nucleaire project van de ayatollahs wordt onder toezicht van internationale organisaties opgeheven. De voorlopige regering herstelt onmiddellijk de diplomatieke banden met Israël en de Verenigde Staten. Ook komen er gesprekken met Arabische landen en buurlanden over vriendschappelijke betrekkingen. Met de opheffing van de IRGC worden alle banden met proxies van de ayatollahs, zoals Hezbollah in Libanon, en criminele organisaties verbroken.
Tijdelijk parlement en referendum over staatsvorm Iran
Er is ook een raad die na de val van het regime als een voorlopig parlement functioneert. Dat is een breed samengesteld orgaan. De tijdelijke ministers zijn verantwoording schuldig aan het tijdelijke parlement. Het Openbaar Ministerie van Iran wordt onverwijld onder het ministerie van Justitie gebracht.
Nu is het een onderdeel van de rechtsprekende macht en (de facto) de inlichtingendiensten. Vier maanden na de val van het regime zal een referendum worden gehouden om de vorm van de staat te bepalen: een parlementaire monarchie of een republiek.
Om de democratische waarden te waarborgen (die beide staatsmodellen dienen te respecteren) wordt de volgende verklaring opgenomen op het stembiljet voor een parlementaire monarchie en het stembiljet voor een republiek:
‘Ongeacht de keuze van de natie (parlementaire monarchie of republiek), zullen de volgende zeven beginselen onveranderlijke grondslagen vormen van het toekomstige rechtssysteem van Iran en zullen zij vastgelegd en onschendbaar blijven in de nieuwe grondwet en alle wetten van het land:
- De territoriale integriteit van Iran en de eenheid van de Iraanse natie.
- Menselijke waardigheid en fundamentele individuele rechten en vrijheden, geïnspireerd op de Cyruscilinder en gebaseerd op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1948).
- Democratie: vrije, eerlijke en periodieke verkiezingen, gebaseerd op het principe van “één burger, één stem”.
- De rechtsstaat.
- De volledige scheiding van religie en staat (secularisme).
- De scheiding der machten.
- De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de Divan (de rechterlijke macht).’
Nieuwe grondwet Iran en bescherming democratische waarden
Deze prachtige clausule gaat vele malen verder dan bijvoorbeeld de Duitse constitutie. Iraans burgerschap zal centraal staan in de constitutie, ongeacht afkomst, geloof, politieke overtuiging, gender, seksuele geaardheid of etnische afkomst.
Tegelijkertijd zal de toekomstige constitutie van een veiligheidsmuur worden voorzien tegen islamisten, marxisten, antisemieten, fascisten en andere vijanden van de democratie. Het is geen vangrail voor de toekomstige grondwet van Iran, maar een Chinese muur.
Twee maanden nadat de Iraanse kiezers bij een referendum de staatsvorm hebben bepaald, worden de verkiezingen gehouden voor het grondwetgevende parlement. Nadat het grondwetgevende parlement de grondwet heeft geschreven, wordt die bij een referendum voorgelegd aan de Iraniërs. Na de vaststelling van de grondwet door de bevolking worden de verkiezingen voor het parlement gehouden, wat de afronding van de transitie zou betekenen.
Kritiek op Nederlandse politiek tijdens Iran-debat
Pahlavi’s draaiboek laat een fantastische weg naar een betere toekomst zien. Hij durfde in 156 pagina’s uit te leggen wat hij precies van plan is.
Onze politici hebben nagelaten om tijdens het Iran-debat in de Tweede Kamer over Pahlavi en zijn transitieboek te spreken. Met uitzondering van Joost Eerdmans (JA21) en Geert Wilders (PVV) drukten de partijen zich in vage menslievende termen uit over de Iraanse bevolking en hoe erg het ayatollah-regime is.
Er komen angstige dagen aan. Het Iraanse volk zou na de oproep van prins Reza Pahlavi de strijd moeten aangaan voor vrijheid, democratie en rechtsstaat. Daarbij kunnen ze op één vriend rekenen: de Joodse staat. Europa speelt enkel een bijrol als waardeloze toeschouwer.
En als de transitie mislukt? Dan krijgen we te maken met een islamitische supermonster-staat.