De feiten: Jetten heeft ‘begrip’ voor de Amerikaans-Israëlische aanval
Bron: Tweede KamerHet kabinet-Jetten en de coalitie van D66, VVD en CDA lieten zich niet uit elkaar spelen in het debat over de oorlog in het Midden-Oosten. Uitgebreid werd nog teruggeblikt op de eerste reactie van het kabinet op de uitbraak van de oorlog.
Vooral de linkse oppositie was ontevreden over de reactie van het kabinet. Aanvankelijk hadden premier Rob Jetten (D66) en minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen Amerika en Israël tot ‘terughoudendheid’ gemaand.
Jetten heeft ‘begrip’ voor de Amerikaans-Israëlische aanval
Al snel liet VVD-minister van Defensie Dilan Yeşilgöz zich scherper uit en kritiseerde regeringsfractie VVD de reactie van het kabinet. Die had volgens fractievoorzitter Ruben Brekelmans begripvoller moeten zijn.
Daarop sprak ook Jetten over ‘begrip’ voor de Amerikaans-Israëlische aanval. Hij verwierp in het Iran-debat alle kritiek op zijn kabinet en benadrukte dat er goed wordt samengewerkt als ‘team’ en dat dat volgens hem zo door zal blijven gaan.
D66 blijft erbij: geen begrip voor militaire interventie
Oppositieleider Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) probeerde bloot te leggen dat het kabinet te veel begrip had getoond.
‘Wij zeggen dat dit een illegale oorlog is, dat dit tegen het internationaal recht ingaat en dat het onverstandig is dat dit gebeurt. Wij kunnen ook geen begrip opbrengen voor wat de Verenigde Staten doen. Hoe kijkt D66 daarnaar?’ wilde Klaver weten.
Jan Paternotte, fractievoorzitter van D66, reageerde: ‘Ik kan er begrip voor hebben dat je het verschrikkelijke regime in Iran graag weg wilt hebben, omdat het de eigen bevolking terroriseert, omdat het terreurgroepen steunt en omdat het de hele regio onveilig maakt. Maar waar ik geen enkel begrip voor heb, is dat je een oorlog begint zonder duidelijk plan.’
Wilders en Markuszower willen steun aan Israël en VS
De rechtse oppositie bij monde van Geert Wilders (PVV) en Gidi Markuszower (Groep Markuszower) vond de reactie van het kabinet sowieso onvoldoende. Het kabinet had Amerika en Israël volmondig moeten steunen, zeiden ze.
Wilders diende een motie in waarover de Kamer volgende week stemt. Hij wil ook dat het kabinet de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Amerikaanse president Donald Trump voordraagt voor de Nobelprijs voor de Vrede.
Klaver waarschuwt voor Irak-scenario
Volgens Klaver schiet het parlementaire geheugen van Kamer en kabinet tekort. In 2003 gaf Nederland politieke steun aan de inval van Amerika en het Verenigd Koninkrijk in Irak. Nederland werd zo de oorlog ‘ingerommeld’.
De Commissie-Davids concludeerde later dat deze steun niet op een deugdelijk juridisch mandaat was gebaseerd.
Nucleaire dreiging wordt volgens Bontenbal onderschat
CDA-fractievoorzitter Henri Bontenbal hamerde op de nucleaire dreiging die van Iran uitgaat. ‘Ik zeg niet dat ik deze aanval steun. Ik zeg dat ik er begrip voor heb. Dat vind ik echt net wat anders. Dat begrip komt onder andere voort uit de nucleaire dreiging die ik zie,’ zei hij tegen Wilders. Volgens Bontenbal wordt die onderschat.
Ook VVD-fractieleider Ruben Brekelmans waarschuwde voor de nucleaire dreiging. ‘Als een regime met dit karakter nucleaire wapens in handen krijgt, dan waant het zich onaantastbaar. Dat is een fundamentele bedreiging voor de internationale veiligheid en de internationale rechtsorde. Dat moet op tijd worden tegengehouden.’
DENK-Kamerlid Stephan van Baarle haalde uit naar de politici die begrip hadden voor Amerika en Israël, volgens Van Baarle de ‘internationale as van het zionisme en imperialisme’. Hij wees erop ‘dat je democratie niet een land in kan bombarderen’.
EW's visie: Kabinet redt zich uit netelige positie rond Iran
Door: Carla Joosten, redacteur PolitiekHet kabinet-Jetten kwam niet in de problemen in het debat over de oorlog in Iran. Die brak uit toen het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA er amper zat. Het leidde meteen tot een discussie over de gebruikte bewoordingen door de kabinetsleden. Eerst waren aanvallers Israël en Amerika gemaand tot ‘terughoudendheid’, later was er ‘begrip’.
Iran-debat: oppositie weet geen wig te drijven in minderheidscoalitie
Wilders vond het maar juridische haarkloverij en vroeg zich af waarom niet gewoon steun aan de militaire interventie was uitgesproken. Blijkbaar vindt hij dat dan geen haarkloverij.
Het was meer dan een semantische discussie. Toch wist de oppositie in het Iran-debat geen wig te drijven tussen de minderheidscoalitie, zelfs niet nadat Jan Paternotte (D66) zei geen begrip te hebben voor de handelswijze van beide landen.
Minister Yeşilgöz onder vuur vanwege defect kanon op fregat
Minister van Defensie Yeşilgöz redde zich makkelijk uit de problemen toen bleek dat het marineschip Zr.Ms. Evertsen een niet werkend kanon aan boord heeft.
Aangezien het schip in het Midden-Oosten alleen maar defensief mag optreden, is dat niet problematisch.
In debat met de Kamer had ze woensdag 11 maart niets gezegd over een niet-werkend kanon. De Kamer was er ontstemd over, maar Yeşilgöz zei dat ze er zelf ook pas donderdag over had gehoord.
Wie zegt wat in het Iran-debat?
Bron: Tweede Kamer- Stephan van Baarle (DENK) kritiseerde het kabinet en collega’s in de Kamer om hun reactie. ‘VVD en het CDA hullen zich in vaag taalgebruik om de misdaden van Trump en Netanyahu maar niet te hoeven veroordelen. Ze gooien het internationaal recht bij het grofvuil. Marionetten van Netanyahu in dit huis, Geert Wilders voorop, applaudisseren voor hun misdadige meester.’
- ‘Ook als het gaat om een barbaars regime zoals in Iran, mogen we onze normen niet tot die van hen verlagen,’ zei Sarah Dobbe (SP). ‘Wat zijn nu de concrete dingen die Nederland daadwerkelijk doet om ervoor te zorgen dat deze oorlog in het Midden-Oosten stopt?’
- Don Ceder (ChristenUnie) wees op het geweld van Iran tegen de eigen bevolking. ‘Wij zeggen dat een volk moet opstaan en moedigen hen aan dat te doen. Maar als ze door het oog worden geschoten en worden verkracht, en als er tienduizenden mensen worden vermoord, steken wij geen vinger naar hen uit.’
- Geert Wilders (PVV): ‘Waarom wil de heer Klaver altijd aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan? Hij heeft dat eerder gedaan, ten aanzien van Gaza. Hij heeft de Palestijnen – lees: Hamas – toch een beetje de hand boven het hoofd gehouden. Zijn partij kwam met de beruchte motie-Piri voor een volledig wapenembargo, waardoor Israël zich niet kon verdedigen. Nu doet u het opnieuw. Nu staat u opnieuw bij Iran.’
- ‘Het ayatollah-regime is verschrikkelijk. De vraag is: hoe krijg je ze er weg?’ zei Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA).