De feiten: Faber blijft bij weigering lintjes COA-medewerkers, oppositie hekelt minister
De toekomst van asielminister Marjolein Faber is hoogst onzeker. De PVV-bewindspersoon is het vertrouwen van een deel van de Kamer kwijt wegens het weigeren van vijf lintjes.
In het vragenuur weigerde Faber op haar besluit terug te komen. Daarom eist de oppositie nog dinsdag of woensdag een debat over de kwestie waar de vertrouwensvraag wordt gesteld.
Geen lintjes voor vrijwilligers COA
Dit weekend bleek dat Faber weigert vijf lintjes aan vrijwilligers bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) te verlenen. Een minister moet in de procedure van een voordracht voor een lintje ook een handtekening zetten, anders wordt die niet verleend.
Faber weigert te tekenen, omdat zij zichzelf ‘geen stempelmachine’ vindt en een signaal wil afgeven dat de instroom van asielzoekers omlaag moet.
Premier Dick Schoof en minister van Binnenlandse Zaken Judith Uitermark (NSC) hebben Faber overruled. Zij zullen tekenen voor de lintjes. Faber accepteert dat, maar veel politieke partijen hekelen het handelen van Faber.
Ook vragen zij zich af of er nog wel eenheid van kabinetsbeleid is, omdat Schoof en Uitermark een ander besluit nemen dan Faber. De Kamer debatteert morgen om 10:15 over de kwestie.
Voorafgaand aan dat debat verscheen dinsdagavond een Kamerbrief van minister Faber. Daarin zegt zij haar optreden bij het vragenuur te betreuren. Faber benadrukt voor honderd procent achter het kabinetsbeleid te staan en steunt het besluit van Schoof en Uitermark om voor de lintjes te tekenen. Faber constateert dat die boodschap niet over is gekomen tijdens het vragenuur. De brief is in samenspraak met premier Schoof opgesteld.
EW's visie: Faber is een blok aan het been geworden van Wilders
Door: Victor Pak, redacteur PolitiekAl sinds de bordesfoto worstelt minister Faber met haar portefeuille. Op het cruciale thema asiel en migratie blijkt de minister een brekebeen te zijn.
Haar ministerschap wordt gekenmerkt door ruzies en relletjes, over inzet van het noodrecht, het plaatsen van borden bij asielzoekerscentra, uitspraken over de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, ruzie met premier Schoof over de agenda van de ministerraad en nu dus de lintjesaffaire.
In de laatste kwestie laat Faber zien weinig democratisch besef te hebben. De lintjestraditie is een maatschappelijke. Dat zij daarop politiek bedrijft, is een nieuw dieptepunt. Haar beruchte uitspraak ‘ik ben beleid’ geeft Faber daarmee opnieuw invulling. Een minister hoort niet zo zo gevoelig te zijn voor de autocratische verleiding.
Het is treurig dat de Haagse politiek over zo’n kwestie een lijn in het zand moet trekken. Maar inhoudelijk weet Faber ook geen potten te breken. De daling van de asielinstroom sinds het aantreden van het kabinet-Schoof is grotendeels aan Europees beleid toe te schrijven. Ook voor het kabinet zou het beter zijn als een capabele minister de plaats van Faber inneemt.
Wie zei wat tijdens het vragenuur?
- In het vragenuur vroeg ChristenUnie-leider Mirjam Bikker om excuses van Faber.
- Ook CDA-leider Henri Bontenbal vroeg om excuses en waarschuwde de minister dat anders de vertrouwensvraag op tafel ligt. Maar Faber weigerde stelselmatig excuses te maken en op haar besluit terug te komen. Daarom willen het CDA en ook onder meer GroenLinks-PvdA een motie van wantrouwen of afkeuring indienen tegen Faber. In het vragenuur herhaalde Faber minimaal vijf keer dat zij ‘geen stempelmachine’ was. Het geduld raakte bij veel Kamerleden op.
- D66-leider Rob Jetten noemde het gedrag van Faber ‘walgelijk’ en een minister onwaardig.
- JA21’er Joost Eerdmans vroeg Faber wat haar weigering deed om de asielinstroom te verminderen. Daarop had de minister geen serieus antwoord, waarop Eerdmans in woede ontstak. ‘Dit is een complete riedel van niks. Dit is helemaal geen antwoord,’ riep hij.
- Ook NSC’er Diederik Boomsma vroeg naar het verband tussen de lintjes en de asielinstroom, maar hij kreeg geen net als Eerdmans geen antwoord.
- VVD-Kamerlid Thierry Aarsten vergeleek Faber met zijn peuter. Ook die weigert wel eens een tekening te maken. Daarop sneerde Faber dat Aartsens peuter tenminste ‘een eigen wil’ had.
- PVV-leider Geert Wilders zat niet bij de discussie, maar reageerde later op X. Hij vroeg of CDA-leider Bontenbal ‘serieus’ was toen hij zei dat hij een motie van wantrouwen ging indienen over de lintjeskwestie.
Verdere verdieping: Faber laat al langer blijken ongeschikt te zijn als minister
Alleen de PVV en Forum voor Democratie steunen de keuze van Faber. Daarmee is haar positie serieus in het geding. De grote vraag in Den Haag is of Wilders zijn steun aan het kabinet intrekt als de andere coalitiepartijen VVD, NSC en BBB besluiten het vertrouwen in Faber op te zeggen.
Faber is een blok aan het been van Wilders geworden. In de peilingen zakt de PVV al weken weg. De partij staat inmiddels op 31 zetels. Maar in het opiniepanel van Hart van Nederland steunt een meerderheid van de PVV-kiezers de minister in de kwestie rond de lintjes.
Door Faber te blijven steunen, hoopt Wilders zijn achterban tevreden te houden die koste wat kost strenger asielbeleid eist. Het thema migratie is cruciaal voor de PVV, maar minister Faber weet nauwelijks resultaten te boeken. Twee belangrijke asielwetten van Faber zijn na flinke vertraging door de ministerraad goedgekeurd, maar nog niet behandeld in de Tweede Kamer.