Gekibbel over acceptatieplicht contant geld en bankiersbonus
De formerende partijen – D66, VVD en CDA – willen tot ergernis van de toekomstige oppositie een hogere bankiersbonus invoeren voor schaarse technici als bijvoorbeeld IT’ers.
De drie partijen willen een bonus van 100 procent toestaan, omdat banken grote moeite hebben met het aantrekken van goede IT-medewerkers. Nu geldt een plafond van 20 procent.
De onenigheid bleek tijdens het debat over nieuwe regels voor het betalingsverkeer.
Verdeling in Tweede Kamer
De Tweede Kamer is ook verdeeld over een acceptatieplicht voor contant geld. In 2023 ging de Tweede Kamer akkoord met invoering van een acceptatieplicht van contant geld tot 3.000 euro. Ook de Eerste Kamer steunde dit voorstel.
De acceptatieplicht tot 3.000 euro moet voorkomen dat contante betalingen volledig verdwijnen. Vier van de vijf betalingen verlopen nu al digitaal. De regel zou in 2027 ingaan.
Maar volgens D66, VVD en D66, de partijen die straks een minderheidskabinet willen vormen, zijn de effecten voor ondernemers ‘disproportioneel’. Ze zouden worden opgezadeld met te hoge extra kosten.
Over twee weken stemt de Kamer over de voorstellen voor de bankiersbonus en het schrappen van de acceptatieplicht van contant geld. Die gaan het waarschijnlijk halen, gezien de steun van JA21 en BBB.
EW's visie: Betalen voor schaarste op de arbeidsmarkt is niet zo gek
Bankencrisis 2008
Bonussen doen het in de politiek nooit goed. Iemand wat meer gunnen dan een ander is niet populair. Zeker niet als het om ‘bankiersbonussen’ gaat. In 2008 moesten Europese overheden banken met miljarden euro’s redden tijdens de bankencrisis.
De bonus die in het parlement ter discussie staat, is niet voor directeuren of andere leidinggevenden, maar voor IT-medewerkers, die erg schaars zijn. Dat maakt de irritatie bij de oppositie er niet minder om.
Maar verdiensten zijn nou eenmaal variabel. Wie een functie vervult waar grote vraag naar is, terwijl het aanbod er amper is, kan een hogere prijs vragen voor de te verrichten arbeid.
Accepteren dat IT’ers bonus krijgen
Menig burger voelt het als een beroep moet worden gedaan op schaarse dienstverleners. Van loodgieter tot elektricien, de tarieven laten menigeen schrikken.
Banken behoren een perfecte digitale infrastructuur te hebben om te voorkomen dat het geldstelsel gaat haperen. Dan maar liever accepteren dat IT’ers een extra beloning incasseren. Heel bijzonder is het ook niet: in andere Europese landen bestaat al een bonus van 100 procent.
Wie zegt wat over de bankiersbonusrel?
‘Het is onaanvaardbaar dat de drie partijen mogelijk gaan bezuinigen op de zorg en sociale zekerheid, maar wel hogere bonussen toestaan voor bankmedewerkers,’ zei Julian Bushoff (GL-PvdA). ‘Is het motto van het nieuwe kabinet dan zoiets als “alles voor de rijken en ieder voor zich”?’
Volgens Jimmy Dijk (SP) verdienen bijvoorbeeld verpleegkundigen eerder een bonus. ‘Jullie maken jezelf op deze manier echt een beetje belachelijk, maar dit toont het bestaan aan van de bankenlobby en de krachtige invloed ervan,’ zei een boze Dijk.
SGP-Kamerlid André Flach noemde het voorstel ‘onzorgvuldig’ en riep op het terug te trekken. ‘Kies hier een beter moment voor.’
Dogukan Ergin (DENK) vond de gang van zaken ‘parlementair onzuiver’.
De drie formerende partijen vrezen dat de financiële infrastructuur van Nederland in gevaar komt als banken geen IT’ers meer kunnen aantrekken. Ook heeft Nederland internationaal een zwakkere concurrentiepositie door het lagere bonusplafond. ‘We hebben die mensen nodig,’ aldus Nathalie van Berkel (D66).
Ook de FNV keerde zich in een persbericht tegen de bonus. ‘Het is volstrekt onduidelijk welk probleem dit precies oplost en het is onverstandig de oren te laten hangen naar de lobby van de banken,’ liet bestuurder Fred Polhout van FNV Finance weten.
Polhout: ‘De bankensector boekt uitstekende winsten en er is geen bewijs dat het huidige plafond de stabiliteit of concurrentiepositie van banken schaadt. Tegelijkertijd is het ongepast te spreken over bonussen, terwijl bij sommige banken veel banen op de tocht staan.’
Ook gekibbel over invoeren acceptatieplicht contant geld
‘Ik voel me politiek chagrijnig omdat de acceptatieplicht voor contant geld alsnog dreigt te verdwijnen. Ik vraag de indieners van het voorstel om de acceptatieplicht te schrappen, uit te stellen,’ zei Flach die zichzelf eerder juist sterk had gemaakt voor een acceptatieplicht van betalen met contact geld tot 3.000 euro.
Van Berkel: ‘Betalen met contant geld blijft mogelijk. Zeker ook dat we in noodsituaties de beschikking hebben over contant geld. Maar ondernemers maken zich zorgen over het in huis moeten hebben en houden van enorme hoeveelheden contant geld. Je moet best wel wat in huis hebben om ook te kunnen wisselen.’
Wat verandert er nog meer en wat is de digitale euro?
Banken voerden afgelopen jaren tarieven in voor opnemen of storten van geld of verhoogden die tarieven en/of de limieten ervan. Zakelijke klanten werden vaker getroffen door aanvullende tarieven of limieten met als argument het witwasrisico dat gepaard kan gaan met grote bedragen contant geld. Voor winkeliers werd het minder aantrekkelijk om contant geld te accepteren.
Afname geldopnameautomaten
In 2018 waren er 7.226 geldopnameautomaten, in 2023 waren dit er nog 5.122. Geld storten kon in 2018 nog bij 2.960 automaten, in 2023 waren dat er 1.948. Die afname had te maken met het grote aantal plofkraken.
Door het afnemende gebruik en de stijgende kosten kwam de toegang tot contant geld onder druk te staan. Daaruit volgde een convenant van banken, De Nederlandsche Bank, chartale dienstverleners, winkeliers en consumentenorganisaties en werden de tarieven bevroren.
Maar dat convenant loopt nog maar tot 2027. Om te voorkomen dat de kosten van contant geld zullen blijven oplopen, komen er nieuwe regels voor chartaal geld.
- Grote banken worden verplicht om landelijk te zorgen voor voldoende beschikbare geldautomaten.
- Opnemen en storten van bankbiljetten moeten voor particulieren gratis zijn. Kleinere banken (met minder dan vijftigduizend rekeninghouders in Nederland) worden daarvan vrijgesteld.
- Er komt meer controle op geldtransportondernemingen.
Straks ook betalen met de digitale euro
Wie het wil, kan straks ook betalen met de zogenoemde digitale euro. Die wordt wettig betaalmiddel in de hele Europese Unie. Winkeliers die pinbetalingen accepteren, zullen op dezelfde manier digitale-euro-betalingen moeten accepteren. Het is niet verplicht om met een digitale euro te betalen.
Met de digitale euro kan ook offline worden betaald, bijvoorbeeld door telefoons dicht bij elkaar te houden. Dit is een uitkomst als er bijvoorbeeld geen internet is of de bank een storing heeft. Daarnaast komt er een pas met een saldo voor de digitale euro.